Strona · s. 7strona oryginału ↗
TO JAKĄ WŁAŚCIWIE JĘZYK NALEŻY CHRONIĆ?
Слово Просвіти, №43 за 2007 рік
Dmytro BIŁOUST SŁYSZĘ JĘZYKI SERCEM Jak ul olbrzymi, gdzie nie cichną pszczoły, nasz jarmark romeński huczy na wszystkie strony. Wesołe karuzele. Tkaniny. Futra. Konie. I śliwki, i morele. I konie na uwięzi. Potokiem płyną ludzie na dziwo jarmarczne. A ludzie — skądinąd, i różne, różne języki. Dla mnie, dla dziecka, niby rzeki rozlewy: rosyjski język płynie, jak Wołgi nurt burzliwy. A białoruski język — jak dzwon kropel ze studni, jak pieśń skowronkowa, śpiew jaskółki i sikorki. Cygański ponad toń — krzyk żurawia w trwodze i skrzyp, kiedy koła śpiewają w drodze. Ja wspominam i teraz to, w czas wiecznej nauki. Ja słyszę języki sercem, cudowne ich brzmienie. Bułgarski — czary pełne, górskich wiatrów porywy. I modlitwy cerkiewne, święte recytatywy. A polski — win syczenie i ponczu w srebrnych czarach. I wiatru szeleszczenie, i szmery w szuwarach. Gruziński — orli klekot, dziewczęce śpiewy z komnat, turkmeński — letni powiew i gruchanie spokojnych synogarlic. A ukraiński płynie — złocisty dzwon kłosów i głos słowiczy, i cichy krzyk czajczy, i dzwon pełnogłosy. Oświadczenie Antracytowskiego rejonowego oddziału Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki w sprawie prób nadania językowi rosyjskiemu statusu drugiego języka państwowego na Ukrainie Ostatnimi czasy na terenach naszego obwodu Partia Regionów prowadzi nieukrywaną antypaństwową kampanię na rzecz nadania językowi rosyjskiemu równego statusu z państwowym, czyli ukraińskim, ponieważ „nasilstwiennaja ukrainizacja uszczemlajet prawa russkojazycznogo nasielenija”. Kłamstwo na kłamstwie: wyssane z palca fakty, całkowita pogarda dla autochtonicznej ludności regionu (a to 57% Ukraińców!) — oto prawdziwa istota tych ukrainofobicznych bredni. W latach istnienia ZSRR w rejonie antracytowskim z 19 szkół tylko dwie były ukraińskojęzyczne — Bobrykiwska i Diakiwska. Teraz ponad połowę szkół zwrócono na drogę języka ojczystego. Choć optymizmu to nie dodaje: po ukończeniu szkół absolwenci idą kształcić się do wyższych uczelni, gdzie całkowicie panuje „wielikij i moguczij”. Szczególnie widoczne jest to w takich uczelniach Ługańska, jak uniwersytet agrarny oraz kolegium politechniczne. W rejonie i obwodzie nie ma ani jednego czasopisma w języku państwowym, chociaż przed wojną, na przykład, roweńkowska gazeta rejonowa „Wpered” wszystkie materiały ze wsi drukowała w języku ukraińskim. A w niepodległej Ukrainie nawet Ługańska Rada Obwodowa nie ma ukraińskiej gazety! Z całą stanowczością oświadczamy, że nadanie językowi rosyjskiemu statusu drugiego języka państwowego doprowadzi do całkowitej zagłady języka narodu tytularnego oraz do rozłamu państwa. Zalecenia haskie w kwestiach języków mniejszości narodowych wymagają od przedstawicieli tych mniejszości uczenia się języka narodu tytularnego (jak u nas — to ukraińskiego) oraz zobowiązują do integrowania się z działalnością społeczną poprzez odpowiednią znajomość języka państwowego. Dlaczego milczą o tym ci, którzy prowadzą na „językowe barykady”? Wyrażając swój stanowczy protest przeciwko destrukcyjnym działaniom panującej w regionie siły politycznej w kwestiach językowych, wzywamy ich, jeśli rzeczywiście (a nie na niby!) są patriotami Ukrainy, aby na wszelkie sposoby wspierali rozwój języka państwowego na Ługańszczyźnie. Żądamy: 1. Utworzenia przy rejonowych administracjach państwowych drukowanych i elektronicznych mediów w języku ukraińskim. 2. Utworzenia ukraińskojęzycznych grup w wyższych uczelniach obwodu. 3. Doprowadzenia toponimiki regionu do zgodności z historycznymi tradycjami nazewnictwa narodu ukraińskiego. 4. Utworzenia Państwowej Inspekcji Językowej do spraw przestrzegania i kontroli wykonania art. 10 Konstytucji Ukrainy przez wszystkich urzędników, którzy otrzymują pensję od państwa Ukraina. 5. Pogłębienia pracy nad odrodzeniem tradycji ludowych wśród dzieci i młodzieży, obywateli w średnim wieku; wykorzystywania bezcennego doświadczenia w tych kwestiach starszego pokolenia. „Nie!” — lingwocydowi rdzennego narodu na ojczystej ziemi! „Nie!” — językowemu getcie dla Ukraińców Donbasu! inny materiał folklorystyczny). Pod jego kierownictwem utworzono muzea we wsiach Bobrykowe i Diakowe (muzeum historii wsi i miejscowej szkoły-gimnazjum, które powinny odrodzić pamięć historyczną rodaków). Z całego serca dziękujemy Iwanowi Zacharczence, który dostarczył prezenty, a także Wołodymyrowi Fedorowyczowi Semystiazie — przewodniczącemu obwodowej organizacji proświtańskiej za ojcowską troskę o dorastające pokolenie patriotów Ukrainy, a także ślemy swoje pozdrowienia i niski ukłon Pawłowi Mychajłowyczowi Mowczanowi — naszemu ogólnoukraińskiemu liderowi proświtańskiemu, deputowanemu Rady Najwyższej Ukrainy, z inicjatywy którego ujrzała światło dzienne ta literatura oraz pomoce dydaktyczno-metodyczne. Pedagodzy rejonu antracytowskiego na Ługańszczyźnie: H. M. LEBEDIEWA, W. M. SAPRUNOWA, S. M. TOKARIEWA, P. W. HATYCKYJ, S. W. ŻYWAGO, N. D. IWANENKO, O. D. WASYLCZENKO, łącznie 15 podpisów stwa USA ds. Rozwoju Międzynarodowego, wspiera niezależny monitoring społeczny oraz reprezentację i ochronę interesów społecznych w priorytetowych sferach walki z korupcją. Podczas trwania projektu „I słowem, i czynem” lokalne oddziały horliwskiej i dzierżyńskiej „Proświty” będą pracować nad przygotowaniem materiałów informacyjno-edukacyjnych dotyczących stanu i sposobów przeciwdziałania korupcji w regionie. Wykonane ulotki, plakaty, naklejki zostaną bezpłatnie rozprowadzone podczas wydarzeń informacyjnych w czterech miastach obwodu donieckiego — Horliwce, Dzierżyńsku, Jenakijewem i Debalcewem, a także w przyległych wsiach i osiedlach. Będą wydawać i rozprowadzać specjalne wydanie czasopisma „Zawtra”. Podczas realizacji projektu „I słowem, i czynem” organizacje wykonawcze będą z radością współpracować z innymi organizacjami Ukrainy w sferze przeciwdziałania i zwalczania korupcji. Zapraszamy do współpracy.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
