Strona · s. 11strona oryginału ↗
Dialog kultur na festiwalu „Maria”
Слово Просвіти, №41 за 2017 рік
W Kijowie odbył się XIV międzynarodowy Festiwal Monodramów Kobiecych „Maria”, będący hołdem dla pamięci pierwszej ludowej artystki Ukrainy Marii Zańkowieckiej. Forum teatralne odbyło się przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Turystyki Ukrainy, Narodowego Akademickiego Teatru Dramatycznego im. I. Franki, międzynarodowej organizacji charytatywnej „Międzynarodowy Instytut Teatru” (Ukraińskie Centrum), Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki, Muzeum Marii Zańkowieckiej — oddziału Muzeum Sztuki Teatralnej, Muzycznej i Filmowej Ukrainy oraz fundacji charytatywnej „Nasz dom — Ukraina 2005”. Eduard Owczarenko Zdjęcie autora. W ramach forum odbywa się prezentacja czterech nowych książek, działają trzy wystawy. Szczególnie chciałbym wyróżnić małżeństwo Rubanenków z Charkowa, którzy już od kilku lat przywożą na festiwale ciekawe ekspozycje. Obok szerokiej palety różnych krajów i różnych aktorów prezentujemy na festiwalu wielu ukraińskich artystów. Mychajło Zacharewycz, dyrektor generalny Narodowego Akademickiego Teatru Dramatycznego im. I. Franki: — Bardzo się cieszymy, gdy przyjeżdżają do nas goście. Uczymy się od nich, a goście mają możliwość zobaczyć nasze spektakle i zaczerpnąć coś ciekawego i pożytecznego dla siebie. Symboliczne jest to, że festiwal rozpoczyna się w dniu śmierci Marii Zańkowieckiej i jest hołdem dla pamięci wielkiej ukraińskiej artystki. Kto przybył spoza granic Ukrainy, zapewne wie, że nasz kraj przeżywa dziś bardzo trudny okres. Mamy wojnę, bronimy się przed sąsiadem-wrogiem. Nasze forum artystyczne to również nasza wojna z wrogiem. A poza tym chcemy, aby Ukraina dzisiaj widziała najlepsze przykłady sztuki teatralnej. Według organizatorów festiwalu jego celem jest pielęgnowanie, kultywowanie i prezentowanie możliwości uniwersalnego języka teatru, uczczenie pamięci Marii Zańkowieckiej, popularyzacja najlepszych światowych osiągnięć kunsztu aktorskiego aktorek, wspieranie aktywnej integracji ukraińskiego teatru w światowy proces teatralny. Do udziału w konkursie zgłosili się wykonawcy monodramów kobiecych z Turcji, Hiszpanii, Słowacji, Litwy, Azerbejdżanu, Armenii, Polski i Ukrainy, a miejscem przeprowadzenia Lidia Kornicka (m. Chmielnicki) i Łarysa Kadyrowa stała się Scena Kameralna im. S. Danczenki Narodowego Akademickiego Teatru Dramatycznego imienia I. Franki. W przeddzień festiwalu jego organizatorzy i uczestnicy spotkali się z przedstawicielami mediów. Natalija Ponomarenko, kierownik części literacko-dramatycznej teatru im. I. Franki: — Przez lata istnienia festiwalu zaprezentowano ponad 300 spektakli najróżniejszych gatunków. Obecnie trudno nawet wymienić wszystkie aktorki, które pokazały swój kunszt na scenie naszego teatru. Szczególnie miło jest dziś widzieć tych, którzy przyjeżdżają na festiwal już 10 lat z rzędu. Z niecierpliwością czekamy na wasze nowe prace. Znamienne, że w tak trudnym czasie mamy międzynarodowy festiwal. Oznacza to, że teatr jest żywy, otwarty na komunikację, znajduje się w poszukiwaniu i nadal potrafi zadziwiać. Łarysa Kadyrowa, dyrektor artystyczny Festiwalu „Maria”: — Ten festiwal nie mógłby się odbyć i stać się znaczącym elementem naszej kultury, gdyby nie teatr im. I. Franki. Teatr stworzył Scenę Kameralną, na której prowadzimy festiwal, zapewnia sprzęt, oświetlenie, meble, rekwizyty. Przygotowano również wspaniały folder festiwalowy. Pomoc finansową przekazało Ministerstwo Kultury Ukrainy. Z roku na rok nasz festiwal wspiera także organizacja charytatywna „Nasz dom — Ukraina 2005”. W tym roku na teatralnym forum odbywa się prezentacja czterech nowych książek, działają trzy wystawy. Szczególnie chciałbym wyróżnić małżeństwo Rubanenków z Charkowa, którzy już od kilku lat przywożą na festiwale ciekawe ekspozycje. Obok szerokiej palety różnych krajów i różnych aktorów prezentujemy na festiwalu wielu ukraińskich artystów. Ołena Woronko, naczelnik wydziału sztuki teatralnej i kinematografii Zarządu Sztuki Scenicznej i Wizualnej Ministerstwa Kultury Ukrainy: — Na festiwalu językiem sztuki, językiem kultury, językiem duchowości opowiadają o wiecznych wartościach, nieprzypadkowo nazywa się go dialogiem kultur. Dla Ministerstwa Kultury ważne było wsparcie tego festiwalu. Do rady eksperckiej w tym roku przekazano bardzo wiele projektów twórczych. Ale członkowie rady eksperckiej zdecydowali, że właśnie festiwal „Maria” powinien otrzymać wsparcie państwa, biorąc pod uwagę jego wyjątkowe znaczenie dla naszego kraju. Hryhorij Szumejko, aktor Narodowego Akademickiego Ukraińskiego Teatru Dramatycznego imienia Marii Zańkowieckiej (m. Lwów): — W tym roku teatr im. M. Zańkowieckiej otworzył 100. sezon. Przygotowujemy się do stuletniego jubileuszu. Do tego teatru przyszedłem czterdzieści lat temu i zobaczyłem 5 fenomenalnych spektakli. Wśród nich była niepowtarzalna Maria Zańkowiecka, rolę której wykonywała Łarysa Kadyrowa. Takie chwile się nie powtarzają, ale pozostają w pamięci na zawsze. Wśród wydarzeń towarzyszących festiwalowi zaprezentowano wystawy: „Maria” ze zbiorów Muzeum Marii Zańkowieckiej; „Warwara Karińska”, poświęcona charkowiance, która stała się gwiazdą światowego formatu w gatunku artysty-modelera baletów, filmów i spektakli, tę wystawę zaprezentowała „Gościnna na Dworiańskiej” przy wsparciu centrum kulturalno-biznesowego „Rubanenko i partnerzy” oraz fundacji „Warwara Karińska” (m. Charków); „M. Kulisz na scenie frankowców” ze zbiorów muzeum teatru im. I. Franki. Prezentacje książek: „Narodowy Akademicki Teatr Dramatyczny im. I. Franki. Dynamika przemian socjokulturowych lat 1920—2001” M. Zacharewycza, „Kod Wołodymyra Dachny” A. Pidłużnej, „Teatr Ukrainy II połowy XX w. Leksyka obrazowa” W. Fiałka, „F. G. Lorca. Cztery krótkie sztuki” D. Drozdowskiego. Także
Na scenie goście festiwalu z Dniepru odbyli okrągły stół „Polilog działaczy kultury teatralnej” oraz międzynarodową konferencję naukowo-artystyczną „Magia aktorstwa. Dialog kultur”. Jednakże czołowe miejsce na festiwalu zajmowały właśnie spektakle. Pierwszy spektakl „Anioły Dostojewskiego” przedstawiła scenarzystka, reżyserka i aktorka Birutė Mar z Litwy. Tę artystkę L. Kadyrowa uważa za najlepszą wykonawczynię monodramów kobiecych współczesności. Dalej — Ukraina. Teatralną fantazję według poezji i listów Łesi Ukrainki „Listy Łesi” (reżyseria, scenografia i oprawa muzyczna Serhija Bryżania) wykonała aktorka Chmielnickiego Akademickiego Obwodowego Teatru Lalek Lidia Kornicka. W spektaklu mowa o mało znanych współczesnemu widzowi dziecięcych i młodzieńczych latach wybitnej poetki. Pierwszy dzień festiwalu zakończył się spektaklem „Chcesz, opowiem anegdotę” według utworu gruzińskiego pisarza L. Bugadze. Ten utwór przetłumaczyła na język ukraiński i wystawiła na scenie Ludmyła Kołosowycz. A kijowskiej publiczności inscenizację przedstawili goście z Dniepru Tetiana Tuszysz, Anastasija Tychonowa, Tetiana Łoza, Ołeksandr Pasieka, Jurij Kołesnykow oraz Andrij Zińkowśkyj. Drugą pracą reżyserską Ludmyły Kołosowycz, zaprezentowaną na festiwalu, był monodram „Kobieta, która szła obok” według utworu ukraińskiego dramaturga T. Iwaszczenko. Aktorka, dyrektor i kierownik artystyczny Dnieprowskiego Miejskiego Teatru Telewizyjnego Olha Brazynśka stara się w tym spektaklu przeżyć życie żony Iwana Franki, Olhy Chorużynśkiej. A Ołeksandra Bachtina (pseudonim sceniczny Hałyćka), która ponad 30 lat pracuje w teatrach Dniepru, zaprezentowała spektakl „Opętana” według Łesi Ukrainki (reżyser, scenograf i autor oprawy muzycznej Wołodymyr Mazur). Twórczym tematem aktorki jest walka o ludzką duszę, o cud miłości w każdej istocie, potwierdzenie wysokiego duchowego przeznaczenia człowieka. W wykonaniu zasłużonej artystki Ukrainy, głównego chórmistrza Chersońskiego Akademickiego Teatru Muzyczno-Dramatycznego im. M. Kulisza Rużeny Rublowej został przedstawiony spektakl „Edith Piaf”, który wyreżyserowała Lubow Kalużna. Zasłużony działacz sztuki Ukrainy Petro Łastiwka napisał sztukę „Anna Kijowska — Królowa Francji” na motywach monografii Jewhena Łuniaka, a wystawić ten utwór na scenie pomogła mu aktorka Czerkaskiego Obwodowego Teatru im. T. Szewczenki Ołena Łastiwka, która zagrała rolę Anny. Według słów twórców spektaklu, Anna Kijowska dokonała nieprawdopodobnego: już tysiąc lat temu zjednoczyła Europę – Ruś i Francję. Ale, niestety, nie zawsze takie Ukrainki stają się przykładem dla naszych państw. Wybitnej amerykańskiej piosenkarce ukraińskiego pochodzenia Kwitce Cisyk poświęciła swoją sztukę znana poetka Tetiana Czerep-Perohanycz. Wystawił ją na scenie ludowy artysta Ukrainy Wałerij Newiedrow, a rolę Kwitki Cisyk wykonała aktorka teatru im. I. Franki Wiktorija Wasalatij. Do udziału w festiwalu zaproszono również Norę Badalian (Armenia) — spektakl „Trochę więcej, trochę mniej” A. Nicolaiego, Viktora Laforovicha (Polska) — „Spowiedź błazna” według W. Szekspira, Szowgi Husejnowa (Azerbejdżan) — „Kontrabas” P. Süskinda, Cihana Bikmaza (Turcja) — „Lena, Leyla i inni” Z. İpşiroğlu, Elżbietę Lewak (Polska) — „Kołysanka dla Ofelii” według utworów Williama Szekspira, Stanisława Lema, Stanisława Wyspiańskiego, Georga Büchnera, Biblii oraz polskich pieśni ludowych, Petera Čižmara (Słowacja—Wielka Brytania) — „Solo” S. Becketta oraz Maríę Vidal (Hiszpania) — „Krwawe gody” F. G. Lorki. Występuje kierownik artystyczny festiwalu „Maria” Łarysa Kadyrowa
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
