Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

PAMIĘĆ WZYWA

Слово Просвіти, №41 за 2008 рік

Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej wspólnie z Narodową Akademią Nauk Ukrainy przeprowadził międzynarodową konferencję naukową „Wielki Głód 1932–1933 w Ukrainie: przyczyny, skutki demograficzne, ocena prawna”. Celem konferencji była wymiana wyników badań naukowych dotyczących przyczyn i skutków Wielkiego Głodu 1932–1933 w Ukrainie oraz w innych regionach byłego ZSRR; omówienie współczesnych problemów prawnej oceny Wielkiego Głodu w Ukrainie 1932–1933; opracowanie rekomendacji dotyczących doskonalenia polityki państwowej w dziedzinie odbudowy i zachowania pamięci narodowej narodu ukraińskiego. W wydarzeniu wzięli udział czołowi ukraińscy i zagraniczni badacze Wielkiego Głodu, przedstawiciele centralnych organów władzy wykonawczej i ustawodawczej, organizacji społecznych, mediów. W szczególności akademik NAN Ukrainy, p.o. przewodniczącego Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej Ihor Juchnowski; akademik-sekretarz Wydziału Historii, Filozofii i Prawa NAN Ukrainy Ołeksij Onyszczenko; członek-korespondent NAN Ukrainy, doktor nauk ekonomicznych (Instytut Demografii i Badań Społecznych NAN Ukrainy) Ella Libanowa; sędzia Bohdan Futej, Władysław Wierstiuk (Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej); Stanisław Kulczycki (Instytut Historii Ukrainy NAN Ukrainy); Wiktor Kondraszyn (Penzeński Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny im. W. Bielinskiego); profesor z Melbourne Stefan Witkroft; dr Roman Serbin (Montreal); profesor Uniwersytetu Alberty Iwan-Pawło Chymka (Edmonton, Kanada); dr Instytutu Pamięci Narodowej Robert Kuśnierz (Kraków, Polska); doktor nauk ekonomicznych Iryna Kuryło (Instytut Demografii i Badań Społecznych NAN Ukrainy) oraz inni. Uczestnicy konferencji rozpatrzyli także tezę, że głód w latach 1932—1933 przeżywała ludność innych regionów Związku Radzieckiego — Powołża, Kazachstanu, Kubania. Jednak Hołodomor w Ukrainie wyróżniał się sztucznością i zamierzonością, ukierunkowaniem na zniszczenie rdzenia narodu ukraińskiego — chłopstwa. Obudzona Ukraińską Rewolucją Narodową lat 1917—1921 Ukraina szybko się odradzała, dysponując znacznymi zasobami ludzkimi i gospodarczymi. Polityka ukrainizacji pod koniec lat 20. XX wieku wykroczyła daleko poza granice ustalone przez bolszewików. Wzrost ukraińskiej świadomości narodowej przybrał zagrażające bolszewikom rozmiary. Odrzucenie przez władzę radziecką Nowej Polityki Ekonomicznej i nasilenie presji na ukraińskie chłopstwo wywołały masowy opór chłopów. Obok społeczno-ekonomicznych postulatów ludność ukraińska wysuwała hasła odbudowy własnej państwowości. Właśnie z tych przyczyn radzieckie kierownictwo położyło nacisk na fizyczne zniszczenie narodu ukraińskiego, przede wszystkim wsi, wyczerpanie zasobów materialnych i duchowych Ukrainy. Władza starała się zdemoralizować inteligencję i uczynić z pohołodomorowych ukraińskich chłopów uległych i bezwolnych kołchoźników. Zatem Hołodomor wykorzystano do stłumienia dążenia narodu ukraińskiego do niepodległości, zniszczenia społeczno-ekonomicznej bazy ukraińskiej idei narodowej. Dlatego Hołodomor lat 1932—1933 w Ukrainie, zgodnie z artykułem 2 Konwencji z 9 grudnia 1948 roku o zapobieganiu zbrodni ludobójstwa i karaniu za nią, daje podstawy do stwierdzenia ludobójstwa narodu ukraińskiego. Inf. dokumentach dotyczących przekazania zboża dla Ukrainy. Oznacza to, że reżim totalitarny, zabrawszy wszystkie zapasy żywności ukraińskim chłopom, oferuje pomoc wyłącznie aktywowi. Jednym z przejawów wykorzystania pomocy jako środka represyjnego stała się organizacja wyżywienia głodujących przez kołchozy. Oznaczało to, że jedzenie mogli otrzymać tylko ci, którzy pracowali w kołchozie. Jednoosobowcy, a także ci kołchoźnicy i ich dzieci, którzy leżeli spuchnięci od głodu i nie mieli sił wyjść do pracy na polu, byli skazani na śmierć głodową. Rezultatem pomocy stał się szczyt śmiertelności z głodu w marcu–maju 1933 roku, właśnie wtedy, gdy Ukraina rzekomo otrzymywała pomoc żywnościową. Podsumowując konferencję prasową, akademik I. Juchnowski podziękował rosyjskim kolegom za publikację materiałów dotyczących Hołodomoru, podkreślając, że niektórych z nich strona ukraińska jeszcze nie posiada. Jednocześnie wyraził żal z powodu przekształcenia przez rosyjskich urzędników ogólnie pozytywnego faktu udostępnienia wcześniej zamkniętych dokumentów w akcję polityczną, skierowaną przeciwko staraniom ukraińskich uczonych o przywrócenie prawdy historycznej i nazwanie winnych zbrodni przeciwko ludzkości i człowieczeństwu. „Nigdy nie posuniemy się do tego, by oskarżać rosyjski naród o ludobójstwo Ukraińców — powiedział I. Juchnowski — ale chcielibyśmy dokładnie wyjaśnić przyczyny i naturę tych zbrodni, ukarać winnych i dać wyczerpującą ocenę tym okropnościom, do których doprowadziła ideologia komunistyczna i jej konkretni przedstawiciele”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn