Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

Kinoszewczenkiana na progu 200-lecia jubileuszu Kobzarza

Слово Просвіти, №41 за 2013 рік

Anna MUKAN, Zdjęcia Walerija POPOWA, centrum prasowe Instytutu Filologii Obecnie trudno znaleźć drukowane wydawnictwo oświatowo-kulturalne, w którym nie byłoby notatki lub artykułu o Tarasie Szewczence. We wszystkich placówkach oświatowych zaplanowano konferencje, okrągłe stoły i dyskusje poświęcone Wielkiemu Kobziarzowi. Ukraina i nasza diaspora aktywnie przygotowują się do uroczystego obchodu jubileuszu światła narodu ukraińskiego, Tarasa Szewczenki. Strategiczne znaczenie w programie przygotowań do ogólnoukraińskich uroczystości w latach 2013–2014 na poziomie państwowym ma Kijowski Uniwersytet Narodowy im. T. H. Szewczenki. W murach uczelni pod koniec ubiegłego roku wspólnie z Ministerstwem Edukacji i Nauki Ukrainy opracowano zakrojony na szeroką skalę plan działań przygotowujących i upamiętniających 200. rocznicę urodzin Kobziarza. Oprócz części naukowo-praktycznej dużą uwagę poświęcono spotkaniom twórczym, wystawom artystycznym i wieczorom artystycznym. Jedną z form realizacji stał się pokaz dla szerokiej publiczności studenckiej i nauczycielskiej unikatowej taśmy filmowej – relikt, film dokumentalny „Taras” o wielkim ukraińskim poecie, którego reżyserem był. Córka pisarza, Lina Michajłiwna, odczytała wiersze z prozy ojca i przekazała bibliotece szkolnej książki od Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. H. Szewczenki, a pierwszoklasistom poczęstowała jabłkami z ojcowskiego sadu. Oksana Michajłiwna przekazała do Biblioteki Łyhiwskiej pierwszy rozdział z ostatniej przyżyciowej książki biograficznej M. Czabaniwskiego „Derewij”, która ukazała się w czasopiśmie „Dniepr” w 1975 roku, a oryginał maszynopisu którego do dziś uważa się za zaginiony… Oto fragment o głodnym dzieciństwie pisarza z tej powieści: „Rodzina przebijała się to na przepłatkach, to na zacierkach. Pawlik dzielnie znosił dotkliwy głód. Znosił, aż nie zobaczył tego białego chleba. Jakby słońce — taki on biały i piękny… Flaki przewróciły się w brzuchu, a w ustach napłynęło pełno śliny… Pawlik wsunął kawałek do ust i zamknął oczy. Nieszczęście moje, jaki on słodki, jaki smaczny prawdziwy biały chleb. Rozpływał się w ustach, łaskotał podniebienie, pachniał… Pewnie prawdę mówią, że nie ma nic smaczniejszego niż chleb. Sama myśl, że będzie miał cały bochenek, zawróciła Pawłowi w głowie. A tu jeszcze Danko dolewa oliwy do ognia: — Myślisz, że u nas bochenek jaki? Taki, jak wielki koszyk, niech mnie grom trzaśnie. Trzy dni jemy, a on nie myśli czerstwieć. Z mąki walcowanej! Tylko w Sachnowszczyźnie tak robią, i to…” Reżyser Petro Czardynin, „Taras Szewczenko” (1926). Film nakręcono w 1925 roku, a odrestaurowano w 2011 roku w Odeskim Studiu Filmowym. Wśród aktorów: Ambrozij Buchma (główna rola), Wasyl Ludwinski, Iwan Chudolejew, Mykoła Panow, Matwij Lariow, Iwan Zamyczkowski, Jurij Szumski, Natalia Użwij. Oprawę plastyczną wykonał artysta-modernista Wasyl Krychewski. Prasa nazwała tę niemą taśmę pierwszym wspaniałym pomnikiem kinowym Szewczence. Obraz odniósł ogromny sukces za granicą, gdyż uchodził za jedną z najdroższych ówczesnych produkcji: po raz pierwszy do przygotowań do zdjęć zaangażowano specjalistów z zakresu historii, etnografii i literaturoznawstwa. Do wiosny 2014 roku Derżkino oraz Narodowe Centrum im. Ołeksandra Dowżenki obiecują uaktualnić kinową szewczenkianę i przygotować ekskluzywny pakiet odrestaurowanych i zdigitalizowanych taśm filmowych, które odzwierciedlają życie i twórczość ukraińskiego geniusza. Chodzi o filmy „Sen” (1964) W. Denysenki, „Najmyczka” (1963) W. Mołostowej i St. Łapokyszyna, „Taras Szewczenko” (1951) W. Sawczenki. nie dla wszystkich. Z czystej pszenicy! Po tych słowach Pawlik się poddał. Tak bardzo chciało mu się choć raz najeść się białego chleba… I wtedy za bochenek zamienił swoją nową czapkę…” Rzeczywiście, chleb w Ligiwce jest smaczny! Przewodniczący agrofirmy W. Morgun poczęstował każdego pachnącym bochenkiem. Chleb i Książka – oto święte rzeczy, które się w tej wsi cenią. Bibliotekarka Ligiwskiego zespołu szkół Walentyna Ptycia w swoim wystąpieniu zaznaczyła, że bardzo wdzięczna jest Ogólnoukraińskiemu Towarzystwu «Proświta» im. T. H. Szewczenki za wieloletnie wsparcie wiejskiej biblioteki – podarowane książki dla młodzieży to bezcenny skarb, a „zemlactwo” ze znanym pisarzem pomaga uczniom w rejonowych i obwodowych konkursach literackich i piosenkarskich, skąd dzieci wracają z zaszczytnymi dyplomami i nagrodami. Konkurs nabiera rozmachu – krąg uczestników się poszerza, wykracza poza granice Charkowszczyzny. W przyszłym roku ukaże się książka M. I. Szakina „Perłowy świat Żurawlinki” o wszystkich laureatach literackiej nagrody im. Michajła Czabaniwskiego. Zabrzmią nazwiska laureatów: Mariny Pawlenko, Iwana Nahirniaka, Iwana Mocara, Walentyny Syduruk, Wołodymyra Wakulenki, Wiktora Poljaneckiego, Dmytra Pancyra, Wołodymyra Kowpaka, N. Matiuszenko-Hrebenjuk, Natalii Osypczuk i innych. Uroczystość zakończyło składanie kwiatów pod tablicą pamiątkową pisarza.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn