Strona · s. 5strona oryginału ↗
«A MY TĘ KOZACKĄ SŁAWĘ ZACHOWAMY»
Слово Просвіти, №41 за 2007 рік
Mychajło SOPIWNYK, kierownik centrum informacyjnego sekretariatu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Na taki temat niedawno w Muzeum Hetmaństwa przeprowadzono „okrągły stół”, który zorganizowały Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki oraz Międzynarodowe Stowarzyszenie „Kozactwo”. Wydarzenie poświęcono 359. rocznicy heroicznego zwycięstwa ukraińskiego kozactwa pod wodzą Bohdana Chmielnickiego nad polską szlachtą pod Piławcami. Po zwycięskich heroicznych bitwach wojsk kozackich pod Żółtymi Wodami i Korsuniem w toku wojny wyzwoleńczej narodu ukraińskiego przeciwko polskim ciemiężycielom, bitwa pod Piławcami (1648) wpisała w historię ukraińskiego kozactwa jeszcze jedną jasną, heroiczną kartę. Stworzono przesłanki wyzwolenia całej ukraińskiej ziemi spod obcego jarzma. Spod Piławców wojsko Chmielnickiego ruszyło na Lwów, a dalej na Zamość. Polska nie miała już możliwości zatrzymać zwycięskiego pochodu wyzwoleńczego. Do Warszawy było blisko. Ale już po raz kolejny Ukraińcy nie skorzystali z tej okazji. Czym kierował się hetman Chmielnicki, historycy nie wiedzą do dziś. Czyż jednak dzisiaj nasi przywódcy nie powtarzają tych samych błędów? O tym dyskutowano podczas „okrągłego stołu”. Sekretarz odpowiedzialny Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Mykoła Nesterczuk podkreślił wagę obchodzenia takich dat. Wszak w bitwie pod Piławcami Stepan BOJKO, członek kapeli chóralnej „Czerwona kalina”, obwód iwanofrankiwski Posłańcy oddziału obwodowego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki wraz z mieszkańcami wsi Hrabówka uczcili żołnierzy UPA. W miejscowej „Proświcie” ze słowem wstępnym wystąpił przewodniczący iwanofrankiwskiej obwodowej „Proświty” Petro Arsenycz. Opowiedział on zebranym o narodzinach i formowaniu oddziałów UPA w Czarnym Lesie, którymi dowodził „Hrehit-Rizun” — Wasyl Andrusiak, a także o około 40 pseudo-bojówkach na Stanisławowszczyźnie, Stepan BOJKO O tym, że w armii UPA przebywała większość przedstawicieli narodów byłego Związku Radzieckiego, wiemy. Ale byli też synowie narodów Europy. Niedawno, przebywając we wsi Wikniany w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankiwskiego, dowiedziałem się o Włochu, lekarzu UPA Augusto Donninim. Donnini był lekarzem włoskiego korpusu w składzie armii niemieckiej. Po wyjściu Włoch z wojny (1943 r.) Niemcy przeprowadzali akcje „odwetu”, rozstrzeliwując włoskich oficerów. Kilku Włochów uciekło z obozu „Janów” we Lwowie, zostali uratowani i przerzuceni do UPA przez wieśniaków. Augusto Donnini od 1943 do 1946 roku z bronią w ręku walczył o naszą Niepodległość — początkowo w szeregach Ukraińskiej Samoobrony Narodowej, później w UPA. Miał szczęście: swoje najjaśniejsze zwycięstwa, najbardziej udane walki przeciwko wrogom Ukrainy Augusto przeprowadził w Czarnym Lesie pod dowództwem „Hrehita-Rizuna” — legendy Czarnego Lasu, pułkownika Wasyla Andrusiaka. Augustino wraz z towarzyszami broni wytrwał w ciężkich walkach w latach 1944–1945 o Czarny Las, kiedy bolszewicy rzucali przeciwko powstańcom całe dywizje przy wsparciu czołgów, artylerii i lotnictwa. Wychodząc cały i zdrowy z walk, zimą 1946 r. dzielny Włoch wszedł z bojówką do wsi Wikniany, aby odpłacić zdrajcy. 25 lutego bolszewicka kula z zasadzki bezlitośnie skosiła w 26. roku życia młody kwiat jego życia: w tej wsi został pochowany. Ksiądz Roman Kozak odprawił panichidę i wygłosił ciepłe słowo o Włochu oraz wszystkich żołnierzach UPA. W honorowej warcie podczas upamiętnienia bohaterów UPA przy mogile z flagą narodową Włoch w rękach stał także żołnierz UPA Dmytro Procenko ze wsi Pałahicze, który wraz z Donninim brał udział w walce pod Delatynem (sotnia „Dowbusza”), a potem bojownicy przebijali się przez bolszewickie pułapki, śniegi i mrozy z Karpat na ziemię tłumacką. „Żyj, kochana Ukraino! Twoje długotrwałe cierpienie wzruszyło i wzrusza Europę, tak jak moje serce”… Te słowa należą do włoskiego dziennikarza z Pizy Danilo Zbrany. W zeszłym roku latem odwiedził Wikniany i, w szczególności, mogiłę swojego rodaka. Obecnie Zdjęcie O. Szepniwskiego brali udział prawdziwi bohaterowie Ukrainy: Iwan Bohun, Maksym Krywonis, Danyło Neczaj. Właśnie takie postacie z ukraińskiej historii są godne naśladowania. Akademik, doktor nauk historycznych, profesor Petro Panczenko szczegółowo rozwinął temat „Bohdan Chmielnicki — wódz, hetman, mąż stanu”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
