Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

Dialog z Mykołą Storożenką

Слово Просвіти, №39 за 2018 рік

W Muzeum-Pracowni Iwana Kawaleridzego otwarto wystawę „Tajemnica miłości” z okazji 90. rocznicy urodzin Mykoły Storożenki — członka rzeczywistego Narodowej Akademii Sztuk Ukrainy, artysty ludowego, profesora, laureata Nagrody im. Tarasa Szewczenki, uczestnika wystaw ogólnoukraińskich i międzynarodowych. Eduard Owczarenko Zdjęcie autora. Mykoła Storożenko pracował w dziedzinie malarstwa sztalugowego, monumentalnego i sakralnego oraz grafiki książkowej. Wirtuozersko władał różnymi technikami artystycznymi i środkami wyrazu plastycznego. Najsłynniejsze prace: monumentalne panneau „Oświeceni światłem” (1978—1989, Instytut Fizyki NAN Ukrainy); kompozycje „T. Szewczenko i Świat” (1988) oraz „Światło woli” (1989, Narodowe Muzeum Tarasa Szewczenki); mozaika „Ukraina Scytyjska — Hellada stepowa” (1987—1992, pensjonat „Hileja” w osiedlu typu miejskiego Łazurne w obwodzie chersońskim), mozaiki „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, „Stauropigijskie bractwo lwowskie” (1972), kompozycje sakralne wykonane z użyciem oryginalnej techniki na bazie zimnej enkaustyki w cerkwi św. Mikołaja Prytyska na Podolu w Kijowie („Kopuła Przenajświętszej Trójcy”, „Św. Mikołaj z Miry”, „Św. Równa Apostołom księżna Olga”, 1997—2000), ilustracje do wydań „Bułgarskie baśnie ludowe” (1972—1977), „Ukraińskie baśnie ludowe” (1982—1985), do utworów Mychajła Kociubynskiego, Panasa Myrnego, Iwana Franki, Łesi Ukrainki i in. W 2004 roku Mykoła Storożenko zakończył wieloletnią pracę nad ilustracjami, uzupełnionymi literackimi esejami-rozważaniami oraz przedmową do „Kobziarza” Tarasa Szewczenki (a jest to 42 utwory wykonane w ciągu 18 lat). A w 2014 roku, na 200. rocznicę urodzin Tarasa Szewczenki, wydano unikatową książkę „Mykoła Storożenko „Mój Szewczenko”. Artysta jest założycielem i kierownikiem Pracowni Malarstwa i Kultury Świątynnej przy Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury Ukrainy (od 1994 roku). Stworzył wielkoskalowe płótno „Przeczucie Golgoty” (2000—2013). Przez trzy ostatnie lata życia pracował nad kolorowym kartonem dla ucieleśnienia wizerunku T. Szewczenki „Nasz Pelikan”. Pracując przez 40 lat w Kijowskim Państwowym Instytucie Sztuki (obecnie Narodowa Akademia Sztuk Pięknych i Architektury), profesor Mykoła Storożenko wychował wielu wybitnych artystów. „Szkoła Mykoły Storożenki jest unikatowa tym, że doświadczenie zdobyte pod kierownictwem takiego Artysty przydaje się przez całe życie. Bo najważniejsza jest umiejętność zjednoczenia się w jeden silny twórczy zespół ludzi o podobnych poglądach dla postawionego celu w sztuce. Tak w żywym organizmie Pracowni odbywa się kształtowanie szkoły, gdzie tworzy się łańcuch pokoleń, tak zwana „sztafeta” od Nauczyciela do ucznia w stosunku do siebie nawzajem i do sztuk pięknych” — pisze uczeń Mykoły Storożenki, kurator wystawy „Tajemnica miłości” Roman Petruk. Aby wspomnieć artystę, w Muzeum-Pracowni Iwana Kawaleridzego zebrali się jego bliscy i przyjaciele, wielbiciele twórczości, studenci uczelni artystycznych stolicy. „Mykoła Storożenko absolutnie nie wpisywał się w ten system, kiedy wszystkich naszych utalentowanych i nieutalentowanych artystów próbowano ciągnąć w socrealizm. Mykoła Andrijowycz zdołał się zachować. Podążał za powołaniem, być może nie uświadamiając sobie, skąd ono pochodzi. A pochodziło ono z wyżyn, z nieba, od Boga. On we wszystkich swoich dziełach ucieleśniał średniowieczny symbolizm. Nawet w ilustracjach do ukraińskich i bułgarskich baśni. A spójrzcie na jego mozaiki. Przedstawione na nich twarze wiele mówią. Każde z tych dzieł odczytuje się w kilku wymiarach. Roman Petruk, Raisa Storożenko i Dmytro Stepowyk. To, co Mykoła Storożenko zrobił w sztuce sakralnej, na zawsze pozostanie drogowskazem. W Narodowej Akademii Sztuki jest dziś kilku mistrzów, którzy mogą pracować w jego stylu, który ukształtował się z różnych stylów, biorących swój początek w epoce kozackiej (XVI—XVIII w.)” — zaznaczył doktor nauk o sztuce Dmytro Stepowyk. „Storożenko wniósł wielki wkład w rozumienie Tarasa Szewczenki. Zdołał zinterpretować Kobziarza tak, jak tego nie robiono we wszystkich poprzednich okresach. Jedną z pierwszych książek, które przeczytałem w dzieciństwie, były „Gęsi-łabędzie” Mychajła Stelmaha z ilustracjami Mykoły Storożenki. Z tej książki uczyłem się czytać. Dzięki Stelmahowi i Storożence przeniknąłem w świat duchowej ukraińskiej wsi, choć okaleczonej, ale nie splądrowanej. A moje dzieci uczyły się czytać już z książki „Kanadyjski wilk”, ilustracje do której też stworzył Mykoła Storożenko” — opowiedział dyrektor Kaniowskiego Muzeum T. Szewczenki Szewczenkowskiego Narodowego Rezerwatu Ihor Lichowyj. „Wstrząsa jego portret matki. Jaka to genialna szkoła, nie przerysować, a przekazać genialny wizerunek. Wielu uczniów Mykoły Storożenki stało się znanymi artystami. Mozaiki „Akademia Kijowsko-Mohylańska” oraz „Stauropigijskie bractwo lwowskie”

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn