Strona · s. 11strona oryginału ↗
Wieczna pamięć Neonili Kriukowej
Слово Просвіти, №41 за 2018 рік
„Nila Kriukowa. Wielka aktorka i wielka bojowniczka. Kiedy potrzebna nam była pomoc podczas Studenckiej rewolucji na granicie, przyszła i położyła się na granicie razem ze studentami. Bo Ukraina i walka o nią były w jej sercu. W jej utalentowanym, odważnym i dobrym sercu. Wspomnijmy wielką osobę dobrym słowem”, — napisał Oles Doniy, przewodniczący artystycznego zjednoczenia „Ostatnia barykada”.
W 2006 roku Neonila Walerijiwna doznała urazu kręgosłupa. Od tego czasu była przykuta do łóżka. Urodziła się 14 listopada 1943 roku we wsi Popiwka w rejonie onufrijiwskim na Kirowohradczyźnie. Ukończyła Oleksandriiskie Kolegium Kultury oraz Kijowski Instytut Sztuki Teatralnej im. Iwana Karpenki-Karoho. Pracowała w Połtawskim Muzyczno-Dramatycznym Teatrze im. Mykoły Hoholia oraz w Teatrze Literackim „Słowo” przy Związku Pisarzy Ukrainy. W 1975 roku została artystką Narodowej Filharmonii Ukrainy. Wbrew zakazom przygotowała 17 solowych programów koncertowych na podstawie utworów ukraińskich pisarzy.
W 1981 roku wraz z piosenkarką Halyną Menkusz odważyła się wystawić monospektakl „Marusia Czuraj” na podstawie zakazanego poematu Liny Kostenko. Trzy lata później stworzyła monospektakl na podstawie powieści Olesia Honczara „Sobór”, który w tamtym czasie był zakazany przez sowiecką cenzurę. W 1986 roku Kriukowa jako jedna z pierwszych wystąpiła w Czarnobylu przed likwidatorami awarii w Czarnobylskiej Elektrowni Atomowej. Brała udział w Rewolucji na granicie, była uczestniczką Pomarańczowej rewolucji. Zagrała w filmach „Na kijowskim kierunku”, „Zaginiony dokument” oraz „Rodzina Kajdaszów”. W 2008 roku otrzymała tytuł Bohatera Ukrainy.
Kondolencje w związku ze śmiercią aktorki złożył Prezydent Petro Poroszenko: „Kultura ukraińska poniosła nieodwracalną stratę — odeszła w wieczność wybitna aktorka, osoba o jasnym talencie i aktywnej postawie obywatelskiej, Bohater Ukrainy, Narodowy Artysta Ukrainy, laureatka Nagrody im. Szewczenki Neonila Kriukowa. Szczere kondolencje dla krewnych i bliskich Neonili Walerijiwny”.
N. W. Kriukową pochowano na Cmentarzu Bajkowym 7 października 2018 roku.
Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki wyraża głębokie współczucie najbliższym i bliskim Neoniły Walerijiwny Kriukowej.
Przemówienie nad grobem Neoniły Kriukowej
Przedwczoraj ktoś zadzwonił do mnie i powiedział: „Neonila Kriukowa umarła”. Moja dusza zadrżała. Przypomniałem sobie, jak ona, już fizycznie złamana, siedząc na wózku na scenie Kijowskiej Filharmonii 23 sierpnia 2008 roku na swoim ostatnim wieczorze twórczym, po przeczytaniu swoich ulubionych utworów, powiedziała: „Nie jestem zmęczona, nie próbujcie mnie stąd wywozić!” Była, jak zawsze, piękna, promieniała pięknem swojego powstańczego życia, które, wierzyła w to, nie może zgasnąć. A wczoraj patrzyłem na jej uśpioną, piękną twarz i czekałem, myślałem, że Neonila uśmiechnie się do mnie. A teraz zwracam się do ciebie, narodzie zgromadzony przy grobie Neoniły Kriukowej, i do ciebie, Ukraińska Państwo, i do ciebie, moja nacjo, atakowana i mordowana dziś odwiecznym wrogiem naszym, Moskwą. Nie umarła Neonila Kriukowa, genialna aktorka, ale się nie uśmiechnęła! Pewnie bardzo dobrze wie, że mankurtów mamy wielu, a siedzą oni w naszym parlamencie, a niektórzy z nich dążą do buławy, podżegani przez Moskwę, obiecują dobrobyt i dobra materialne naszemu narodowi i rozpalają wrogość między nami. Neonila Kriukowa nie znała strachu przed śmiercią. Nie bała się jej, występując otwarcie na licznych mitingach przeciwko moskiewsko-radzieckiemu imperium. Pokonała po raz drugi swoją śmierć, występując przed nami w Filharmonii. A nam, ludziom, których Neonila wychowała, przypada zorganizować w Ukrainie żywą pamięć o tej kobiecie, która swoim słowem podniosła nas do walki o Ukraińskie Państwo. Neonila nie bała się śmierci, nie umarła i nigdy nie umrze. Chwała Neonili! Chwała Ukrainie!
Dmytro PAWLYCZKO
Zawsze będziesz wśród nas. Ta czarująca kobieta, niepowtarzalna aktorka, była Rycerzem Ducha Ukraińskiego. Naprawdę godna Narodowej Nagrody Ukrainy i wysokiego tytułu Bohatera Ukrainy. Nило, Niločko! Przestało bić Twoje wymęczone i niespokojne wielkie serce. Ale Twoja dusza jasna i czysta odleciała do Pana, aby stamtąd, z wysokich niebios, mogła znów nieść na Ukrainę swoje artystyczne, potężne, ukraińskie słowo. Zawsze jesteś wśród nas, Ukraińców, i będziesz żywa! Jasna pamięć o Tobie nigdy nie zgaśnie! Jewhen DUDAR
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
