Strona · s. 1strona oryginału ↗
Ogólnoukraiński tygodnik kulturologiczny 40 (1092), 1–7 października 2020 Odbicie Światła i Słowa IRYNA FARION
Слово Просвіти, №40 за 2020 рік
24 września w ogrodzie Muzeum Maksyma Rylskiego Mychajło Słaboszpycki zaprezentował czwarty tom wspomnieniowo-literaturoznawczych szkiców „Z zmierzchowego zwierciadła”, który oznaczał jego wyjście z korytarza luster, przez który przeszedł, wpatrując się w oblicza i cienie, mimochodem i mimowolnie dostrzegając także własne oblicze, własne spojrzenie na ludzi ukraińskiego życia literackiego: „Przecieranie zwierciadła”, „Cienie w zwierciadle”, „Z pamięci zwierciadła” (Wydawnictwo „Jarosławów Wał”). Co opowiedział nam Słaboszpycki w czterotomowym dziele o sobie, o czasie, o świecie słowa, o prawdziwych dziełach i o pięknych iluzjach braterstwa literackiego, o porze zuchwałej młodości poetów i zimie szlachetnych siwizn mądrych prozaików? Jak zdołał z setek historii, epizodycznych rozmów, długich dialogów i krótkich zwierzeń, z czytanych i przeczytanych wielokrotnie przez nas i przez niego utworów uprząść mocną nić własnej wewnętrznej fabuły, która spina te cztery księgi w sagę o świętych i grzesznikach ukraińskiego piśmiennictwa? Pierwsze, co uderza czytelnika, to pamięć na ludzi, na przeczytane teksty, na kontekst epoki. Talent dostrzegania podstawy płótna opowieści wśród szczegółów, umiejętność określenia i utrwalenia tego, co najważniejsze. Spójność charakterów, która mimo wszystko była właściwa wielu współczesnym pisarza, i która jest właściwa – jeśli nie obyczajowi, to talentowi samego autora. I wreszcie niezapomniane słowa Hryhora Tiutiunnyka, jednego z bezspornych autorytetów Słaboszpyckiego, o „wieczną zagadkę Wszechświatowo znanemu ukraińskiemu poecie, tłumaczowi, dyplomacie, politykowi Dmytrowi miłości”: o wszystkich, o kim pisze, Mychajło kocha i rozumie, szanuje i ceni.
Bez pretensji do wszechogarniającości Słaboszpycki jednak oddał epokę literacką – nie jako tło, lecz jako żywą magmę, która wciągała i odpychała, pochłaniała i wynosiła. Wszedł w tę zapowiedzianą (warunkowo nazwaną) noosferę, która rodziła słowo i je chroniła, która inspirowała i karała odstępców.
Jeśli przejrzeć cały zbiór napisanego przez M. Słaboszpyckiego o literatach z kontynentu i z diaspory, dodać antologie przez niego ułożone, zainicjowane przez niego książ-
Przypomniały mi się jego słowa o języku ukraińskim i państwowej polityce językowej z jego publicznego wystąpienia „Ukraińska idea narodowa” (2002):
…ги та синхронізувати все написане, то це-таки буде історія літератури в портретах od Mychajła Słaboszpyckiego. Nie, on nie pretenduje do miejsca ewangelisty. Raczej przewodnika, który wiele wie i dzieli się swoją wiedzą.
Mychajło Słaboszpycki – stały autor „Słowa Proświty”, nasi czytelnicy lubią jego obfite publikacje. Wkrótce zaprosimy do rozmowy Mychajła Fedotowycza o jego wydawnictwach i planach twórczych na przyszłość.
L. H.
SERHIJ KOMISARENKO
NATALKA FURSA
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
