Strona · s. 12strona oryginału ↗
POSTACIE
Слово Просвіти, №41 за 2007 рік
Dmytro CZYSTIAK. Nieznany. Nierozpoznany. Właśnie takie epitety przychodzą na myśl, gdy tylko mowa schodzi na tego artystę. I chociaż minęło 145 lat od jego narodzin, i chociaż twórczości Maeterlincka poświęcono tysiące rozpraw, a jego sztuki wystawiane są w teatrach całego świata, dorobek wydawany jest w imponujących nakładach. Doprawdy nie wiadomo, kim on jest i gdzie kryje się tajemnica jego nieprzemijającego talentu. Owszem, Maeterlinck to światowej sławy dramaturg, poeta, eseista, tłumacz, a także przyrodnik-badacz „Życia pszczół” i „Życia mrówek”, bokser, który walczył na pięści z mistrzem świata Georges’em Carpentierem, mistyk-mieszkaniec opactwa Saint-Wandrille w Normandii, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury z 1911 roku oraz pszczelarz na paryskich przedmieściach… Ale przede wszystkim – Artysta, który przeszedł długą i pouczającą drogę od „tragicznego optymizmu” do optymizmu prawdziwego. Mam nadzieję, że moje krótkie wspomnienie zachęci Państwa do odkrycia lub przeczytania na nowo tego niezapomnianego pisarza. Zatem, Maurice Maeterlinck urodził się 29 sierpnia 1862 roku w belgijskim mieście Gandawa w francuskojęzycznej konserwatywnej rodzinie adwokatów z dziada pradziada. Ojciec pisarza, Polydore, pozostawił synowi w spadku, oprócz kancelarii adwokackiej, zamiłowanie do uprawy warzyw i owoców (imieniem Polydore’a Maeterlincka nazwano jedną z odmian brzoskwini). W 1874 roku młodzieniec wstępuje do gandawskiego kolegium jezuickiego Saint-Barbe. Zauważmy: kolegium było alma mater belgijskiego symbolizmu. Wśród jego absolwentów są „starsi” Georges Rodenbach i Émile Verhaeren, a także „młodsi” Maurice Maeterlinck i Charles Van Lerberghe. Właśnie ta czwórka literatów z miasta Gandawy ukształtowała oblicze nowego kierunku literackiego. Literatura Belgii końca XIX wieku to zjawisko polistylistyczne: są tu parnasisci i naturaliści wokół czasopisma „Młoda Belgia” pod wodzą M. Wallera i A. Girauda, i neorealiści na czele z E. Picardem i czasopismem „Sztuka Współczesna”, i ośrodek symbolistyczny z organem drukowanym „Wallonia” pod redakcją A. Mockela. Takie rozmaitość stylów wyznaczyła liczne wpływy artystyczne. Oczywiście, trudno przecenić wpływ na twórczość Maeterlincka francuskich mistrzów – Ch. Baudelaire’a, A. Rimbauda, P. Verlaine’a, Ph. de Villiers de l’Isle-Adama, a zwłaszcza S. Mallarmégo. Ogólnie rzecz biorąc, integruje on filozoficzno-estetyczny paradygmat francuskich symbolistów, stosuje język ewokatywno-sugestywny, kultywuje metafizykę jako nastrój umysłu, a jego poetyka wyzwala sferę zmysłową, emocjonalno-intuicyjną. A jednak dla Maeterlincka charakterystyczne jest głębsze przeniknięcie do „pogrzebanej świątyni” irracjonalnego, a także przeżycia mistyczne, niezbyt właściwe poetyce Mallarmégo. Nawet samo pojęcie „symbol” jest dla Maeterlincka szczególne. Właściwie wyróżnia on dwa jego rodzaje: „Natura pierwszego jest abstrakcyjna,
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
