Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

ZWRÓCENIE SIĘ KU MUZYCE

Слово Просвіти, №41 за 2010 рік

„Doczekać się muzyki” to tytuł książki wykładów kompozytora Walentyna Sylwestrowa, która ujrzała światło dzienne w wydawnictwie „Duch i litera” i została zaprezentowana w ramach „Kyiv Music Fest” w Związku Kompozytorów. Walentyn Sylwestrow jest laureatem Międzynarodowej Nagrody im. S. Kusewickiego (USA, 1967), Międzynarodowego Konkursu Kompozytorów „Gaudeamus” (Holandia, 1970), Narodowej Nagrody Ukrainy im. Szewczenki (1995). Autor siedmiu symfonii, wielu utworów fortepianowych, licznych dzieł na solistów z orkiestrą, muzyki do filmów, w szczególności do obrazów Kiry Muratowej i François Ozona. A oprócz tego jeden z najbardziej znanych współczesnych ukraińskich kompozytorów na świecie. Mimo wszystkich tych wyróżnień, według całkiem zwyczajnego u nas absurdalnego scenariusza, muzyki żywego klasyka w sklepach znaleźć nie sposób. Trzy lata temu jeden z redaktorów książki, kompozytor Serhij Pilutykow, wystąpił z inicjatywą przeprowadzenia cyklu spotkań z Walentynem Sylwestrowem w Związku Kompozytorów. Serhij Pilutykow wspomina, że pomysł ten zrodził się u niego niespodziewanie: „Pewnego razu, rozmawiając z Walentynem Wasilowyczem przy filiżance herbaty, pomyślałem ze smutkiem: „Szkoda, że jego niezwykle głębokich, ironicznych myśli nikt więcej nie słyszy”. I postanowiłem naprawić sytuację”. Sylwestrow początkowo odniósł się do pomysłu sceptycznie. Wydawało mu się, że na te wykłady nikt nie będzie chodził. Ale kompozytor zgodził się, choć pół żartem, pół serio nazwał je „mszami”. Wszak mszy nie można odwołać, nawet jeśli przyszło tylko kilka osób. W każdym razie słuchaczy nie brakowało. Podczas spotkań mówiono o różnym — o awangardzie i klasyce, o związku poezji i muzyki, a także o wielu innych rzeczach. Te rozmowy legły u podstaw książki. Razem z nimi do książki wszedł dysk z utworami kompozytora. Takie połączenie pomaga najlepiej poczuć, zrozumieć, dowiedzieć się tego, o czym mówi Walentyn Wasilowycz. Wielbiciele Sylwestrowa dzielą się na kilka grup. Jedni odbierają tylko jego buntowniczy awangardowy okres i zupełnie nie rozumieją późnej liryczności. Inni, przeciwnie, uważają awangardowy okres za poszukiwania mistrza i szanują go za kolejne utwory. Choć są, oczywiście, i tacy, którzy bez zastrzeżeń kochają twórczość kompozytora. Na prezentacji program koncertowy został zrównoważony utworami z różnych lat. W wykonaniu Zespołu Nowej Muzyki „Rikoszet” (w składzie M. Byłycz — skrzypce, Z. Ałmaszi — wiolonczela, D. Tawanec — fortepian) pod kierownictwem Serhija Pilutykowa zabrzmiały wczesne i późne prace Walentyna Sylwestrowa. Rozpoczęło się wszystko „Dramatem” na skrzypce, wiolonczelę i fortepian. Myślę, że bycie obecnym przy wykonaniu tego utworu marzy się każdemu zwolennikowi awangardy. Wszak to nie jest po prostu utwór muzyczny. To niezwykle fascynujące widowisko. Swoją drogą, oprócz skrzypiec, wiolonczeli i fortepianu, w „Dramacie” „zaangażowane” są aluminiowe talerze, ceramiczne szklanki, zapałki. Także dodatkowe efekty dźwiękowe i wizualne tworzą artyści, którzy niespodziewanie wchodzą, schodzą ze sceny, dziwnie się poruszają, tupią. Oczywiście, że wszystkie ich działania to nie improwizacja, a starannie rozpisany scenariusz, jednak temu, kto widzi to po raz pierwszy, zachowania wykonawców przewidzieć nie sposób. „Dramat” jest pełen strasznego napięcia, na tyle silnego, [że] „tora” obejmuje założenie regularnych seminariów literackich na bazie nowego CSM, gdzie początkujący literaci mogliby nie tylko się uczyć, ale i znaleźć bratnie dusze. Artystka Anna Naduda zaproponowała otwarcie w centrum squatów dla artystów, gdzie mogliby oni okresowo zbierać się w celu tworzenia wspólnych projektów i wymiany doświadczeń. Producent firmy „Arthouse Traffic”, która zajmuje się dystrybucją niestandardowych filmów, Denys Iwanow podzielił się pomysłem pięciosalowego kina z roboczą nazwą „Muzeum kina”. Za punkt odniesienia on ze swoim zespołem wziął słynną paryską „Cinemathèque”. Także Denys opowiedział o projekcie edukacyjnych dziecięcych karnetów filmowych, skierowanych na to, by nauczyć uczniów odróżniać prawdziwą sztukę filmową od nieprawdziwej. Pełna realizacja tak zakrojonego na szeroką skalę projektu może rozciągnąć się na kilka lat, jednak jego inicjatorzy nie wykluczają, że CSM rozpocznie pracę dość szybko. Do wiosny ma być gotowy projekt, a potem od razu rozpocznie się budowa. W realność podobnego scenariusza wierzy też projektantka Katia Boczawar, której niedawno udało się w trzy tygodnie przygotować plac wystawowy w fabryce, który później został uznany za jeden z najlepszych placów wystawowych Moskwy. Obecnie inicjatorzy Centrum Sztuki Współczesnej GOGOLFEST szukają bratnich dusz i inwestorów, dlatego są otwarci na dialog i gotowi rozpatrzyć różne propozycje. A na wsparcie państwowe Wład Troicki nie liczy. Uważa nadzieje na to, że władze pomogą stanąć na nogi podobnemu projektowi kulturalnemu za „szalone”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn