Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

DLACZEGO ROZECHODZĄ SIĘ PLOTKI O ROZKRADZIONYCH W KANIOWIE EKSPONATACH MUZEALNYCH?..

Слово Просвіти, №40 за 2010 рік

Półpuste sale ekspozycyjne niedawno otwartego po rekonstrukcji muzeum pamięci T. H. Szewczenki w Kaniowie stały się powodem do szerzenia się w mieście i w całej Ukrainie różnorodnych plotek. Jedna z nich: eksponatów w salach nie ma, bo je po prostu rozkradziono… Spotkaliśmy się z głównym kustoszem zbiorów rezerwatu Hanną Iwaniwną MANŻARĄ. Na Czerneczej Górze pracuje od 35 lat, z czego 25 na stanowisku głównego kustosza zbiorów. Wałerij REWA, m. Kaniów Na moje pytanie dotyczące plotek o eksponatach muzealnych, Hanna Iwaniwna odpowiedziała: — Przykro mi to słyszeć. Przykro za muzeum, za rezerwat, bo te plotki są nieprawdziwe. Kto jest zainteresowany, nie wiem. Odnosi się wrażenie, że ktoś jest zainteresowany szerzeniem tych plotek i robi to stale i metodycznie… — Kiedy rozpoczynano rekonstrukcję, dokąd zostały przeniesione eksponaty muzealne? — Kiedy otrzymaliśmy na biuro przebudowane i zrekonstruowane pomieszczenie „Topola”, postanowiliśmy zrobić tu pokoje zbiorów, gdzie na czas rekonstrukcji muzeum przechowywane byłyby eksponaty funduszu głównego. Jest ich obecnie u nas cztery. Później, kiedy zostaną zakończone prace w pomieszczeniach przeznaczonych na zbiory w samym muzeum, te eksponaty przewieziemy tam. — Ile eksponatów u Państwa się przechowuje? Hanna Iwaniwna otwiera księgi inwentarzowe i pokazuje, komentując każdy zapis: — Cały fundusz rezerwatu dzieli się na główny i naukowo-pomocniczy. Według stanu na 1.07.2010 r. mieliśmy takie liczby: w sumie w rezerwacie nalicza się przedmiotów muzealnych — 36 040 jednostek, z nich funduszu głównego — 26 437 oraz funduszu naukowo-pomocniczego — 9 603 jednostki. Fundusz główny u nas dzieli się na grupy inwentarzowe: przedmioty plastyczne — 4 225 jednostek, dekoracyjno-użytkowe — 2 058, pamiątki piśmiennicze — 14 393, zdjęcia — 3 775, inne — 1 986 jednostek. Do grupy „Inne” wchodzą negatywy, suweniry, przedmioty falerystyki (medale, odznaki). To grupy, które u nas są zarejestrowane według formularza 8-NK. Jest to formularz, zgodnie z którym corocznie, a jeśli jest potrzeba, to i kwartalnie oraz półrocznie składamy sprawozdania przed Państwową Służbą ds. Narodowego Dziedzictwa Kulturowego oraz Ministerstwem Kultury i Turystyki Ukrainy, któremu podlegamy. — Jakie eksponaty są u Państwa najstarsze? — Do ekspozycji, która niedawno została otwarta, włączono pracę Ołeksandra Sajenki — drewno, słoma, inkrustacja — portret Tarasa Szewczenki. To dzieło Sajenki pozostało z przedwojennej ekspozycji. LIST DO REDAKCJI Mamy portret Tarasa Szewczenki z końca XIX—początku XX wieku, pracę „Mogiła Tarasa Szewczenki” artysty Wiktora Sawyna, również z XIX wieku. Reszta eksponatów dotarła do nas w czasie powojennym. Są cenne przedmioty, którymi szczególnie się szczycimy — to rzeczy pamiątkowe, związane z pochówkiem Tarasa Szewczenki. Obecnie te przedmioty znajdują się na pierwszym piętrze muzeum w sali pamiątkowej. To klucz od karawanu, którym przewożono trumnę z ciałem Tarasa Hryhorowycza z Moskwy do Kijowa; winieta z trumny i listki z wieńców, które zostały złożone na mogile Szewczenki Ta rzeźba Wołodymyra Łupijczuka nie będzie wystawiona w muzeum... na Cmentarzu Smoleńskim w Petersburgu; fragment wstążki, która była na wieńcu. A jeszcze dwie chusty, które mają związek z powtórnym pochówkiem Tarasa Szewczenki tutaj, w Kaniowie. To chusty, które dawały dziewczętom i kobietom przyjaciele Tarasa Szewczenki Łazarewski i Czestachiwski, którzy bezpośrednio zajmowali się powtórnym pochówkiem. Jakimś cudem zachowały się i trafiły do naszego funduszu. Jedna ciemnoniebieska, druga — zielona, a jakość jedna. Wygląda na to, że Łazarewski i Czestachiwski zakupili chusty jako atrybut powtórnego pochówku. Były nimi przewiązane czy to ręce kobiet, czy wieńce, a potem kobiety zabierały sobie te chusty na pamiątkę. Te rzeczy są dla nas bardzo drogie, święte. Do nich woje esperanto przetłumaczyłem i opublikowałem (poza granicami ZSRR) fragmenty jego satyrycznej powieści „Babilon na Hudsonie”. A oto niedawno, zajęty codzienną pracą translatorską z ukraińskiego na angielski i odwrotnie, podczas odpoczynku niespodziewanie, tutaj, w Ameryce, natrafiłem na kilka artykułów i nowel Ołeha Czornohuza, przetłumaczonych na amerykański dialekt języka angielskiego. W szczególności na opowiadania „Janiczka”, „Alkonauci”, na artykuły „Dzieci kolonii”, „Dokąd was niesie, „bracia nasi”?”. Oba artykuły, jak dowiedziałem się później, wydrukowała ogólnoukraińska gazeta „Słowo Proświty” (redaktor — Lubow Hołota). Porównałem angielski tekst z ukraińskim. Oba artykuły są dość poprawnie i solidnie przetłumaczone, ba, nawet oddają ducha i ból autora o swój kraj. Artykuły są niezwykle oryginalne w formie (zaznaczę, takich form wywodu nie spotkałem u — szczególna uwaga zwiedzających muzeum. A jeszcze w naszym funduszu są złote kolczyki. One również należą do rzeczy pamiątkowych. Kolczyki należały do Tarasa Szewczenki, podarował je bratanicy, córce jednej ze swoich sióstr. Krewni Tarasa Szewczenki w latach siedemdziesiątych przekazali te kolczyki do muzeum. Przeszły ekspertyzę w Kijowie — to rzeczywiście XIX wiek. Określono próbę tych kolczyków — są złote. — Czy będą eksponowane te rzeczy, które obecnie znajdują się w funduszach? — Oczywiście, będą. Niestety, w sali wystawowej prace jeszcze nie zostały zakończone, dlatego nie mogliśmy na otwarciu muzeum ucieszyć zwiedzających wystawą z naszych funduszy. Takie wystawy będą, już o nich marzymy. Powiedzmy, wystawy „Tarasowa Góra w sztukach plastycznych”, „Obraz Tarasa Szewczenki w sztuce dekoracyjno-użytkowej”… Możliwe, że z czasem będziemy mogli uzupełniać ekspozycję muzealną — wszystko będzie zależeć od autorki ekspozycji Łarysy Pawliwny Skoryk. Pokazywaliśmy jej to, co mamy w naszym funduszu z najlepszych rzeczy, a ona, już zgodnie z nową koncepcją, stosownie do swojej wizji, jak ma być przedstawiony Taras Szewczenko w ekspozycji, będzie określać, jakie dzieła malarstwa czy grafiki, czy książki będą przedstawione w tej ekspozycji. W przyszłym roku — 150-lecie od dnia śmierci Tarasa Szewczenki. Oczywiście, do tej daty będą odbywać się wystawy, na których wyeksponujemy to, co najlepsze w naszym funduszu. — Jak prowadzi się ewidencję eksponatów, które trafiają do Państwa funduszu? — U nas ewidencja prowadzona jest tak, że wiemy, co w jakiej szczelinie jest przechowywane. A dzięki tej kartotece możemy w ciągu kilku minut znaleźć ten czy inny eksponat w każdym z tych pokoi. Każdy przedmiot, który trafia do naszego funduszu, zapisują do Księgi nad-żadnego innego publicysty), ciekawe i sarkastyczne w treści: właśnie dlatego zabrałem się za tłumaczenie tych utworów na esperanto. Początkowo przetłumaczyłem artykuł „Dzieci kolonii”, a potem — „Dokąd was niesie, „bracia nasi”?”. Obecnie zostały one rozesłane do 24 krajów świata, których miasta są miastami partnerskimi Chicago, a mianowicie: Kijów, Ateny, Mediolan, Warszawa, Wilno, Hamburg, Toronto, Göteborg (Szwecja), Meksyk, Praga, Birmingham (Anglia). Mój przekład artykułów Czornohuza poszedł w obieg bez przesady — jeszcze i po całym (internetowym) świecie. Ruszamy dalej — Belgrad, Osaka, Durban (RPA), Pusan (Pd. Korea), dwa chińskie miasta partnerskie (Szanghaj +), nawet — Karaczi (Pakistan), do tego — Jordania, Izrael, Maroko. We wszystkich tych krajach działają esperantyści. Może nie zawsze tak zgrani, jak tutaj, u nas, w USA, ale po mojej „wysyłce” koledzy-myśliciele, z reguły, tłumaczą moje artykuły, opowiadania na swoje języki ojczyste. Hanna Manżara chodzenia według numerów. A ta kartoteka została ułożona już według tej księgi. Potem u nas wszystko jest ewidencjonowane według grup przechowywania: „Malarstwo”, „Grafika”, „Sztuka dekoracyjno-użytkowa”… Jest kartoteka również według alfabetu. A to są protokoły komisji ds. zbiorów i zakupów. Mamy taką komisję, która decyduje: czy przedmiot trafi do funduszu głównego, czy naukowo-pomocniczego. Po tym, jak sporządziliśmy akty i protokoły, rzecz obowiązkowo jest wpisywana do Księgi wpływów, mamy ich już 28. Te księgi obowiązkowo są zszywane, obowiązkowo jest napisane, kiedy rozpoczęto, kiedy kończy się, od jakiego numeru zaczyna. Opis każdego przedmiotu umieszczamy w Księdze inwentarzowej — rozmiar, stan rzeczy itd. Obok biurka Hanny Iwaniwny przystawiony jest jeszcze jeden stół, na nim — jakiś eksponat, przykryty tkaniną. Hanna Iwaniwna ostrożnie zdejmuje tkaninę, oczom ukazuje się cała ekspozycja na utwory Tarasa Szewczenki — rzeźba w drewnie. — To rzeźba Wołodymyra Łupijczuka z Tarnopola, który, niestety, kilka lat temu zmarł — mówi Hanna Iwaniwna. — Proszę spojrzeć, jaka wyrafinowana praca! Poruszy ona i dorosłego, i dziecko. Od oglądania takich właśnie dzieł powstają żywe emocje, a i wrażenie z muzeum, bez wątpienia, będzie głębsze… Niestety, w obecnej ekspozycji muzealnej nie ma takich rzeczy… — Czy ta rzeźba nie będzie wystawiana w muzeum? — zdziwiony pytam. — Niestety, nie. Nie jest planowane — wzdycha główny kustosz zbiorów. Oto taka „nowa koncepcja postrzegania Szewczenki” — pomyślałem. Czyż nie ona jest przyczyną różnorodnych plotek, jeśli dla takiego arcydzieła nie znajduje się miejsca w salach wystawowych? Patrz także „Testament” w językach narodów świata” Szewczenki oraz „Powiej, wietrze, na Ukrainę” (w językach narodów świata) Rudanśkiego. Chociaż większość tłumaczy patrzy w stronę języka angielskiego (amerykańsko-komunistyczno-materialistyczny pogląd, tak nas uczono w radzieckiej szkole), jednak uważam, że język esperanto również jest światowym (idealizm — ?). Obecnie mam już dziesiątki opinii od kolegów esperantystów. I mnie to cieszy. Chciałoby się, żeby o tym wiedzieli nie tylko w Ameryce, ale i na Ukrainie, gdzie żyje i tworzy swoje wspaniałe, wysokiej klasy artystycznej płótna literackie autor Ołeh F. Czornohuz, którego, bez przesady, zna prawie cały wykształcony świat. Jednak, jak wiadomo, nie ma proroka we własnej Ojczyźnie. Z poważaniem, Wiktor PAJUK, certyfikowany tłumacz angielsko-ukraiński, przewodniczący Towarzystwa Esperantystów Chicago (ODA)

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn