Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

OCHRONIĆ JĘZYK NARODU TYTULARNEGO

Слово Просвіти, №40 за 2008 рік

24 września w Domu Pisarzy w Kijowie odbył się „okrągły stół”, który zorganizowało Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Powodem rozmowy stała się groźna sytuacja, która zaistniała wskutek przegłosowania w parlamencie w pierwszym czytaniu projektów ustaw, będących próbą wprowadzenia drugiego języka państwowego. Swoje opinie wyrazili znani pisarze, naukowcy, działacze społeczni. Uczestnicy „okrągłego stołu” doszli do wniosku, że państwo ukraińskie, jego niepodległość, język, kultura — są w niebezpieczeństwie. Towarzystwo „Proświta” wezwało inne organizacje patriotyczne do zainicjowania akcji „Ochrońmy Ukrainę”. Rozpoczął posiedzenie przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, pisarz, deputowany ludowy Ukrainy Pawło MOWCZAN. — Wydarzenia, których staliśmy się świadkami, wymagają natychmiastowej reakcji. Chodzi o dwa projekty ustaw, które deputowani poparli w pierwszym czytaniu. Są one w swej istocie antykonstytucyjne. Na ten temat jest wiele komentarzy. W szczególności nasi partnerzy w byłej koalicji, i mam nadzieję, że w przyszłej również, powiedzieli, że to nie tylko antykonstytucyjna ustawa o służbie państwowej, ale też próbny balon, aby wypróbować na wytrzymałość wszystko, co ukraińskie. Oskarżają mnie, że głosowałem za tym projektem ustawy. Ale ja udziału w tym głosowaniu nie brałem. W tamtej chwili nie było mnie w sali sesyjnej. Praktyka głosowań w Radzie Najwyższej jest taka: wielkie megabloki mają koordynatorów, którzy odpowiadają za określone regiony. Są tak zwani dziesiętnicy, którzy zbierają karty, aby się nie gubiły, rozstawiają je i zabierają po zakończeniu posiedzenia plenarnego. Przed rozpoczęciem posiedzenia każdego ranka omawiamy wszystkie problematyczne ustawy i podejmujemy decyzje dotyczące głosowania. Kto nie zna materiałów, temu udziela się odpowiednich informacji. Jest grupa ekspercka, która analizuje każdy projekt ustawy, więc deputowani mogą zapoznać się z tymi wnioskami podczas dyskusji we frakcji przed rozpoczęciem posiedzenia plenarnego. Współsprawozdawczyni z frakcji BJuT w sprawie antykonstytucyjnego projektu ustawy Janukowycza wyciągnęła wniosek o jego niedopuszczalności. W takim przypadku projekt ustawy należy odrzucić — zatem nie poddaje się go pod głosowanie. Aż nagle decyzję zmieniono. Dlaczego i kto — nie wiem do dziś. Pierwszego dnia roboczego po tamtym głosowaniu, analizując, dlaczego tak się stało, Bondar na wyrzuty Wiktora Terena odpowiedziała: „Ja swoją opinię wyraziłam. W imieniu komitetu, od frakcji. A dlaczego zmieniono decyzję, jest dla mnie niezrozumiałe”. Kto i gdzie podejmował decyzję, aby głosować i poprzeć w pierwszym czytaniu ustawę o urzędniku państwowym, nie wiem. Podobno liczono na to, że w drugim czytaniu ją zredagują, odrzucą nieakceptowalne punkty. Kiedy powołują się (w szczególności także kierownicy frakcji) na to, że to tylko pierwsze czytanie, a podczas drugiego będzie można odrzucić, mnie to nie przekonuje. Pierwsze czytanie oznacza, że w każdej chwili, nawet na sesji Rady Najwyższej następnej kadencji, ten projekt ustawy można poddać pod głosowanie. Gdybym nie miał doświadczenia pracy w parlamencie, to do tego być może podszedłbym tak, jak jeden z naszych deputowanych: „Pierwsze czytanie — nic strasznego”. Aby naprawić sytuację, my, grupa deputowanych, przygotowaliśmy projekt o niedopuszczalności Ustawy o urzędniku państwowym, przegłosowanej w pierwszym czytaniu w piątek. Rzecz w tym, że w każdym państwie głównym czynnikiem motywacyjnym do opanowania języka państwowego jest urzędnik państwowy. To człowiek, który chce robić karierę w państwie, dlatego jest zobowiązany opanować język państwowy. Pamiętacie, jak w czasach radzieckich przyjmowano ustawę, którą zniekształ sekretarz KC KPU Kriuczkow? To była ustawa o języku Ukraińskiej SRR, a stała się Ustawą o językach. Była wspaniała ustawa, którą opracowali w Związku Pisarzy Ukrainy (więc nie przypadkiem zebraliśmy się dzisiaj właśnie tutaj) — tę ustawę przygotowywali Jurij Muszketyk, Dmytro Pawłyczko i inni. Wszystkie jej normy były ukraińskie. Potem podczas głosowania Kriuczkow różnymi poprawkami i przegłosowaniami wszystko zmienił. Wszędzie dodano: język rosyjski. A obecnym projektem ustawy faktycznie wracamy do 1989 roku. To oznacza, że nie mieliśmy 17 lat niepodległości. Dzisiaj zdejmujemy wszelkie zobowiązania wobec społeczeństwa, zwłaszcza wobec wyborców, którzy popierali Prezydenta Ukrainy i dwie siły polityczne, które utworzyły większość w parlamencie, czyli BJuT i „Naszą Ukrainę”, które szły ze wspólną ideologią. Podkreślam to, abyśmy nie mieli rozbieżności i nie zwalczali się nawzajem, a wspierali. Kontynuacja na s. 4—5 PODWODNE SKARBY I WSPÓŁCZEŚNI PIRACI Dobrowolne datki „Na Cerkiew Kobziarza”: Międzynarodowy Fundusz Charytatywny „Ukraińska Rodzina” R/r nr 26045200145101 w Podolskiej filii AKB „Kijów”, MFO 320401 ZKPO 21709106 ŁĄCZNIE NA KONCIE CERKWI TARASA — 900 264 UAH 00 kop.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn