Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

TWÓJ OBOWIĄZEK — ROZMAWIAJ PO UKRAIŃSKU!

Слово Просвіти, №41 за 2008 рік

Hasło umieszczone w tytule można rozumieć na różne sposoby: jako wezwanie, jako nazwę długotrwałej akcji lub szeroko zakrojonego ruchu, jako wyrażoną głębokim sensem deklarację ukraińskiej obywatelskiej postawy narodowej. Niech każdy odbiera to tak, jak zechce. Ja zaś wkładam w to hasło następujące znaczenie. Rozmawiaj po ukraińsku — to znaczy bądź taki, jakim stworzył cię sam Bóg i nasi przodkowie na tej ziemi. Rozmawiaj po ukraińsku — to znaczy przezwyciężaj lęk lub niezdecydowanie wobec języka ojczystego, typowe jeszcze dla wielu Ukraińców, i mów nim pewnie i przekonująco. Rozmawiaj po ukraińsku — to znaczy nie ograniczaj przestrzeni, w której brzmi on z twoich ust, jedynie własnym mieszkaniem i najbliższymi znajomymi. Rozmawiaj po ukraińsku — to znaczy rozmawiaj nim wszędzie: w domu i w pracy, w sklepie i w transporcie, w pomieszczeniu i na ulicy — po prostu wszędzie. Rozmawiaj po ukraińsku — to znaczy rozmawiaj nim z każdym, kto go tylko rozumie; ludzi zaś, którzy nie rozumieją języka ukraińskiego, na Ukrainie praktycznie nie ma. Wreszcie, rozmawiaj po ukraińsku — to znaczy wykorzeniaj w sobie niewolniczy nawyk językowej uległości, służalczości, nieuzasadnionego dostosowywania się do innego języka — najczęściej w innych warunkach do rosyjskiego. Raz jeszcze zastanów się: po co, w jakim celu to dostosowywanie, skoro twój rozmówca doskonale rozumie twój język? Po co, w jakim celu, skoro w zdecydowanej większości przypadków twój rozmówca sam jest Ukraińcem, chyba że nieświadomym swojego języka? Po co, w jakim celu, skoro blisko piętnaście procent Rosjan, mieszkających na Ukrainie, również dobrze rozumie nasz język, mimo że dla nich, jak twierdzą, „удобнее” mówić po rosyjsku? Wreszcie, dlaczego tak rzadko domagamy się tego, by i dla nas, Ukraińców, mówienie własnym językiem także było „удобнее” — wygodniejsze? Jak długo będziemy żyć cudzą pożyczką? Zatem, moi czytelnicy, rozmawiajmy po ukraińsku. Bynajmniej nie po to, by lekceważyć inne języki, lecz by utwierdzać język własny, narodowy. Bo jak może on się utwierdzić, jeśli nie podstawi pod to siebie każdy, kto nie uważa, że stan naszego języka jest już normalny? Ktoś z naszych obywateli liczy tu na władzę, na państwo — mianowicie: niech Prezydent wyda dekret, niech Rada Najwyższa uchwali ustawę… Co tu dużo mówić, od najwyższej władzy wiele, bardzo wiele zależy, lecz pod jednym warunkiem: że jej stanowisko i dążenia będą zbieżne z naszymi. Czy jednak są zbieżne, jak choćby w przypadku rządu Janukowycza i Rady Najwyższej, w której składzie przeważają właśnie deputowani obojętni, a nawet po prostu wrogo nastawieni do słowa ukraińskiego? I ktoś łudzi się, że przyjmą oni ustawę „O języku ukraińskim jako państwowym” albo ustawę „O stosowaniu języków na Ukrainie”, których projekty w sierpniu 2006 roku zostały zatwierdzone przez IV Światowy Kongres Ukraińców? Osobiście nie mam co do tego żadnych złudzeń, tym bardziej że obecnie w Radzie Najwyższej czekają na rozpatrzenie już ponad dwadzieścia projektów ustaw, z których każdy przewiduje uznanie języka rosyjskiego również za język państwowy (lub urzędowy) na Ukrainie. Zatem pierścień wokół naszego języka zacieśnia się i zacieśnia, i

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn