Strona · s. 12strona oryginału ↗
Semen Hułak-Artemowski w rodzinnych stronach
Слово Просвіти, №41 за 2017 рік
Olha OSYPĘKO, wiodący pracownik naukowy muzeum S. S. Hułaka-Artemowskiego, m. Horodyszcze, obwód czerkaski. Płótno malarza Ołeksy Blyzniuka „Kompozytor w Horodyszczu” to ozdoba ekspozycji muzeum S. Hułaka-Artemowskiego, podobnie jak dwa inne obrazy tego samego autora: „Portret ostatniego koszowego atamana Siczy Zadunajskiej Josypa Hładkiego” oraz „Spotkanie dwóch poetów” (Petra Hułaka-Artemowskiego i Adama Mickiewicza). Na początku lat 70. muzeum sławnego rodaka dopiero zaczęło działać. Entuzjazmu i energii Heorhija Kowala, założyciela muzeum, znanego krajoznawcy, wystarczyło, by zebrać kilkaset ciekawych eksponatów (najwięcej fotoreprodukcji różnorodnych ilustracji i dokumentów). Dzięki jego tytanicznym wysiłkom w mieście ustawiono pomnik artysty autorstwa utalentowanej rzeźbiarki Hałyny Kalczenko. Heorhij Chomowycz przestudiował wiele materiałów, zapisał świadectwa najstarszych mieszkańców, legendy i podania o pobycie kompozytora w Horodyszczu, który ten, jak uważają badacze twórczości Hułaka, w dojrzałym wieku odwiedził tylko raz, będąc w miejscach swojego dzieciństwa… Tak pojawiła się idea uwiecznienia pobytu S. Hułaka-Artemowskiego w rodzinnym mieście w 1844 roku. Kiedy on, 31-letni, już znany śpiewak, solista opery teatrów petersburskich, z triumfem powrócił do swojej małej ojczyzny. „Heorhij Kowal — mówi malarz — zaproponował fascynujący wątek związany z Semenem. Ponieważ dokładnie stało się wiadomo, że przebywał on na obrzeżach miasta, w górach Kuczuhurach, gdzie w jarze Makiterka, przypominającym amfiteatr, płynął jego słowiczy głos…” Tutaj stała przytulna altanka, którą miejscowi mieszkańcy nazywali besidką, gdzie wyznawał miłość Matce-Ukrainie. Dlatego do dziś w tym uroczysku zachowała się nazwa „Besidka”… „Były też inne tematy związane z Semenem i Horodyszczem — kontynuuje Ołeksa Blyzniuk. — Na przykład bardzo chciało się namalować bród przez Wilszankę, przez który przechodzi Semen. Młyn wodny na Pisczanej, który najprawdopodobniej należał do rodziny Hułaków-Artemowskich… Cerkiew Opieki Najświętszej Bogurodzicy, gdzie służbę Bożą sprawowali pradziad, dziad, wuj i ojciec twórcy pierwszej rodzimej opery. I którą zniszczyli barbarzyńcy-bolszewicy w latach 40. ubiegłego stulecia…” Ale malarz zatrzymał się na Makiterce — Besidce. Dokąd razem z Kowalem, przechodząc niemal pół miasta, dotarli pewnego lipcowego dnia. Twórcza wyobraźnia, która zrodziła się z tego, co zobaczyli, przelała się farbami na płótno, przedstawiając Semena w altance z kilkoma młodymi ludźmi: kobietą w letniej sukni, w białym kapeluszu i dwoma mężczyznami we frakach… Ołeksa Hułak, Wołodymyr Leleka oraz Ołeksa Blyzniuk (od lewej do prawej) na szczycie, skąd pieśnią Semen Hułak-Artemowski
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
