Strona · s. 13strona oryginału ↗
MURMAŃSKIE „LELEKY” NAD CZEREMOSZEM XVIII Międzynarodowy Festiwal-Konkurs Huculski w Wyżnicy
Слово Просвіти, №41 за 2009 рік
Natalia ŁYTWYNENKO-ORŁOWA, przewodnicząca wspólnoty „Leleky”, m. Murmańsk W tym roku murmańskim „Lelekom” (Bocianom) nadarzyła się okazja, by odwiedzić XVIII Międzynarodowy Festiwal-Konkurs Huculski w Wyżnicy na Bukowinie. Tutaj królują majestatyczne Karpaty. Dlatego przyciągała nas nie tylko możliwość wzięcia udziału w festiwalu, ale także chęć zobaczenia wyśpiewanych w pieśniach gór karpackich. Mnie, jako przewodniczącej wspólnoty, zależało, aby nasza młodzież, a także starsze kobiety, zobaczyły na własne oczy, jak gościnna jest Zachodnia Ukraina, jak zdołano tu zachować unikalną kulturę, jak potrafią szanować rodaków-Ukraińców, niezależnie od tego, skąd przyjechali. Z radością widziałam oczy moich koleżanek, gdy postawiliśmy stopę na bukowińskiej ziemi, i zrozumiałam, że teraz nie uwierzą w kłamliwe bajki o tym, że Zachodnia Ukraina to coś wrogiego, nastawionego przeciwko Rosjanom, Ukraińcom z Rosji. Przedstawiciele komitetu organizacyjnego festiwalu spotkali nas w Czerniowcach, a drogę do Wyżnicy pokonaliśmy wygodnym autobusem. Pan Jurij, odpowiedzialny za powitanie, jeszcze na dworcu od razu zgodził się na naszą prośbę, by po drodze wstąpić do muzeum-zagrody sławnego aktora Iwana Mykołajczuka. Festiwal wystartował 28 sierpnia i byliśmy pierwszą delegacją, która przyjechała do Wyżnicy. Zakwaterowaliśmy się w wygodnych domkach bazy turystycznej „Czeremosz”, w gęstym, zielonym sadzie. Wyobraźcie sobie nasze wrażenie na widok ogromnej ilości jabłek i śliwek pod drzewami. Choć wszyscy jesteśmy z Ukrainy i wydawałoby się, że nas tym nie zaskoczysz, to przeżywszy 20—30, a nawet więcej lat w stolicy Zapolarza, gdzie każde jabłuszko „kosztuje” szalone pieniądze, ta jabłkowo-śliwkowa obfitość wydawała nam się bajką lub cudownym marzeniem. A sam festiwal, muzyki troiste, mistrzowie niezrównanych sztuczek na skrzypcach i cymbałach, koszule, trembity, szaleńczo rytmiczne tańce huculskie, pomysłowo zdobione krysani (kapelusze) na głowach Hucułów, czeresy (pasy), starodawne pistolety-krysy, wetknięte za tymi pasami. Nieustanny zachwyt! Tak, to także podróż edukacyjna do tego zakątka Ukrainy, który wielu naszym „Lelekom” był dotąd nieznany. Ludzie odkrywali dla siebie Ukrainę, o której wiedzieli tylko z przekazów rosyjskiego „tele-radiokłamcy”. Ta ziemia w różnych czasach doświadczyła bolesnych strat, niszczycielskiej obcej samowoli. Ale żyje ona według uniwersalnej zasady: kto przychodzi do niej z dobrym słowem, z szczerym sercem, to i ona do niego — z otwartą duszą; a kto wdarł się do niej z mieczem, od miecza zginie. Wszystkich uczestników festiwalu było ponad 1600 osób. Na święto przybyli Ukraińcy z Ameryki, Kanady, Polski, Rumunii, z wielu obwodów Ukrainy oraz my, z Rosji, — 19 osób. Przybyliśmy na Bukowinę pod flagą obwodu murmańskiego i jesteśmy bardzo wdzięczni włodarzom Murmańska i obwodu, bo właśnie za ich błogosławieństwem nasza podróż stała się możliwa. Administracje mera i gubernatora przekazały nam wspaniałe suweniry, które z radością podarowaliśmy przedstawicielom komitetu organizacyjnego festiwalu i kierownikom Wyżnickiej Rejonowej Administracji Państwowej. Filmy i albumy fotograficzne z krajobrazami Murmańszczyzny jeszcze długo będą przypominać gościnnym gospodarzom festiwalu, że i za granicą 69. równoleżnika ich rodacy żyją Ukrainą. Nie było żadnych wątpliwości co do naszego udziału w konkursie. Przecież jechać tak daleko i być tylko gośćmi — to nie w naszej tradycji. Szczerze mówiąc, trochę się baliśmy, bo zespoły-uczestnicy były bardzo silne, dobrze przygotowane, zwłaszcza chóry męskie, które wykonywały nie mniej niż cztery, a nawet pięć głosów. Bardzo biegłe w wykonywaniu pieśni ludowych były solistki. I dobrze, że nie minęliśmy się z programem konkursowym, bo dla nas był to taki master-class, jakich tutaj, w Rosji, nie bywa. Tak, na Ukrainie potrafią przeprowadzać festiwale. Nasz zespół, czyli grupa Narodowego chóru ukraińskiego „Leleky”, przedstawił pod ocenę jury konkursowego dziewięć pieśni: „Oj hyla, husonky, na staw”, „Oj ne pławaj, lebedonko”, „Oj u poli nywka”, pieśń gór karpackich „Werchowyno, switku ty nasz”. Pieśni te zaczerpnięte są z różnych regionów Ukrainy i zapewne dlatego nasz występ wyróżniał się różnorodnością wyboru repertuaru. Pawłyna Matwiejewa wykonała dwie pieśni: „Witre bujnyj” do słów Tarasa Szewczenki i bukowińską ludową „Wysoka werba”. Kateryna Kara zaśpiewała ukraińską pieśń ludową „Oj wyoriu ja nywku szyrokuju”. Młodziutkie solistki Myrosława Arjaszkina i Hannusia Petruńko wykonały ukraińską pieśń ludową „Syzokryłyj hołubonku”, a sama Myrosława zaśpiewała pieśń z repertuaru Niny Matwijenko „Oj, rode nasz krasnyj”. Członkowie jury byli mile zaskoczeni naszym występem i, jak sami wyrazili się, łamiąc etykietę konkursową, zaraz po występie naszego zespołu wyrazili zdziwienie i podziękowanie za to, że my na Północy Rosji szanujemy i pielęgnujemy ojczysty język i pieśń. „Leleky” zajęły dwa drugie miejsca — w nominacji wykonania chóralnego i śpiewu solowego. W nominacji śpiewu solowego laureatką festiwalu została Myrosława Arjaszkina. Na koncercie finałowym wszyscy razem — Ukraińcy z różnych zakątków świata śpiewali „Jednajmosia, luba rodyno!” (Jednoczmy się, droga rodzino!). Tak poczuliśmy się nie jako oderwane liście daleko od Ojczyzny, a jako część wielkiego narodu o oryginalnej kulturze. W ramach festiwalu odbywały się wyjazdy zespołów z koncertami do wsi rejonu. Byliśmy w wysokogórskiej wsi Łukawce i tam już wyśpiewaliśmy wszystko, co umieliśmy. Po koncercie czekała na nas kolacja huculska z zabawami przy udziale muzyków troistych. Tak wesoło jeszcze nigdy się nie bawiliśmy… Długo jeszcze będziemy pamiętać to szczere przyjęcie i życzliwość. Ludzie aż płakali, patrząc na nas. Nasze kobiety były pod wrażeniem rzędów handlowych, rozmieszczonych kołem na stadionie, na którym odbywał się festiwal, i poza nim. Ależ dorwały się do huculskich skarbów! Jakich korali tu nie było! Nakupiliśmy różnych skarbów, bo były tu i płachty, i krajki do stroju kobiecego, i prawdziwe huculskie postoły (kierpce), i koszule wyszywane krzyżykiem i koralikami, mnóstwo wyrobów drewnianych, liżnyków (wełnianych narzut), wianków i ozdób do dziewczęcych główek, płyt z nagraniami ukraińskich pieśni itd. Podczas zamknięcia festiwalu powitał nas minister kultury i turystyki Ukrainy Wasyl Wowkun. Zawsze pryncypialny wobec wymogów alfabetu etnograficznego, był zadowolony z tego, jak nasze „Leleky” przestrzegają autentyczności historycznego stroju ukraińskiego. Szczególną uwagę zwrócił na to, jak nakryte są głowy naszych kobiet i dziewcząt. Dlatego zaproponował, by sfotografować się z nami na pamiątkę. Byliśmy też na spuszczaniu na bystre wody Czeremoszu huculskiej daraby (tratwy). Duża liczba zdjęć jest świadkiem tego, jak wspaniały był XVIII Międzynarodowy Festiwal Huculski, jak to była podniosła i potężna żywiołowość ukraińskiego bytu kulturowego i pokojowego usposobienia naszego narodu. Składamy szczere podziękowania gospodarzom festiwalu za to, że zaprosili nas do swojego kraju, do udziału w festiwalu, zapewnili nam wspaniały wypoczynek i dobre wspomnienia z naszego pobytu. Życzymy sukcesów i natchnienia przewodniczącemu Wyżnickiej Rejonowej Administracji Państwowej Ołeksandrowi Hryndejowi, przewodniczącemu rady rejonowej Jurijowi Nykyforiakowi, dyrektorowi festiwalu Iwanowi Dronczukowi, naszej kuratorce Natalii Dodiak, która opiekowała się nami jak najbliższymi ludźmi. Mnohaja lita wam, drodzy rodacy. Z rosy i wody wam; zdrowia, radości, dostatku. Niech omijają was wszelkie niepogody, a szczodry Pan pośle obfite nagrody za waszą szczerość i miłość do ojczystej ziemi.
Nasze dziewczęta Hannusia Petrunko, Natalia Kodrabajewa oraz Myrosława Ariaśkina z ministrem kultury i turystyki Ukrainy
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
