Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

„DIALOG KULTUR MIĘDZY WSCHODEM A ZACHODEM”

Слово Просвіти, №40 за 2010 рік

21—22 października w Kijowskim Miejskim Domu Nauczyciela oraz Narodowym Naukowo-Badawczym Instytucie Ukrainoznawstwa odbędzie się Międzynarodowa konferencja naukowo-praktyczna „Ukrainoznawstwo we współczesnej przestrzeni humanistycznej”. O problemach poruszonych na konferencji z dyrektorem NNB IU, przewodniczącym Międzynarodowej rady ds. edukacji, nauki, kultury, akademikiem Petrem KONONENKĄ rozmawia dziennikarka Nadija Kyrjan. — Petrze Petrowyczu, obecnie ogromne oburzenie w społeczeństwie wywołał projekt „Ustawy o językach” autorstwa koalicji rządzącej. Jakie są przyczyny tego, że w dwudziestym roku niepodległości doszliśmy do takiego stanu? — Kto chce dojść do prawdy w rozwiązaniu jakiegokolwiek problemu, powinien odwoływać się do doświadczeń historycznych. Należy widzieć naród w całej czasoprzestrzeni: wczoraj, dziś, jutro. Poziom każdego narodu zależy od wielu czynników: społecznych, ekonomicznych, przemysłowo-rolniczych itd., ale ogólny rozwój kulturowy kształtuje się i określa poprzez rozwój edukacji. Dlaczego dziś w centrum uwagi znalazł się problem edukacji i problem języka, pojawił się projekt trzech autorów, którzy zamiast postawić pytanie o język ukraiński jako państwowy, a potem wydać ustawy o funkcjonowaniu języków mniejszości, sformułowali „Ustawę o językach”. Bo istnieje „Ustawa o językach w Ukraińskiej SRR”, z której do dziś korzystamy. Chociaż mamy Konstytucję Ukrainy, było wyjaśnienie Sądu Konstytucyjnego o tym, że język ukraiński jest jedynym państwowym. I on powinien być takim we wszystkich sferach życia na całej przestrzeni państwa. W proponowanym projekcie formalnie istnieje zapis, że język ukraiński jest państwowym, ale nie przewiduje się żadnych gwarancji wykonania Konstytucji i realnych skutków działania ustawy. Za to stale podkreśla się, że istnieje Europejska karta języków, zgodnie z którą szczególną uwagę należy poświęcać językom mniejszości etnicznych. Raz wymieniono półtora tuzina takich mniejszości, ale potem w każdym punkcie projektu tej ustawy pojawia się kwestia tylko roli języka rosyjskiego. Powołując się na to, że jest on, rzekomo, jednym z języków światowych, z którego najczęściej korzysta ludzkość. Fałszywa teza, bo wiadomo, że 98 % literatury naukowej ukazuje się w języku angielskim, a tylko mały procent — w rosyjskim. Nie podważamy tego, że ten język jest dla Rosjan największym dorobkiem, że jest on „wielkim i potężnym językiem” i ma się rozwijać, ale powstaje pytanie: dlaczego ta Karta nie jest ratyfikowana w Rosji, przecież tam są republiki, wiele języków mniejszości etnicznych. I powinien być wspierany przez państwo język ukraiński. Tymczasem zarówno w FR, jak i w projekcie ustawy ignorowane są zarówno język państwowy, jak i praktycznie wszystkie mniejszości etniczne i ich języki, w tym także państwowy język ukraiński. Teza „Ukraina może mieć dostęp do kultury światowej tylko przez rosyjską” — nie jest przypadkowa. Już była teza o triadzie: samodzierżawie, prawosławie i narodowość, o jednolitym narodzie. Jeszcze od czasów Iwana III powtarzają: Moskwa to nie państwo, nie terytorium, nie naród, Moskwa to fenomen, powołanie 12–13 ZEGAR ULICZNY

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn