Strona · s. 12strona oryginału ↗
Artystyczna dynastia z Kosowa
Слово Просвіти, №41 за 2017 рік
Jurij POROCH, główny specjalista Kosowskiego Instytutu Sztuki Stosowanej i Dekoracyjnej Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuki, m. Kosów. Złotymi rękami, włóknami serca i duszy, posłusznymi rylcami, dłutkami, młoteczkiem i wiertarką Ołeksandr Iszczenko tworzył własny artystyczny cudowny świat. Dni powszednie i święta spędzał w rodzinnym domu, w domowej pracowni. Tutaj czerpał siłę do życia i twórczości. Tutaj zaglądali studenci, artyści, którym udzielał rad, wskazówek, dzielił się doświadczeniem. Urodził się O. I. Iszczenko 10 marca 1923 roku w Kijowie w rodzinie prostych robotników. Kiedy uczył się w szkole, często patrzył, jak ojciec trudnił się stolarstwem, rzeźbił w drewnie. Od niego uczył się rzemiosła. Dużo czytał, rysował. Lubił rysować portrety Szewczenki, Franki, kozaków, o których opowiadał mu tata. Ukończył 7 klas, uczył się w szkole fabryczno-zakładowej na ślusarza. Od początku wojny ich szkołę ewakuowano do Kujbyszewa. Stamtąd powołano go do wojska. Od 1943 do 1946 roku służył w szeregach armii radzieckiej, gdzie był artystą-plastykiem. W 1946 roku wrócił do Kijowa. Szukał siebie we wszystkim, lecz marzenie, by zostać artystą, zwyciężyło. Wstąpił do Kijowskiej Szkoły Artystycznej. Wybitne zdolności młodzieńca zauważyli także wykładowcy. Sztuka rzeźbienia to jego żywioł. Ale ponieważ tego wydziału w szkole nie było, wykładowcy zaproponowali Ołeksandrowi przeniesienie się do Kosowskiej Szkoły Sztuki Stosowanej, której dyrektorem był O. H. Sołomczenko. W 1947 roku przyjechał do Kosowa na naukę do szkoły sztuki stosowanej. Tutaj opanowywał sekrety rysunku, malarstwa, rzeźby. Ucząc się na wydziale artystycznej obróbki drewna, przyswajał podstawy kunsztu u znanych ukraińskich artystów-wykładowców W. Huza, I. Sawczenki, Je. Sahajdacznego, M. Warenni, Ja. Oczeretki, W. Lebiediewa, którzy przekazywali swoją wiedzę i umiejętności młodym. W 1952 roku Ołeksandr z powodzeniem ukończył szkołę. Komisja państwowa odnotowała jego obrazowy zamysł twórczy i doskonałe wykonanie pracy dyplomowej. Absolwent otrzymał dyplom z wyróżnieniem za pracę „I mnie w rodzinie wielkiej, W rodzinie wolnej, nowej, Nie zapomnijcie wspomnieć Nie złośliwym cichym słowem”… oraz został skierowany na stanowisko głównego artysty spółdzielni „Huculszczyzna” w Kosowie. Jako wykwalifikowany specjalista kierował grupą twórczą WChO „Huculszczyzna”. Pod jego kierownictwem pracowali twórczy mistrzowie artystycznej obróbki drewna, artystycznej obróbki skóry, warsztatów ceramicznych i tkackich. W tym przedsiębiorstwie przez 13 lat pracy stworzył wiele nowych wzorów wyrobów artystycznych, które były powielane i rozchodziły się po Ukrainie oraz za granicą. Od 1965 do 1981 roku pracował jako mistrz-rzeźbiarz w Kosowskich warsztatach artystyczno-produkcyjnych, potem pracował jako rzeźbiarz w drewnie VI kategorii. Jako wszechstronny mistrz O. I. Iszczenko wykazał się także w asortymencie wyrobów rzeźbionych, który jest wystarczająco szeroki: dekoracyjne talerze, szkatułki, rachwy, zestawy piśmiennicze, suweniry, wazony, albumy, okładki do książek, panele tematyczne. Ciekawym okiem artysty wpatrywał się w otaczający świat i pragnął odzwierciedlić go, rozszerzając możliwości drewna. Tak w dorobku pojawiały się kompozycje fabularno-tematyczne w technice inkrustacji. Główny kierunek jego twórczości w sztuce dekoracyjno-użytkowej, a mianowicie w artystycznej obróbce drewna — to sucha rzeźba, malowanie, inkrustacja tonowanym drewnem i koralikami, plastyka reliefowa. Ulubionym materiałem, który artysta wykorzystywał do swoich wyrobów artystycznych, było drewno gruszy, jaworu, śliwy, czereśni, orzecha. Karpacka przyroda, życie i byt mieszkańców gór, portrety znanych ludzi Huculszczyzny, działaczy kultury, nauki i sztuki Ukrainy, literackie i historyczne obrazy — taka jest tematyka jego dzieł. Jedno z centralnych miejsc w jego dorobku zajmuje Szewczenkiana, rozpoczęta w 1963 roku. Dzięki sile swojego talentu artyście udało się stworzyć doskonałe dekoracyjno-tematyczne talerze z portretami genialnego Kobziarza. Wykonał talerze i szkatułkę z sylwetką i portretem Tarasa Szewczenki, a także tematyczny talerz „Szewczenko w dzieciństwie”. Te dzieła były eksponowane na jubileuszowej wystawie artystycznej, poświęconej 150-leciu od dnia urodzin T. H. Szewczenki w 1964 roku. Ołeksandrowi Iszczence udało się także stworzyć galerię portretową wybitnych działaczy literatury ukraińskiej, których dzieła wielokrotnie czytał i czytał ponownie. Wśród nich, oprócz Tarasa Szewczenki, Iwan Franko, Łesia Ukrainka, Olha Kobylańska, Marko Czeremszyna, Wasyl Stefanyk. Ołeksandr Iszczenko podejmował także udane próby artystycznego wypalania w ozdobach damskich i męskich, plakietkach, dekoracyjnych panelach. Wielki sukces mają wysoce artystyczne dekoracyjno-ornamentalne i tematyczne dzieła znanego mistrza-rzeźbiarza: panel tematyczny „Iwan Franko na Huculszczyźnie” (1958); dekoracyjne talerze — „Ołeksa Dowbusz” (1960), „Łesia Ukrainka” (1961), „Taras Szewczenko” (1964); album „Jubileuszowy”; suweniry — „Pasterz i pasterka”, „Hucuł i hucułka”, „Koguciki”, „Kurki”, „Kotki”, „Chłopiec”, „Dziewczyna”, „Choinka”, „Osioł” (wszystkie — 1967). Jego prace stały się ozdobą ekspozycji muzeów Kijowa, Lwowa, Iwano-Frankiwska, Kołomyi, Kosowa. W 1971 roku za udział w wystawach, za aktywną propagandę sztuki ludowej został przyjęty do Związku Artystów ówczesnego ZSRR. Rzeźbione i malarskie prace O. Iszczenki zdobią wnętrza domów, świetlic. Ołeksandr Iwanowycz i Zoja Denysiwna wychowali dwie córki. Ludmyła z zawodu mistrzyni ceramiki artystycznej, kontynuowała artystyczną dynastię. Dwie wnuczki — Iryna i Wira również uczyły się w placówce artystycznej. Prawnuczka Julia ukończyła KISSiD LNAS w 2017 roku, wydział projektowania kostiumu. Prawdziwe dzieło artystyczne rodzi się z miłości — do ludzi, swojej ziemi, Ojczyzny. Całe swoje twórcze życie Ołeksandr Iszczenko kierował się tą prawdą. Tworzył piękno z miłości, kreska po kresce rzeźbił ją na ciepłej powierzchni czy to karpackiej gruszy, czy orzecha, czy jaworu. Kontynuują jego dzieło utalentowani potomkowie. Były absolwent Kosowskiego Technikum Ludowych Przemysłów Artystycznych artysta-rzeźbiarz Ołeksandr Iwanowycz ISZCZENKO należy do najwybitniejszych artystów huculskiej rzeźby XX wieku. Jest on rodowitym kijowianinem, ale swoje twórcze życie związał z Kosowszczyzną, gdzie odnalazł siebie jako twórca piękna, artysta. W Kosowie Ołeksandra Iwanowycza uważano za swojego człowieka, odkąd wstąpił na naukę do byłej szkoły sztuki stosowanej. W Kosowie połączył swoje życie z Zoją Marczenko, pochodzącą z Chersonia.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
