Strona · s. 1strona oryginału ↗
«Arystokratyczna Ukraina»: siła tradycji i dynamika teraźniejszości
Слово Просвіти, №39 за 2021 рік
Halyna DACIUK, dziennikarka Po raz piąty w historyczno-kulturalnym kompleksie „Zamek Radomysl” odbył się Ogólnoukraiński festiwal mody etnicznej „Arystokratyczna Ukraina”, zapoczątkowany przez gospodynię Zamku, zasłużoną lekarkę Ukrainy Olgę Bohomoleć. Festiwal został pomyślany w celu popularyzacji produkcji ukraińskich projektantek i amatorek, które wykorzystują w swojej pracy motywy etniczne. Co roku święto wplata jakąś nową barwę, dodaje nowe akcenty, włącza nowe uczestniczki i uczestników. I w tym roku tętniło tu tradycyjne, a zarazem niepowtarzalne widowisko piękna, szlachetności, twórczości, które połączyło dawną historię ukraińskiego stroju i współczesne spojrzenie na kulturę ukraińskiej mody. Przez pięć lat Ogólnoukraiński festiwal mody etnicznej „Arystokratyczna Ukraina” urozmaicał wydarzenia, formy, zapraszał nowe projektantki, ale nienaruszalną pozostała zasada, którą ustanowiła założycielka Olga Bohomoleć: wśród modelek, które prezentują odzież współczesnych ukraińskich projektantów, są żony i matki wojskowych oraz bojowników ochotniczych batalionów, którzy zginęli, broniąc Ukrainy przed rosyjską agresją. Bo właśnie dzięki nim przeprowadzenie tego festiwalu stało się możliwe. Wydarzenie rozpoczęło się od duchowego Hymnu Ukrainy „Boże wielki, jedyny…” w wykonaniu Halyny Dowbysz – laureatki literacko-artystycznej nagrody im. Łesi Ukrainki z 2020 roku w kategorii „Kultura muzyczna i kunszt wykonawczy”. W tym roku została zaproszona do grona honorowych członków Towarzystwa Muzycznego Giuseppe Verdiego w mieście Guadalajara (Meksyk) w charakterze międzynarodowego nauczyciela. Tym uroczystym akcentem została nadana tonacja festiwalu – szlachetność, piękno, duchowość, tradycja. Różnorodność form, kolorów, stylów, rozwiązań, duża liczba projektantek i uczestniczek, gości, którzy odwiedzili Zamek, zaświadczyły, że Festiwal rozwija się, staje się wydarzeniem o skali ogólnoukraińskiej i ma potężną perspektywę kulturową. „Arystokratyczna Ukraina” zainspirowała bardzo wielu ludzi. Witając uczestniczki i uczestników święta, Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Republiki Indii na Ukrainie pan Partha Satpathy powiedział, że kobiety w Indiach również mają tradycyjny strój – sari, a dzisiaj widzi, jak bogate dziedzictwo etniczne mają ukraińskie kobiety. I to robi wrażenie! I dobrze, gdy tradycja łączy się ze współczesnością – wtedy ma ona przyszłość. W festiwalu wzięły udział zarówno indywidualne mistrzynie, jak i marki designerskie. Żytomierskie Muzeum Krajoznawcze zaprezentowało wzory ukraińskiej odzieży etnicznej, którą nosiły nasze prababcie w drugiej połowie XIX – na początku XX wieku. Na wybiegu w sali koncertowej Muzeum jedna po drugiej prezentowane były kolekcje, zmieniały się projektantki, modelki, ale niezmiennym pozostawał zachwyt nad widzianą różnorodnością. Anna Bratasjuk tworzy ekskluzywną odzież i akcesoria ręcznej roboty. Ten styl można charakteryzować jako „elegancką etnikę”. Kolekcje Anny prezentowane były zarówno na Ukrainie, jak i w Kanadzie, Wielkiej Brytanii, na Litwie, w Las Vegas (stan Nevada, USA). Pani Anna podkreśliła, że jej dążeniem jest stworzenie stylowych i harmonijnych kobiecych wizerunków, które mają odpowiadać zarówno współczesnym trendom modowym, jak i tradycjom narodowym. Ważnym elementem odzieży i akcesoriów jej kolekcji jest ekologiczność. Oznacza to danie drugiego życia już noszonej odzieży i stworzenie nowych tkanin na bazie ekologicznie czystej produkcji. Pani Anna wykorzystuje wełnę, jedwab, len, pokrzywę. W wytwarzaniu odzieży jest dużo pracy ręcznej. I oczywiście miłości, z którą tworzy projektantka, będąc przekonaną, że uczucia, które wkłada modelerka, rozgrzewają nie tylko ciało, ale i duszę tych, którzy będą nosić te rzeczy. Zakończenie na str. 15
s. 15 · strona oryginału ↗
Zakończenie. Początek na str. 1. Projektantka Natalia Bielasowa (Syworaksza) tradycyjnie prezentuje na festiwalu „Arystokratyczna Ukraina” markę „Lala-Krala”. W tym roku zaprezentowała kolekcję stworzoną z motywów ukraińskiego baroku – stylu karnawałów i świąt, któremu właściwe są jaskrawość, pompatyczność, demonstracyjny szyk, wykorzystanie wielowarstwowej odzieży, drogich i fakturowych tkanin. W tym stroju jest wiele złotych zdobień, kosztownych kamieni, blichtru, ażurów, wstążek, sznurów i innych misternych ozdób. Modelki stworzyły prawdziwą karnawałową feerię – „Granat”, „Czerwone złoto”, „Zielony opal”, „Turkus”… Są tu także kontrastowe tkaniny: jedwab, który nadaje lekkości, tkanina gobelinowa, która dodaje strojom wykwintności; nakrycia głowy ze znakomitym akcentem baroku – bujnymi kwiatowymi ornamentami; jest tu różnorodność kolorów – od galantnych pastelowych, delikatnego oliwkowego, po najbardziej jaskrawe. Wielowarstwowe spódnice, aplikacje na tkaninie, haft, koronki, kwiaty ręcznej roboty. Nakrycia głowy z ozdobami w postaci długich „kolczyków”, wyszytych koralikami na cienkich perłowych nitkach… Kostium „Błękitny szafir” epoki baroku (XVII–XVIII w.) zachwycił dobrą połowę widowni. Wykonany ze wzorzystego brokatu i luksusowego liońskiego jedwabiu, obficie dekorowany wstążkami, koronką, sznurami i pasami, zdobiony haftem-aplikacją – wygląda jednocześnie bardzo stylowo i nie jest przeładowany. „Różowy opal” (gobelinowa gorsetka, wyszywana złotem i koralikami, podkreślona talia, delikatny welon oraz wykwintne nakrycie głowy z kwiatami); w kostiumie „Perła” wykorzystano charakterystyczne dla baroku połączenie rzeczywistości i fantazji, duchowego i cielesnego, arystokratycznego i ludowego – są tu liczne pęki wstążek, falbany, plisowania, bufki, wykończenie sznurem, dużo gipiury i koronki; „Agat” stworzony z ulubionych tkanin baroku, udanie łącząc ciężki aksamit, brokat, atłas, cienką taftę i muar. Twórcami stylu baroku są Francuzi. „Ale ukraińskie baroko organicznie połączyło całe bogate doświadczenie europejskiej sztuki z własnymi zasadami estetycznymi, rozumieniem piękna. W samych formach kostiumu już zawarto efekt ruchu i gry światłocienia. A jego artystyczny obraz niesie ideał człowieka pewnego siebie, samodzielnego, doskonałego, twórczego i aktywnego” – uważa projektantka Natalia Bielasowa. Teatr etnokostiumu „Inanna” Żytomierskiego Centrum Twórczości Dzieci i Młodzieży (projektantka Natalia Hładij) – to widowisko piękna! Pani Natalia to twórcza ukraińska projektantka akcesoriów, laureatka I nagrody ogólnoukraińskiego festiwalu-konkursu „Wianek pokoju i dobra”, zdobywczyni I nagrody międzynarodowego konkursu projektantów „Moda bez granic”, zwyciężczyni etno-fashion-show „Arystokratyczna Ukraina” w nominacji „Akcesorium roku”, finalistka międzynarodowego konkursu „Normand Universite” w Królestwie Arabii Saudyjskiej, regionalna przedstawicielka globalnej inicjatywy kulturalnej World Folk Vision Italia na Ukrainie. Na tegoroczny Festiwal Natalia Hładij przygotowała kolekcję „Szept wody”, biorąc za podstawę tradycyjną poleską biało-błękitną gamę kolorystyczną. Według słów projektantki, do stworzenia tej kolekcji zainspirowały ją błękitne jeziora Żytomierszczyzny. Woda – żywioł kontrastów – spokojna i burzliwa, krystalicznie czysta i głęboko tajemnicza. W kolekcji strojów przemyślano każdy szczegół, wykorzystano kamienie, kwiaty, a nawet tradycyjną ukraińską chustę. Suknie stworzono z wykorzystaniem tradycyjnych biało-błękitnych poleskich wzorów. Festiwal „Arystokratyczna Ukraina” to podium nie tylko dla znanych marek i brandów. Tutaj ceni się poszczególne mistrzynie, które zachowują autentyczną ukraińską tradycję w codziennym życiu, wytwarzając odzież dla swoich bliskich i krewnych, dla swoich rodzin. Taką jest mistrzyni Iryna Szychowska. Odzież, która była demonstrowana na podium, pani Iryna zaprojektowała dla swoich córek – Sofii i Iryny, i przeznaczona była na szkolne uroczystości. Takim wydarzeniem było zakończenie czwartej klasy. Aby wesprzeć córki, mama wyszyła także sobie koszulę i płachtę, a z czasem również mężowi – koszulę. W swoich pracach Iryna Szychowska wykorzystuje bawełnę, atłas i koraliki. Rodzinna kolekcja rodzinnego zespołu projektowego „Rodzina 7ja” (mistrzyni Tetiana Kowalczuk), według słów pani Tetiany, również stworzona została dla własnych dzieci. Bez etnicznej odzieży w rodzinie Kowalczuków nie odbywa się żadne rodzinne święto. W zaprezentowanej na festiwalu odzieży wykorzystano haft koralikami i zdobienie wstążkami. Twórczością zajmuje się cała rodzina Kowalczuków. Wszystkie wyszywanki, pasy, szarawary, suknie nie raz były wykorzystywane w koncertach. Jednak większość wyrobów pani Tetiana projektowała dla córki Kateryny, która gra w teatrze. Zaprezentowana czerwona suknia została uszyta do jej roli Sołochy w teatrze amatorskim. Biała suknia przygotowywana była pod wiersz „Ja – Ukraina!”. Większość wyszywanek Katii wykonana jest w czerwono-czarnych kolorach – to nie tylko tradycyjna ukraińska gama kolorystyczna, ale także kolory ukraińskiej flagi powstańczej. Ponadto z prezentowaną odzieżą w rodzinie Kowalczuków związane są ważne wydarzenia rodzinne. Uczestników i gości Festiwalu zachwycił chór „Łastiwka” Domu Twórczości Dzieci i Młodzieży rejonu hołosijiwskiego miasta Kijowa. Artyści stali się jednocześnie modelami, występując w kostiumach zaprojektowanych przez kierowniczkę chóru i projektantkę Oksanę Ursatij. W wykwintnych kostiumach koncertowych pani Oksana połączyła style klasyczny i akademicki z etnicznymi akcesoriami-ozdobami, wykorzystując do sukien o klasycznym kroju gabardynę w kolorze mlecznym. Za podstawę wzięto wykroje klasycznej sukni dla dziewczynek, które towarzyszą pannie młodej podczas ślubu. Wykrój uzupełniono długimi, szerokimi rękawami. Uwagę zwraca tkana opaska z pomponami – tradycyjna staroukraińska ozdoba, która ma galicyjskie pochodzenie, ale wywołuje skojarzenia z nakryciami głowy z okresu epoki książęcej na Ukrainie. Pomponami ozdobiono również tkany pas i rękawy sukni. Całość obrazu dopełnia koralikowa ozdoba – gerdan. Jeszcze jedno ważne akcesorium teraźniejszości – ochronna maska z wyszytym logo chóru „Łastiwka”, wykonana z tkaniny w kolorze mlecznym, w tonie dziewczęcej sukni. A kiedy chór zaśpiewał wiosenne, kupałowe, obrzędowe pieśni – okazało się, że brzmienie jego jest tak samo arystokratyczne i doskonałe, jak wykwintna odzież. I to było fantastyczne! Brand Natli Datzka (projektantka Natalia Dacko wspólnie z projektantką ozdób głowy Miłą Wiedeniejewą) zaprezentowały kolekcję „Nasza Iwanka”. Jej charakterystyczną cechą jest autorska technika „naszywanka” z wykorzystaniem elementów ręcznego haftu, koronki, taśmy, sznurów i wielu innych. Wielowymiarowość, jaskrawość form i paleta kolorystyczna tworzonych obrazów nadaje lekkość i harmonię każdemu z nich, podkreślając indywidualność każdego. Wykorzystywane są wyłącznie naturalne tkaniny. „Naszywanka” może być wykorzystywana zarówno na święta, jak i do codziennego noszenia. Według przekonania projektantki, każda miłośniczka ukraińskiego stylu w odzieży powinna mieć taki efektowny i wykwintny element garderoby. Osobliwość sukni-naszywanki polega na tym, że nie tylko wygląda odświętnie, ale jest też bardzo komfortowa, łatwo łączy się ze stylem sportowym, jednocześnie uzupełnia się wiankami, koralami, pasują do niej kaszkiety, kapelusze, trampki i plecaki.
Stylizowana współczesna odzież marki Elise’ (projektantka Jelizaweta Romanenko) ozdobiona jest ręcznymi, vintage’owymi haftami, naturalną koronką, aksamitnymi wstążkami, jedwabnymi chwostami i tym podobnymi. Każdą rzecz projektantka tworzy w pojedynczym egzemplarzu wokół niepowtarzalnego ręcznego haftu. Odzież Jelizawety, stworzona wyłącznie z wysokiej jakości tkanin i dodatków, warta jest tego, aby stać się rodzinnym skarbem ukraińskiej rodziny i być przekazywaną w spadku. Modelki zaprezentowały także ozdoby mistrzyni Marii Jakymczuk wykonane techniką wyplatanego węz
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
