Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Obywatel Walerij Marczenko

Слово Просвіти, №41 за 2012 рік

W święto Pokrowy na cmentarzu we wsi Hatne pod Kijowem o godzinie 14 zbierze się niewielu ludzi. Ojciec Walerij Kopijka odprawi panichidę na grobach rodziny Marczenków. Już bez Niny Mychajliwny, którą pochowaliśmy tutaj w Niedzielę Palmową 2011 roku. W tym świątecznym dniu o tej samej porze roku Pańskiego 1984 tutaj, w otoczeniu nielicznych ocalałych przyjaciół i licznych wrogów — kagiebistów, pochowano 37-letniego więźnia politycznego Walerija Marczenkę. Nie odsiedział nawet roku z zasądzonego mu wyroku — 10 lat łagrów o szczególnym (celowym!) rygorze oraz 5 lat zesłania, z uznaniem za szczególnie niebezpiecznego recydywistę. Czyli przestępcę, który ponownie popełnił szczególnie ciężkie przestępstwo państwowe. Wasyl OWSIIENKO, laureat nagrody im. W. Stusa. Cóż to za przestępstwo? W wyroku Sądu Miejskiego w Kijowie z 13 marca 1984 roku wymieniono szereg artykułów o treści „oszczerczej” i „antysowieckiej”, które Marczenko próbował przekazać lub przekazał na wolność i zostały one opublikowane za granicą jeszcze podczas jego pierwszego uwięzienia (1973—1981), a także podczas krótkiego okresu wolności między pierwszym a drugim uwięzieniem. Lecz dziś mowa o „oficjalnych dokumentach, — cytujemy wyrok, — Ministerstwa Oświaty USRR z klauzulą „Do użytku służbowego”, które trafiły do niego (Marczenki. — W. O.) w niewyjaśnionych okolicznościach: projekt decyzji kolegium Ministerstwa z 29 czerwca 1983 roku „O dodatkowych środkach na rzecz poprawy nauczania języka rosyjskiego w szkołach ogólnokształcących i pedagogicznych placówkach oświatowych Ukraińskiej SRR” oraz projekt „dodatkowych działań” wspomnianego Ministerstwa w tej sprawie. W rękopiśmiennym paszkwilu (liście do Anny-Gali Gorbach. — W. O.) wymienione wyżej dokumenty Ministerstwa Oświaty USRR [Marczenko] oszczerczo nazywa „nowym ukazem wałujewskim”, a samo Ministerstwo — „szowinistycznym”, wzywa do wykorzystywania tych dokumentów w działaniach wrogich wobec ZSRR”. (Z książki: Walerij Marczenko. Twórczość i życie. Oprac. N. Smużanycia-Marczenko, N. Koczan. — Kijów: Sfera, Duch i Litera, 2001. — S. 480). Cóż to za tajne postanowienie, przeznaczone tylko do „użytku służbowego”? Istota jego zawarta jest w tym akapicie: „Podjąć wszelkie środki, aby swobodne władanie językiem rosyjskim na równi z ojczystym stało się normą dla młodzieży, która ukończyła średnie placówki oświatowe, obowiązkiem społecznym każdego młodego człowieka”. Czyli ukraińska młodzież lat 80. miała stać się dwujęzyczna. A ponieważ dwujęzyczność nigdy w historii nie bywała trwała, to następne pokolenie miało stać się rosyjskojęzyczną „nową historyczną wspólnotą — radzieckim narodem”. Bo wstąpić do komunizmu jako Ukrainiec było niemożliwe w zasadzie. To tajne przed skazanym na historyczne niebyt narodem ukraińskim postanowienie Ministerstwa Oświaty USRR zostało przyjęte w wykonaniu takiego samego tajnego postanowienia KC KPZR i Rady Ministrów ZSRR z 26 maja 1983 r. nr 473 o takim samym tytule oraz odpowiedniego rozkazu Ministerstwa Oświaty ZSRR z 7 czerwca 1983 roku nr 63. I działo się to akurat w 80. rocznicę Cyrkularza Wałujewskiego z 18 lipca 1863 roku. Oto najciekawsze z 31 punktów tych „Dodatkowych działań”: „Przy nauczaniu języka rosyjskiego i literatury dzielić w szkołach i szkołach pedagogicznych z nierosyjskim językiem nauczania klasy i grupy, większe niż 25 uczniów, na dwie grupy”; „udoskonalać sieć szkół ogólnokształcących z rosyjskim językiem nauczania”; „zapewnić bezwarunkowe rozszerzenie sieci szkół i klas z pogłębionym nauczaniem języka rosyjskiego i literatury”; „opracować rekomendacje dla wychowawców przedszkoli i rodziców w zakresie nauki języka rosyjskiego przez dzieci w starszym wieku przedszkolnym”; „przewidzieć w projektach budżetów na 1984 rok środki na podwyższenie stypendiów dla studentów-rusycystów”; „na podwyższenie (16%) stawek wynagrodzenia nauczycieli klas przygotowawczych i pierwszych, którzy prowadzą zajęcia z języka rosyjskiego”. (Rusyfikacja Ukrainy. Zbiór popularnonaukowy. Kijów: Wydawnictwo Ukraińskiego Komitetu Kongresowego Ameryki. — 1992. — S. 242—250). A w carskiej Rosji nauczycielom i popom „za zrusyfikowanie kraju” dopłacali 20%… Zrozumiałe, że: „Rozpowszechnione za granicą, — znowu cytujemy wyrok, s. 481, — egzemplarz artykułu i dokumenty Ministerstwa Oświaty USRR trafiły do tak zwanej służby prasowej UGWR (Ukraińska Główna Rada Wyzwoleńcza) w Nowym Jorku i zostały wykorzystane przez wskazane antysowieckie centrum nacjonalistyczne w prowokacyjnych działaniach przeciwko ZSRR. W szczególności w gazecie Swoboda (USA) z 31 sierpnia 1983 roku na podstawie tych dokumentów został wydrukowany złośliwy paszkwil o treści antysowieckiej pod tytułem „Natarcie nowożytnej wałujewszczyzny na język ukraiński””. Zgódźmy się, że demaskowanie polityki kolonialnej — to rzeczywiście szczególnie ciężkie przestępstwo państwowe. Jakże te wysłane przez Marczenkę za granicę dokumenty znalazły się w łapach KGB? A przez sowieckich agentów, którzy węszyli nawet w UGWR: „Fotokopie rękopiśmiennego dokumentu „Droga Pani Halu” i wskazanych projektów dokumentów dotyczących poprawy nauczania języka rosyjskiego w grudniu 1983 roku nadeszły w pokaźnym pakiecie pocztą ze Stanów Zjednoczonych Ameryki na adres Ministerstwa Oświaty USRR od osoby, która się nie przedstawiła. Te fotokopie zgodnie z art. 396 Przepisów pocztowych zostały zatrzymane w międzynarodowym oddziale Kijowskiego Urzędu Pocztowego przy dworcu i sprawdzone przez cło, po czym przekazane do KGB USRR jako takie, które mają klauzulę „Do użytku służbowego”. (Wyrok, s. 481). Walerij Marczenko nie podpisywał się pod swoim listem do diaspory. Kagebiści go „wyliczyli”. A żeby ukryć swoją zagraniczną agenturę, podczas rewizji i aresztowania 21 października 1983 roku przynieśli te dokumenty ze sobą do mieszkania Marczenków — i szybko „wykryli” je w szafce pod telewizorem i próbowali oskarżyć ojczyma Walerija, Wasyla Iwanowicza Smużanycię, że to on wyniósł je z Instytutu Pedagogiki i dał Walerijowi. A Walerij mówi im: „Coś wasza praca bardzo brudna. Z zapachem wasza praca. Coś nie to mówicie: przy czym tu mama, ojciec? Dajcie ze mną rozmawiajcie, co wam tu trzeba”. „Rozprawił się” z nim sędzia Hryhorij Iwanowycz Zubec, wówczas zastępca przewodniczącego Sądu Miejskiego w Kijowie. 13 marca 1984 roku sąd pod jego przewodnictwem zasądził Walerijowi maksymalny wyrok. Faktycznie był to wyrok śmierci, bo oskarżony miał ciężką chorobę nerek — zapalenie nerek. I sędzia dobrze o tym wiedział. Ba, nie po prostu maksymalny, a 40-letni wyrok: za art. 62 cz. 2 KK USRR — 9 lat łagrów o szczególnym rygorze, a za odpowiednimi artykułami KK RFSRR i Kazachskiej SRR — 10 i 6 lat. Razem 25 lat. Ale mniejszy wyrok wchłania się w większy. I jeszcze trzy razy po pięć lat zesłania („przestępstwa” Marczenko popełniał także w obozie koncentracyjnym na Uralu i na zesłaniu w Kazachstanie). Jak długo miał żyć Walerij, żeby odbyć tę karę! Ostatni dialog między prokuratorem Popowem W. I. a Walerijem Marczenką dotyczący jakiegoś „dokumentu” był mniej więcej taki: Prokurator. W jakim celu został sporządzony antysowiecki, wrogi w treści dokument? W. Marczenko. W celu powiedzenia ludziom prawdy. Prokurator. Twierdzisz, że wszystko, co napisałeś, to prawda? W. Marczenko. Najczystsza. Prokurator. W jaki sposób ten dokument trafił poza mury poprawczaka? (Poprawcza kolonia pracy. — W. O.) W. Marczenko. Nie powiem. Prokurator. Dlaczego? W. Marczenko. Bo wy wsadzacie ludzi. Wam prawda nie jest potrzebna, wam potrzeba człowieka do więzienia wsadzić. Prokurator. W jaki sposób wskazany dokument trafił za granicę? W. Marczenko. Tego nie wiem… Nie powiem… Jednemu Bogu wiadomo… Nie odpowiem… Prokurator. Marczenko, wyobraź sobie, co by było, gdyby każdy człowiek w naszym kraju zaczął pisać, co mu się żywnie podoba, a na dodatek przekazywać to za granicę? W. Marczenko. Byłoby tak, jak w prawdziwym demokratycznym kraju. Prokurator. W jakim celu wskazany dokument został przekazany za granicę? W. Marczenko. W celu opublikowania w prasie i żeby ludzie czytali. Prokurator. Czy jesteś zadowolony z tego, że tam go drukują, a nawet przekazują przez wrogie stacje radiowe? W. Marczenko. Oczywiście. Jeszcze bardziej byłbym rad, gdyby został wydrukowany w moim kraju. Podczas rozprawy sądowej Wałerij Marczenko czuł się źle, pojawiały się kolki nerkowe, bolała go głowa. Stać mógł, jedynie opierając się o barierkę, prosił strażników o wodę. Na pytanie sędziego — czego oczekujesz od sądu, Wałerij Marczenko w końcu się wypowiedział: “No to dawajcie już te wasze 15 lat!”. (Z książki W. Marczenki “Twórczość i życie”, s. 470). Oto postawa obywatelska Ukraińca. A współcześni “przedstawiciele ukraińskiej inteligencji” zbili się w stadko i polecieli na Krym klękać przed cudzoziemcem Janukowyczem w sprawie języka ukraińskiego. A on wytarł o nich swoje krokodyle buty i podpisał jeszcze jeden “cyrkularz wałujewski”. “Najcięższy spadek, jaki kolonizatorzy pozostawiają swoim koloniom, — to inteligencja, wychowana przez kolonizatorów”. (Mahatma Gandhi). A co z sędzią Zubcem? Oprócz Wałerija Marczenki, w latach 80. skazał jeszcze Wałerija Krawczenkę, Hennadija Kiszkina, Stanisława Chmelewskiego. Wszyscy oni na mocy tych samych sowieckich praw zostali zrehabilitowani z powodu braku znamion przestępstwa. Przy czym Krawczenko i Chmelewski — jeszcze przed uchwaleniem przez Najwyższą

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn