Strona · s. 8strona oryginału ↗
JEGO OSTATNIA POKROWA
Слово Просвіти, №40 за 2010 рік
Anna BAHRYNA. Chłodna i słoneczna jesień. Październik. Pokrowa. Babie lato. Pospiesznie nurkuję w przejście podziemne przy Politechnice, aby kupić dwie żółte gerbery. Łapiąc na sobie współczujące spojrzenie kwiaciarki, czuję, jak w gardle staje mi klucha powietrza, a do oczu napływają dwie gorące łzy. Jakże to ciężko — świadomie wybierać parzystą liczbę… Panie, jak to ciężko!.. Powstrzymywać się. Żegnać się… Na wieki. „Gdyby Pani wiedziała — mówię — dla kogo…”. „…żebyście tylko wiedzieli — kontynuuję — kogo my straciliśmy…” „My?” — dziwi się obojętnie. „My. To znaczy cała Ukraina…” — odpowiadam i idę do metra. Na Placu Europejskim, obok filharmonii, już kłębi się tłum. Przy trumnie też jest dużo ludzi. Całe zbiegowisko. Ciekawe, gdzie oni byli wcześniej? — myślę. Czyżby tak samo przyszli do żywego?.. A ci, którzy są przy trumnie, mówią. Po jednym. Po kolei. Wygłaszają piękne, przyprawione patosem i żalem słowa. Wśród nich jest wiele nieszczerych. Niestety, tak bywa zawsze, kiedy ktoś umiera. Mnie zaś chce się po prostu milczeć. I płakać, nikomu nie pokazując własnych łez. Cierpliwie czekam, kiedy w westybulu filharmonii zrobi się ciszej. A tymczasem… dziesiątki różnych epizodów, niby pojedyncze kawałki nagranego na CD cyfrowego wideo, raz po raz wypływają z mojej pamięci, wypełniając ową zimną i czarną pustkę, która wytworzyła się wokół mnie. . . . . . . . . . . . . . . Wiosna 2004 roku. Narada młodych pisarzy Kijowa. Anatolij Hryhorowycz Pohribny był wtedy przewodniczącym Kijowskiej organizacji NSPU i bezpośrednim organizatorem narady. W odróżnieniu od większości swoich kolegów-rówieśników, zawsze odnosił się do młodych autorów z szacunkiem, czuł się z nimi na równi. Bez wyższości czy pychy, czy, broń Boże, jakiejś ukrytej zazdrości do tych, którzy dopiero zaczynają swoją życiową i literacką drogę. Nigdy nie stawiał żadnych murów i granic między pokoleniami. Przeciwnie. Wszelako rozmywał, rozbijał wszystkie owe umowne, sztuczne granice. Szczerze zachwycał się każdym z nas, w każdym z nas widział jeśli nie przyszłego literata, to przynajmniej osobowość. A to już wiele — dla tych, którzy chcą uwierzyć w siebie. Więc młodzież zawsze gromadziła się wokół niego, szukając oparcia w jego mądrych i wyważonych słowach, w jego łagodnym uśmiechu, w jego śmiałych i sprawiedliwych działaniach. A on zawsze odwiedzał wieczory twórcze młodych poetów, występował na nich ze słowem wsparcia, — w tym czasie, gdy inni kierownicy Związku zasiadali w „Eneju” przy kieliszku okowity… Anatolij Hryhorowycz zawsze z uwagą przeredagowywał wszystkie książki młodych literatów, wyrażał autorom-początkującym swoje wrażenia i uwagi. Pamiętam, jak na zebraniu Kijowskiej organizacji NSPU ogłosił własną listę najciekawszych wydań roku. Wśród nich procentowo 40 stanowiły książki moich rówieśników. Większość z tych autorów obecnie stała się znanymi i odnoszącymi sukcesy pisarzami, inni obronili prace kandydackie i teraz dokonują swoich filologicznych odkryć. Często dzwonił do mnie, aby zaprosić na występy czy to do jednej z jednostek wojskowych Kijowa, czy do pomnika Łesi Ukrainki, czy do budynku Centralnej Rady, czy do biblioteki, czy do jakiejś placówki oświatowej — do studentów, uczniów. Prosił, abym przyprowadzała ze sobą jak najwięcej swoich przyjaciół-poetów. Tak angażował młodych ludzi do życia literackiego i społecznego Ukrainy. Tak pomagał nam uświadamiać własny udział w tworzeniu przyszłego losu naszego państwa. Ale słowo Anatolija Pohribnego nie zawsze było łagodne. Czasami stawało się ostre, niby ostrze włóczni, z którą idzie się na wroga. To wtedy, gdy na powierzchnię wyłaziły pycha, nieszczerość, podłość, duchowe pisarstwa, o których pisał, twórczość których badał, odkrywał dla siebie, a potem i dla swoich czytelników w licznych swoich pracach. Nie ma co mówić, ile sam zrobił na ukraińskiej niwie kulturalnej, równie jak i politycznej, dla przybliżenia i utwierdzenia państwowej niepodległości. O tym nie raz wspomną w tej książce inni współmyśliciele i współpracownicy Anatolija Pohribnego. A ja chcę wspomnieć teraz naszą wspólną studencką młodość, która mężniała w wirze niespokojnych lat 60., poczuwszy powiew „chruszczowowskiej odwilży”, poznała gorycz pierwszych rozczarowań w porze jej zwijania, kiedy wielu marzycielom było po-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
