Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

85 referatów na VI Ołomunieckim Sympozjum Ukrainoznawców

Слово Просвіти, №39 за 2012 рік

Mykoła MUSZYNKA, akademik NAN Ukrainy, prof. Uniwersytetu Preszowskiego im. P. J. Šafárika, Słowacja. Ukrainistyka na Uniwersytecie im. Palackiego w Ołomuńcu jest jedną z najmłodszych w Czechach. Jej założenie wiąże się z przyjazdem tam w 1992 roku z Kijowa prof. Josefa Anderscha, potomka czeskich przesiedleńców do byłej guberni odeskiej. W Ołomuńcu przy katedrze slawistyki stworzył on sekcję ukrainistyki, która od samego początku znana jest nie tylko na polu pedagogicznym, ale i naukowo-badawczym. Od 2002 roku sekcja ukrainistyki raz na dwa lata organizuje trzydniową międzynarodową konferencję naukową — Ołomunieckie Sympozjum Ukrainoznawców Europy Środkowej i Wschodniej (dalej — OSU). Od innych podobnych konferencji OSU różni się tym, że referaty uczestników są zawsze publikowane jeszcze przed rozpoczęciem wydarzenia. Otwiera to więcej przestrzeni do dyskusji bezpośrednio na sympozjum. Po każdym referacie w zbiorze podano adres elektroniczny jego autora, co pozwala czytelnikom na nawiązanie z nim bezpośredniego kontaktu. Na VI Ołomunieckim Sympozjum na temat „Współczesna ukrainistyka: problemy języka, literatury i kultury”, które odbyło się 23—25 sierpnia 2012 roku pod egidą Międzynarodowego Stowarzyszenia Ukrainistów oraz Czeskiego Stowarzyszenia Ukrainistów, zaprezentowano 85 referatów, z których 82 opublikowano w 102. tomie edycji „Philologica — Universitatis Palackianae Olomucensis” (Ołomuniec, 2012. — 344 s.). Wszystkie artykuły w zbiorze napisane są w języku ukraińskim z abstraktami w języku angielskim oraz słowami kluczowymi. Na posiedzeniu plenarnym odczytano pięć referatów. Inicjator i przewodniczący komitetu organizacyjnego OSU Josef Andersch mówił o osobliwościach typologii zdania słowiańskiego. Profesor Donieckiego Uniwersytetu Narodowego Anatolij Zahnitko (członek kolegium redakcyjnego zbioru) w swoim referacie naświetlił teoretyczne i funkcjonalne aspekty typologicznych przejawów kategoryjności liczbowej. Prof. Michael Moser z Wiednia przytoczył nowe fakty o walce językowej między moskalofilami a narodowcami w Galicji w okresie międzywojennym, która zakończyła się „zwycięstwem ukraińskości”. Prof. Ałła Archangielska z Uniwersytetu Ołomunieckiego rozważyła termin „poprawność polityczna”, zapożyczony z języka angielskiego, jego zastosowanie w językach słowiańskich, głównie w ukraińskim. Autor tych słów opowiedział o losach czterech członków rodu Pańkewyczów, pochowanych na cmentarzu w Ołomuńcu: językoznawcy Iwana Pańkewycza, jego żony Sofii z rodu Karanowyczów, córki Marty Dolnyckiej oraz zięcia Iłariona Dolnyckiego. Wszystkie pozostałe referaty wybrzmiały w trzech sekcjach: językoznawczej (28 referatów), literaturoznawczej (19) oraz kulturoznawczej (35). Niektórzy autorzy nie przybyli na sympozjum, jednak ich referaty opublikowano w zbiorze. W sekcji językoznawczej znaczne zainteresowanie wzbudził referat Uliany Chołod z Ołomuńca o semantycznej szkole modalności i strategii komunikacyjnej. Wira Aciłowa z Symferopola rozważyła osobliwości zdania złożonego w wierszach Wasyla Symonenki. Hałyna Prisowśka z Odessy — derywatywne koloratywy w twórczości Ołeksandra Olesia. Natalja Kobczenko z Moskwy — osobliwości struktury ukraińskich przysłów i powiedzeń. Ciekawy był referat Łarysy Sapożnikowej z Charkowa o anomaliach reklamy na współczesnym ukraińskim rynku. Nina Jacenko z Instytutu Języka Ukraińskiego NAN Ukrainy w Kijowie rozważyła ukraińskie terminoznawstwo XXI w., a Iryna Koczan ze Lwowa — specyfikę terminów międzynarodowych we współczesnym języku ukraińskim. W sekcji literaturoznawczej większość referatów poświęcono poszczególnym aspektom twórczości ukraińskich pisarzy XX wieku: Jewhena Małaniuka (Hałyna Melnyk z Odessy i Ołena Semeneć z Kirowohradu), Iwana Bahrianego (Roman Pykałuk z Kirowohradu), Nataleny Korolewej (Kateryna Usaczowa z Kijowa), Iwana Czendeja (Maja Waśkiw z Kamieńca Podolskiego), Wasyla Stusa (Hałyna Kołodkewycz i Jaryna Chodakiwśka z Kijowa), Liny Kostenko (Natalja Słobodian z Dniepropetrowska) i innych. Wałentyna Krawczenko z Zaporoża porównała obraz-symbol dziewczyny w balladzie T. H. Szewczenki oraz K. Erbena, a Jewhenija Honczaruk z Kijowa rozważyła... Halyna SADOWSKA, zasłużony dziennikarz Ukrainy, członek zarządu Tarnopolskiego Miejskiego Zjednoczenia WUT „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Organizacji społecznych jest obecnie na Ukrainie niemało. Myślę, że setki, a oto, że tak powiem, współczynnik ich użytecznego działania jest bardzo skromny. I tylko jednostki, kierowane przez entuzjastów, ludzi oddanych, ofiarnych, rzeczywiście coś robią — i nie od okazji do okazji, a stale, przez lata. Do takich, bez wątpienia, należy Tarnopolskie Miejskie Zjednoczenie Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Mam zaszczyt być w jego zarządzie, więc wiem od wewnątrz, ile dobrego, pożytecznego i pouczającego jest na koncie miejskich prośwician, od młodych po starszych. I każdej grupie wiekowej jest tutaj ciekawie, każda wypróbowała swoje formy pracy, ma własne priorytety. Praca prowadzona jest zarówno w ogniwach podstawowych, jak i bezpośrednio w świetlicy zjednoczenia miejskiego, a także poza ich granicami: proświcianie biorą udział w wydarzeniach miejskich, organizują imprezy w bibliotekach, placówkach oświatowych, przedsiębiorstwach, okolicznych wsiach. Przez lata ukształtowały się i utwierdziły sprawdzone przez czas formy pracy, określiło się grono ludzi, którymi opiekuje się miejska „Proświta”, są swoi, proświciańscy, niech i nie bogaci, ale szczerzy w pragnieniu pomocy mecenasi. Garnie się do „Proświty” inteligencja naukowa i twórcza: literaci, dziennikarze... Mykoła Muszynka, akademik NAN Ukrainy, prof. Uniwersytetu Preszowskiego im. Pawła Jozefa Šafárika, na moją pocztę elektroniczną przesłał niezwykle ciekawe doniesienie ukrainoznawcze o wydarzeniu, które miało miejsce w Ołomuńcu na Uniwersytecie im. Františka Palackiego. František Palacký to czeski historyk na wzór ukraińskiego Mychajła Hruszewskiego czy Polaka Michała Bobrzyńskiego, czy M. Karamzina. Sądzę, że czytelnikom „Słowa Proświty” będzie ciekawie zapoznać się z działalnością organizacyjną czeskich ukrainistów i, oczywiście, z wyjątkową aktywnością krajowych ukrainoznawców w naszych czasach. Oczywiście, rozumiem uwagi akademika NAN Ukrainy Mykoły Muszynki do naszych ukrainistów, którzy nie poruszyli antyukraińskiej ustawy „genialnych” ukraińskich ustawodawców Kolesniczenki i Kiwałowa o językach, ale w obronie naszych językoznawców powiem, że tematyka takich referatów przygotowywana była z wyprzedzeniem jeszcze rok temu. Nawiasem mówiąc, przedstawicielka tego Uniwersytetu Ołomunieckiego gościła w naszym dziale Międzynarodowego Zarządzania Ukrainoznawstwem rok temu i zaprosiła nas, autora tych słów oraz Ołeksija Zareckiego (syna Ałły Horskiej i Wiktora Zareckiego), do wzięcia udziału w tym forum ukrainistów, ale obciążenie w Instytucie, w szczególności walka antyukraińskich sił przeciwko naszemu NNDIUiW w celu zamknięcia Instytutu, nie dała nam możliwości wzięcia udziału w pracy wspomnianego forum w Czechach. Iwan PASEMKO

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn