Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Z ROSY I WODY!

Слово Просвіти, №41 за 2008 рік

Oleksandr FEDORUK, doktor nauk o sztuce, profesor, akademik Akademii Sztuk Ukrainy. Kiedy z kimś idzie się od młodych lat, to bieg kolejnych lat i dziesięcioleci staje się niemal niezauważalny. Patrzysz na człowieka i nie widzisz w nim zmian wiekowych. Bo w pamięci pozostaje pierwotny obraz, pierwsze spotkanie, pierwsza rozmowa. Dopiero po przeliczeniu dystansu czasowego od pierwszego spotkania dziwisz się: hej, przecież minęło czterdzieści lat! A wydaje się, że to było wczoraj. I dobrze, że pamięć jest zawsze młoda, dziesięciolecia są dla niej niczym. Z Dmytrem Stepowykiem niemal jednocześnie wkroczyliśmy na ścieżkę nauki. On wstąpił do aspirantury PMFE w 1967 roku, a ja (nie bez jego agitacji) w następnym, 1968. Oboje przyszliśmy do nauki z młodzieżowego dziennikarstwa — on z republikańskiej „Mołodi Ukrajiny”, ja z tarnopolskiego obwodowego „Rowesnyka”. Aspiranturę też przechodziliśmy ramię w ramię i choć mieliśmy różne tematy prac kandydackich (ja badałem ukraińsko-polskie związki artystyczne nowej doby, on — sakralną grafikę XVII wieku), wyszło tak, że pracowaliśmy w tych samych archiwach, muzeach, bibliotekach Ukrainy, a nawet wyjazdy służbowe mieliśmy jednocześnie do tych samych krajów — na Litwę, Białoruś, do Polski. Nigdzie tak dobrze nie poznasz człowieka, jak we wspólnej podróży. Spotkania w instytucie były służbowe, bo aspirantów, oprócz dysertacji i egzaminów, obciążano liczną pracą, często techniczną. Dlatego nasze przyjacielskie relacje sprowadzały się do ironicznych pytań: „Jak twoje sprawy, Mytiu?” — „Sprawy moje są zszywane, Ołesiu, a jak twoje?” — „Na mnie właśnie założyli teczkę, bo jestem z peryferii, a na ciebie pewnie zszyto papierów ho-ho, bo jesteś dawnym kijowianinem”. W tych ironicznych pytaniach była nasza nie do końca wesoła reakcja na wydarzenia lat 60., kiedy po krótkiej chruszczowowskiej odwilży nadchodziły breżniewowskie przymrozki i już majaczyły kontury niemal stalinowskich mrozów. Za sześćdziesiąt- DO 140-LECIA „PROŚWITY” Nadija KYRIAN Niedawno w Domu Pisarzy odbył się wieczór jubileuszowy Ołeksandra Drobachy — aktywnego proświcianina, poety, krajoznawcy, działacza społecznego. Otwierając wieczór, Mychajło Sydorżewski powiedział: „Jubilat ma wersy: „Naprzeciw wszystkim wiatrom do ciebie lecę, Ukraino”. To życiowe credo pisarza. W czasie, gdy wiele fałszu, gdy kłamstwo gospodaruje, dobrze, że są tacy ludzie, którzy bronią prawdziwych wartości”. Serdecznie powitał druha przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Pawło Mowczan i wręczył odznakę „Budowniczy Ukrainy”: „Ołeksandr stał u źródeł odrodzenia Towarzystwa Języka Ukraińskiego im. Tarasa Szewczenki, wydaje mi się, że zawsze byłem z nim, a on ze mną. Żadnego wydarzenia, żadnego znaczącego momentu nie opuszczał. Uważam go za potężną belkę stropową, która trzyma wiele w ukraińskim domu”. Od Ukraińskiej Partii Ludowej, w szeregach której Ołeksandr Drobacha jest od końca lat 80., jubilata powitał partyjny kolega, druh w walce o niepodległość Ukrainy, były więzień polityczny Ołes' Szewczenko: „On nigdy nie Dmytro Stepowyk nikami — a my z Dmytrem byliśmy wśród nich — pilnie śledzili, korygując, kogo przepuścić do wielkiej akademickiej nauki, a kogo nie. Na tym polu były problemy z władzą i u Dmytra, i u mnie. I oto my razem jedziemy na poszukiwania materiałów do naszych dysertacji do Wilna. To było lato 1969 roku. Mieszkaliśmy razem w akademiku Akademii Nauk Republiki Litewskiej. Odwiedzaliśmy te same archiwa i biblioteki. I tutaj po raz pierwszy zaobserwowałem łagodny, życzliwy charakter Dmytra Stepowyka. Czasami bywałem u niego w domu — mieszkał wtedy na Łukianiwce, na ulicy Downar-Zapolskiego — i poznałem jego rodzinę: ojca Własa Fedorowycza, matkę Mariję Sydoriwnę, braci Wołodymyra i Petra, siostry Ołhę i Anastasiję. Mieszkali w różnych zakątkach Ukrainy, ale często bywali w gościach u Dmytra. Przekonałem się, że pochodzi z bardzo dobrej ukraińskiej rodziny, otrzymał dobre chrześcijańskie wychowanie (rodzice, bracia, siostry, bratankowie — wszyscy wierzący i nie bali się do tego przyznawać). Nasze litewskie aspiranckie lato było udane. Znalazłem niemało nowego dla swojego tematu; Dmytro odkrył w litewskich i polskich starodrukach niemało

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn