Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

Chwile festiwalu „Maria”

Слово Просвіти, №41 за 2018 рік

W Narodowym Akademickim Teatrze Dramatycznym im. Iwana Franki odbył się XV Międzynarodowy Festiwal Monodramów Kobiecych „Maria”, poświęcony słynnej ukraińskiej aktorce, koryfejce ukraińskiej sceny, pierwszej ludowej artystce Ukrainy, jednej z najjaśniejszych aktorek dramatycznych końca XIX – początku XX wieku – Marii Zańkowieckiej. Współcześni uważali, że jej potężny talent przyniósłby zaszczyt najlepszej europejskiej scenie. Proponowano jej pracę w teatrach cesarskich i prywatnych Petersburga oraz Moskwy, ale aktorka pozostawała wierna rodzimej ukraińskiej scenie. Obrońcy Festiwalu „Maria”. Eduard Owczarenko. Zdjęcia autora. „Dzisiaj otwieramy nasz jubileuszowy festiwal „Maria” w Narodowym Teatrze imienia Iwana Franki. Mówimy o Marii Zańkowieckiej i niejako wyprowadzamy na scenę tych, z którymi pracowała, których kochała. Widzę wielu gości z Ukrainy i Polski. Widzę uczestników z Izraela, Armenii, Białorusi, wielu innych krajów. Wszyscy uczestnicy festiwalu przyjechali do nas na własny koszt, aby mieć możliwość obejrzenia naszych spektakli i zagrania samemu. Będziemy mówić o Natalii Użwij, której w tym roku mija 120 lat, Julii Tkaczenko, której 90-lecie obchodzimy, będziemy mówić o innych wybitnych ukraińskich aktorkach. Dziękuję naszym stałym partnerom – Instytutowi Literatury im. Tarasa Szewczenki NAN Ukrainy, Ogólnoukraińskiemu Towarzystwu „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, fundacji charytatywnej „Nasz dom – Ukraina”, które co roku nam pomagają” – zaznaczyła prezydent festiwalu „Maria”, ludowa artystka Ukrainy Łarysa Kadyrowa. „W przyszłym roku mija 100 lat Teatru im. Iwana Franki. Start jubileuszowym wydarzeniom daje XV festiwal „Maria” – podkreślił dyrektor generalny i dyrektor artystyczny Narodowego Akademickiego Teatru Dramatycznego im. Iwana Franki Mychajło Zacharewycz. „W swoim życiu stworzyłem tylko jeden monospektakl – „Szczurołap”, razem z aktorem Teatru Franki Ołeksandrem Furmanczukiem. Ta inscenizacja brała udział w wielu festiwalach. Wcześniej nie wiedziałem, jak bardzo jest to skomplikowane. Monospektakle i aktorzy, którzy je tworzą, to zupełnie inny świat, inna aktorska kasta. Oni inaczej się komunikują, a zwłaszcza podczas festiwalu, gdzie przedstawiono tak wiele spektakli. Jestem bardzo wdzięczny ludziom, którzy biorą na siebie taką odpowiedzialność” – zaznaczył główny reżyser Narodowego Akademickiego Teatru Dramatycznego im. I. Franki Dmytro Bohomazow. „Niedawno wróciliśmy z Ługańszczyzny, gdzie odbywał się festiwal „Światopogląd”. Tam odbył się „okrągły stół”, na którym poruszano kwestie działalności festiwalowej i gościnnej na wschodzie Ukrainy. Czy to jest potrzebne? Właśnie tego dnia na festiwalu grano spektakl Łarysy Kadyrowej „Nie płaczcie za mną nigdy”. Widzowie płakali. To było święto oczyszczenia, święto sztuki. I to jest najlepsza odpowiedź na pytanie, czy trzeba przeprowadzać festiwale na wschodzie naszego kraju” – podkreśliła przedstawicielka Ministerstwa Kultury Ukrainy Ołena Woronko. Także podczas otwarcia festiwalu odbyła się prezentacja książek „Hanna Borysoglibska” Wałerija Hajdabury, „Stepan Olijnyk. Wybór” (opracowanie Bohdan Suszewski), „Teatr cudów. Miguel de Cervantes” (opracowanie Dmytro Drozdowski i Iryna Batko-Stupka), „Teatr, gdzie łamią się serca”, „Ukraiński dramat. Epizody” Ołeha Werhelisa. A w foyer Sceny Kameralnej imienia Serhija Danczenki zaprezentowano wystawę artystyczną „Oblicze dziecka”, którą przedstawiła „Salon na Dworiańskiej” przy wsparciu Centrum Kulturalno-Biznesowego „Rubanenko i partnerzy” z Charkowa. „Tutaj zebrano obrazy stworzone w ciągu 70 lat. Zobaczycie pionierów, nastolatków lat 90. i współczesne dzieci. Są tu dzieci niepełnosprawne, dzieci, które zajmują się twórczością. Dlaczego postanowiliśmy w tym roku nazwać naszą ekspozycję „Oblicze dziecka”? Ponieważ dziecko dla kobiety jest najważniejsze. Praktycznie każdy spektakl zeszłorocznego festiwalu mówił o dziecku i o matczynej miłości” – zaznaczyła organizatorka wystawy Ludmyła Rubanenko. Na tej wystawie zaprezentowano prace zarówno uznanych mistrzów, jak i młodych artystek Poliny Kuzniecowej, Olhy Piczkurowej, Julii Barko, Hanny Orłowej, Tetiany Senczenko i innych. Także podczas festiwalu demonstrowano wystawy fotografii „Maria” ze zbiorów Muzeum Marii Zańkowieckiej oraz „Frankowianki Hałyna Jabłonska i Łarysa Kadyrowa” ze zbiorów Muzeum Teatru im. Iwana Franki. Uwagę gości festiwalu przyciągnęły zdjęcia z Łarysą Kadyrową „Mój pierwszy występ w wieku 3 lat”, „Wśród członków rodziny”, „Z pierwszą nauczycielką”, „Absolwentka szkoły”, „Z synem Maksymem”, „Pierwszy benefis w Teatrze Zańkowieckiej”, a także zdjęcia, na których jest razem z Bohdanem Stupką, Adą Rohowcewą, Ołehem Jefremowem, Fedorem Stryhunem, Iwanem Draczem i innymi znanymi działaczami kultury. Otworzyli festiwal spektaklem „Dzieci lodu”, którego wykonawczynią, reżyserem i scenarzystką jest Birutė Mar z Litwy. Pani Birutė to znana litewska aktorka, reżyserka, poetka. Pisze wiersze, eseje, sztuki, prozę dla dzieci, wydała sześć książek. Jej wiersze zostały opublikowane w językach rosyjskim, białoruskim, estońskim, szwedzkim, niemieckim, angielskim, polskim. W spektaklu wykorzystano fragmenty z książki poetyckiej D. Grinkevičiūtė „Litwa nad morzem Łaptiewów” oraz książki E. Gudonytė „Pokolenie na Syberii”. Spektakl utkany jest ze wspomnień rodziców B. Mar, Litwinów deportowanych na Syberię w latach 1941–1956. Następnym był spektakl „Margarita i Abulfaz” S. Aleksijewicz w wykonaniu ukraińskiej aktorki Ołeny Dudycz, reżyseria Iryny Kałasznikowej. Aktorka Ołena Dudycz ukończyła Kijowski Instytut Sztuki Teatralnej im. I. Karpenki-Karego. 30 lat przepracowała w Mohylewskim Teatrze Dramatu (Białoruś), na scenie którego zagrała ponad 50 ról. W spektaklu mowa o tragicznym starciu narodów ormiańskiego i azerskiego. Ale miłość może pokonać wszystko, jeśli kocha się naprawdę. A pierwszy dzień festiwalowy zakończył się spektaklem „Z przodu i z tyłu”, którego autorami są S. Niedziwski i M. Nowak. Wykonawcą jest aktor, pedagog i recytator z Polski Mateusz Nowak. W tym spektaklu ukazuje się Polska XVIII wieku przed jej upadkiem. Autorzy wyśmiewają polityków, duchowieństwo, wojskowych, króla za ich pijaństwo, lenistwo, krętactwo, twierdząc, że winne wszystkiemu jest społeczeństwo. Reżyser wraz z aktorem tworzą przerażający świat błaznów, którymi dyryguje główny bohater — król. Centralnym wydarzeniem drugiego dnia festiwalowego stał się spektakl „Juda” na podstawie utworu Łesi Ukrainki. Wykonawcą jest zasłużony artysta Ukrainy Serhij Mychajłowśkyj, inscenizatorem — główny reżyser Chersońskiego Akademickiego Muzyczno-Dramatycznego Teatru im. Mykoły Kulisza Serhij Pawluk. U podstaw fabuły monodramu leży spowiedź Judy, który za 30 srebrników sprzedał swojego nauczyciela — Jezusa Chrystusa. Przez cały spektakl zdrajca Chrystusa ciężko pracuje na kole garncarskim, próbując zrobić czy to talerz, czy dzbanek, ale przeżycia nie pozwalają mu dokończyć swojego dzieła. Koło garncarskie stoi na scenie od pierwszej do ostatniej minuty spektaklu, wywołując mnóstwo skojarzeń. Również drugiego dnia festiwalowego pokazano spektakle „Słodka” M. Matios, wykonawczyni Marta Pohrebny, scenariusz i reżyseria Małgorzaty Paszkier-Wojcieszonek (Polska) oraz „Chiński Maharadża”, wykonawca Peter Čižmár (Słowacja-Wielka Brytania). Lecz najbardziej teatralni widzowie czekali na jubileuszowy wieczór ludowej artystki Ukrainy, laureatki Nagrody Szewczenkowskiej Łarysy Kadyrowej, podczas którego przedstawiła ona jedną ze swoich najlepszych prac teatralnych „Nie płaczcie za mną nigdy” M. Matios. Reżyseria i scenografia Serhija Pawluka. Było również wielu chętnych do obejrzenia spektaklu „Wściekła gołębica” T. Iwaszczenko w wykonaniu aktorki Dnieprzańskiego Muzyczno-Dramatycznego Teatru im. T. Szewczenki oraz Dnieprzańskiego Miejskiego Teatru Telewizyjnego Switłany Suszko i aktorki Dnieprzańskiego Miejskiego Teatru Telewizyjnego Olhy Tychonenko, reżyser zasłużona artystka Ukrainy Ludmyła Kołosowycz. „Wściekła gołębica” — to historia życia i twórczości malarki Fridy Kahlo. S. Suszko wykonuje rolę Fridy, a O. Tychonenko — jej duszę, los i fatum. Razem aktorki tworzą obraz ukrzyżowania artysty na krzyżu własnego talentu. Oprócz tego do udziału w festiwalu zaproszono Yanati Souardi z Algierii (spektakl „Mary” Boussahela Houari Hichema), Ludmyłę Woroninę z Ukrainy („Skrzydlate historie” na podstawie W. Szekspira, A. Czechowa, A. Puszkina), Tetianę Chazanowską z Polski („Ładnie żyć” S. Kinsella), Ninę Semenenko z Ukrainy („Ściana” J. Szczerbaka), Marię Vidal z Hiszpanii („Krwawe gody” F. G. Lorki), Norę Badalyan z Armenii („Lady Makbet” W. Szekspira), Natalię Bryżań z Ukrainy („Stary wiatrak” H. Ch. Andersena), Halinę Dziagilewą z Białorusi („Matka” Karela Čapka) oraz Mateusza Deskiewicza z Polski („Być jak Charlie Chaplin” P. Wysomirskiego). Podczas festiwalu odbyły się konferencja naukowo-artystyczna „Magia aktorstwa. Dialog kultur”, którą przeprowadzili Dmytro Drozdowśkyj i Łarysa Kadyrowa, oraz wystawa „Festiwal. Ludzie. Spektakle. Fotografie Marka Sendeka”. A zakończyło się forum teatralne okrągłym stołem „Polilog działaczy kultury teatralnej”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn