Strona · s. 5strona oryginału ↗
ZIEMSKI RAJD I ROZKUŁACZANIE
Слово Просвіти, №41 за 2008 рік
Iwan TOMYCZ — prezes Stowarzyszenia Farmerów i Prywatnych Właścicieli Ziemskich Ukrainy, przewodniczący Partii Chłopskiej Ukrainy. Ukraińska wieś znów stanęła przed licznymi problemami. Zapoczątkowane mniej więcej dziesięć lat temu globalne reformy póki co są hamowane, natomiast zarysowały się niebezpieczne zjawiska, o których wieśniacy już nie mogą milczeć. O nich nasza rozmowa z prezesem stowarzyszenia. — Iwanie Fiodorowiczu, jakoś na konferencji prasowej użył Pan terminu „ziemski deriban” (rozkradanie ziemi). Czy to znaczy, że kwestie ziemskie znów się zaostrzyły? — Trwa rajdowy atak na farmerów, a także na wieśniaków, którzy przekazali swoje udziały ziemskie w dzierżawę przedsiębiorstwom rolnym. Prawdziwa wojna trwa przeciwko farmerowi Słobodianowi w rejonie tyśmienickim na Przykarpaciu. To silne gospodarstwo farmerskie chcą po prostu zniszczyć, żeby zabrać jego ziemię. Wyjaśnienie jest proste: te podmiejskie ziemie kosztują teraz do 10 tysięcy dolarów za ar. Podobna wojna toczy się przeciwko Hajworonskiemu na Dniepropietrowszczyźnie i wielu innym farmerom. Odnosi się wrażenie, że u nas znów odbywa się tak zwane rozkułaczanie pracowitego wieśniaka. Ale to jeszcze nie wszystko. Masowo skupują „hurtowo”, czyli wykupują tak zwane prawo korporacyjne przedsiębiorstw rolnych do zarządzania wydzierżawionymi udziałami. Jakaś firma „Rogi i kopyta” wykupuje całe gospodarstwo — tysiące hektarów, a wieśniacy nawet się o tym nie domyślają. — Ale jak firma „Rogi i kopyta” może przeprowadzić taką transakcję bez wiedzy wieśniaków, którzy oddali udziały w dzierżawę? Bez decyzji zgromadzenia udziałowców? Czy wieśniacy nie mają tutaj prawa głosu? — W statucie przedsiębiorstwa rolnego zapisano, że założyciele to określone osoby. Decyzje podejmują założyciele, którzy sprzedają prawo korporacyjne do korzystania z udziałów. Dla wieśniaka oznacza to, że ma już innego dzierżawcę. On może w ogóle nie płacić wieśniakowi czynszu dzierżawnego. — A co z umową dzierżawy? — Umowę dzierżawy zawierają na oczekiwanie. Z kozami również wszystko jasne: niewymagające zwierzę daje mleko, które ma właściwości lecznicze, oraz specjalną przędzę, którą wysoko cenią znawcy. Zarośnięte trawami i niskimi chwastami ziemie to wspaniała darmowa żywność, przede wszystkim dla owiec. Przez długi okres Ukraińcy hodowali owce, a Czernihowszczyzna zajmowała w tym nie ostatnie miejsce. Wieśniacy w gospodarstwie mieli wełnę i mięso. Owce to zwierzęta naprawdę niewymagające, znajdują sobie pożywienie na pastwisku nawet po bydłach rogatych, prawie zawsze dają przychówek z dwóch jagniąt. Pewien znajomy gospodarz opowiedział, że utrzymując 1 000 sztuk owiec, w ciągu roku otrzymał od państwa pomoc w wysokości ponad 75 tys. hrywien, zrealizował prawie 4 000 kg wełny, około 20 000 kg mięsa. Z gospodarczego punktu widzenia u owcy wysoko ceni się wszystkie organy: żołądek wykorzystuje się w przemyśle mleczarskim, jelita — do wyrobu kiełbasek myśliwskich, gruczoły i żółć — w medycynie. Wełnę i skórę wykorzystuje się w przemyśle lekkim. Oprócz tego podczas wypasania owce spulchniają wierzchnią warstwę gleby i użyźniają ją. Hodowla wielbłądów nie jest bardziej egzotyczna niż hodowla strusi, moda na które doprowadziła obecnie do znacznego zwiększenia liczby strusich ferm na Ukrainie. W realizacji idei rozwoju gospodarstw kosztem hodowli owiec i wielbłądów powinni być przede wszystkim zainteresowani młodzi ludzie. Niestety, z przyzwyczajenia, nawet nasze tradycyjne rolnictwo odczuwa głód kadrowy. Według danych Stowarzyszenia „Ukrmiasoprodukt”, do tej branży prawie nie przychodzą młodzi specjaliści w ciągu kilku ostatnich lat, a 65 % pracowników rolnictwa to ludzie w wieku powyżej 50 lat. W mediach jest dużo informacji od ekologów o szkodliwości żywności, odzieży i materiałów wykonanych z syntetycznych komponentów, podczas gdy wartość niektórych z nich już przewyższa cenę naturalnych. Czy tradycyjny owczy kożuch Ukraińca trzeba przywozić tylko z Turcji? określony termin, na przykład na 10 lat. Pan powie, wtedy wieśniak musi zerwać taką umowę. Śledzimy sytuację i widzimy, że faktycznie wieśniak nie może tego zrobić. Z kołchozu wychodzili, a z dzierżawy — niemożliwe. Umowy są napisane tak, że nawet przez sąd prawdy nie da się dochodzić. — Co przeszkadza naszej wsi i państwu należycie wykorzystać ukraiński chleb? To przecież waluta, nie gorsza od ropy czy gazu. Czy nie mamy możliwości sprzedawać więcej zboża za granicę? — Moglibyśmy, ale nie pozwalają na to nasze moce produkcyjne w zakresie obsługi eksportu zboża — przede wszystkim transportowe. Do tego mamy małą pojemność elewatorów. Niestety, prawie nie ma państwowych elewatorów — wszystko jest sprywatyzowane. Więc eksporterzy z tego korzystają — ładują zboże do własnych elewatorów, biorą go tyle, ile się mieści, i to im wystarcza. Zrujnowaliśmy państwową infrastrukturę na rynku zboża, mimo że za granicą jest wielu potencjalnych nabywców naszych produktów. — Traderzy nadal dominują na rynku? — Niestety, państwo nie bierze udziału w kształtowaniu polityki cenowej. Cena zboża jest taka, jaką ustalają traderzy. Oprócz podniesienia tych cen, nasze stowarzyszenie zaproponowało państwu szerokie stosowanie tak zwanych cen zastawnych. Bo to bardzo korzystne dla wieśniaków. Oznacza to, że wieśniakowi od razu wypłacają 70 procent ceny skupu zboża, na przykład 700 hrywien za tonę jęczmienia. Wieśniak zawiera umowę z Funduszem Agrarnym, otrzymuje środki, które od razu może zainwestować w produkcję — na przykład na przeprowadzenie jesiennych prac polowych. Ale zboże póki co pozostaje u wieśniaka. Mija kilka miesięcy, cena zboża rośnie, wynosi ponad tysiąc hrywien. I wieśniak może, zwracając otrzymane zaliczkowo 700 hrywien, zostawić zboże u siebie i sprzedawać już za wyższą cenę. — Jeszcze jeden bolesny problem — pośrednictwo. Na wsi zmuszeni są oddawać mleko po hrywnie za litr. A w mieście litr produktów mleczarskich — przyszłość ludzkości. Decyzję o ustanowieniu znaku pamięci podjęła Rada Miejska Połtawy, a wykonał go artysta i rzeźbiarz Mykoła Pospolitak. Honorowi goście uroczystości zdjęli płótno z monumentu — i uwieczniony rolnik stanął przed obecnymi. Semenowi Swyrydonowyczowi, człowiekowi prostemu i skromnemu, niełatwo było przystać na taką propozycję swoich wielbicieli. Ale i bać się wątpliwej sławy nie ma podstaw. Dlatego też opowiedział na uroczystościach, jak na dworcu w Astrachaniu, nie dostawszy się do szkoły morskiej, przysiągł podnieść do poziomu prestiżowej pracę rolnika — po tym, jak usłyszał z ust milicjanta drwiące zwrócenie się do pasażerów: uspokójcie się, powiedzmy, w przeddzień święta kolejarzy pojadą wszyscy, „nawet kołchoźnicy”. Lecz zrobił Semen Antoneć znacznie więcej: nauczył wieśniaków żyć w harmonii z przyrodą, chronić ziemię. Przez 30 lat ani jednego kilograma chemikaliów nie otrzymały gleby w Mychajłykach,
lokalnie kupują za ponad cztery hrywny. Dlaczego taki procent “zysku” na produktach rolnych? — To monopolizacja i kryminalizacja rynku. Mleczną Ukrainę, tak jak zbożową, przedsiębiorstwa skupujące i przetwórcy mleka podzielili na strefy. Wszystko obstawiono “czerwonymi flagami”. Ci monopoliści dogadują się między sobą. Znaczny “zysk” mają zakłady, pośrednicy, którzy skupują, wreszcie handel. — Co Pan myśli na temat wojen żywnościowych Rosji przeciwko Ukrainie? — Tutaj nie ma nic dziwnego. Zrozumiałe, że Rosja będzie naciskać na Ukrainę metodami ekonomicznymi, a to jedna z nich. Sprzedaż mleka w proszku zablokowano, cukru nie kupują. Co prawda, cukru już nie ma na Ukrainie, branża została prawie zniszczona — w tym roku wyprodukujemy znacznie mniej, niż potrzeba nam, Ukrainie. Wprowadzają ograniczenia na sprzedaż naszej produkcji mięsnej. I od tego cierpią sami Rosjanie. Ale tych, którzy podejmują takie decyzje, nie bardzo interesują zwykli Rosjanie, oni chcą zaszkodzić Ukrainie. Rozmawiał Petro ANTONENKO a obecnie w wielkim gospodarstwie 9 tysięcy hektarów ziemi nie zna ani pługa, ani herbicydów, ani nawozów mineralnych. — My demonstrujemy naszemu państwu, władzy, sąsiadom z innych krajów stabilność, zrównoważony rozwój rolnictwa — poziom naturalnego odtwarzania gleby — dzielił się doświadczeniem agrarzysta. “Agroekologia” ma szkołę rolnictwa ekologicznego, to gospodarstwo bazowe Ministerstwa Polityki Agrarnej Ukrainy oraz Ukraińskiej Akademii Nauk Rolniczych. Tutaj prowadzą badania naukowe, tutaj przyjeżdżają setki delegacji z różnych obwodów Ukrainy i Rosji, z Włoch, Francji, Nowej Zelandii, Austrii, Polski oraz jeszcze wielu krajów świata. Rolnicy wiedzą: ścieżkę w przyszłość, idąc za wybitnymi badaczami, wśród których Łomykowski, Dokuczajew, Wernadski i jeszcze wielu uczonych, wydeptało dla nich praktyczne doświadczenie Antonecia. Na jednej z międzynarodowych konferencji agrarzyści za globalne zadanie dla siebie uznali nakarmienie świata czystymi produktami.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
