Strona · s. 9strona oryginału ↗
Poświęcone bohaterkom UPA
Слово Просвіти, №43 за 2011 рік
Tetiana Bidzilia, m. Bereżany, obw. tarnopolski
Narodowowyzwoleńcza walka OUN i UPA, ofiarność niezłomnych patriotów pozostawiły jasny, ożywczy ślad w historycznej księdze Ukrainy. Wśród nowych wydań „Kroniki UPA” uwagę zwraca kolejny kalendarz, poświęcony 70. rocznicy UPA (obchodzonej w 2012 roku), a zwłaszcza pamięci kobiet-konspiratorek. Motto kalendarza stanowią płomienne wiersze Larysy Murowycz: „Płonie w narodzie i będzie płonąć na wieki / Miłość życiodajna do Was, Bohaterki UPA…” („Bohaterkom UPA”). Na kartach kalendarza obok licznych fotografii ukraińskich konspiratorek znajdujemy także nasze chlubne rodaczki: urodzoną we wsi Szybalin, łączniczkę Głównego Dowódcy UPA, Bohatera Ukrainy Romana Szuchewycza („Tarasa Czuprynki”) – Halinę Dydyk („Anna”, „Mleczarka”, „Ksenia”), łączniczki Iryna Babuniak („Nina”) ze wsi Werbiw i Jewdokija Kowalczuk (wieś Saranczuki), które mężnie walczyły o niepodległość Ukrainy i wolność swojego narodu. Oczywiście lista konspiratorek Brzeżańszczyzny jest dość długa, o czym jasno świadczą liczne wspomnienia i strony wielu wydawnictw. Opublikowano tu także fotografię żony kierownika SB OUN Mykoły Arsenycza („Michajła”) – łączniczki UPA Haliny Hunko („Wiery”), która zginęła w 1947 roku w lesie koło wsi Żuków w powiecie brzeżańskim, w ziemiance otoczonej przez enkawudzistów.
Ukraińskie kobiety, wstępując w szeregi OUN i UPA, jak zaznaczono w materiale L. Onyszki „Rola kobiety w ukraińskim ruchu narodowowyzwoleńczym”, świadomie wybierały rewolucyjną drogę walki. Dzięki cechom psychologicznym, aktywnej postawie obywatelskiej i odpowiedzialnemu podejściu do pracy kobiety zajęły znaczące miejsce w pracy referatury polityczno-oświatowo-wychowawczej, w podziemnym Ukraińskim Czerwonym Krzyżu, w służbie łączności OUN. Poza typowo kobiecymi dziedzinami działalności Ukrainki pracowały w referaturach propagandy, w wywiadzie, były wiernymi, niezawodnymi towarzyszkami swoich mężów-powstańców.
W kalendarzu znajdują się zdjęcia niezidentyfikowanych powstańców (fotografie z zasobów Państwowego Archiwum Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, archiwów Zarządu SBU, zbiorów muzeów itp.). Jest tu również ilustracja projektu pamiątkowego znaku „Święta Pokrowa – opiekunka Ukraińskiej Armii Powstańczej”, który planuje się wznieść w 2012 roku we Lwowie. Na ostatniej stronie można zobaczyć wzory powstańczych mundurów w ilustracjach artystów H. Jurjewa i B. Hirczaka z archiwum czasopisma „Odnostrij”. I, zgodnie z tradycją, odnotowano dni urodzin, odejścia w wieczność, tragicznej śmierci wybitnych powstańców, patriotów Ukrainy, święta chrześcijańskie, znaczące wydarzenia ruchu wyzwoleńczego Ukraińców o wolność i lepszy los naszego narodu.
1920-ті, a także jej rodzony brat Iwan, który spoczywa na obcej ziemi we wspólnej mogile pod miastem Królewiec (obecnie miasto Kaliningrad, Federacja Rosyjska). Po wojnie mama pracowała w Zarządzie Archiwalnym, tam nadal szukała prawdy, a następnie, pracując na niwie pedagogicznej, przekazywała prawdę młodzieży. Ja i moja starsza siostra jesteśmy wdzięczne Bogu, który przyprowadził nas na świat w rodzinie, którą stworzyli Mama i Tata. Nasza rodzina stała się dla nas omoforem duchowości i prawdziwych wartości ludzkich, które dla rodziców były niezmienne. Dorastałyśmy już w Kijowie. Nasze niewielkie mieszkanie na Rusanówce było wypełnione duchem tradycji narodowych i ukraińskich świętości. Mama zawsze uczyła nas szacunku do siebie, do ludzi, do ziemi, na której żyjemy, i do języka, który miał dla niej najwyższy stopień świętości. Mama nie dożyła kilku miesięcy do swoich 92. urodzin. Do ostatniej chwili myślała o tym, jak napełnić Ukrainę duchowością. Była aktywnym członkiem Stowarzyszenia Badaczy Hołodomorów w Ukrainie oraz honorowym przewodniczącym związku Weteranów-patriotów Ukrainy Dniprowskiego rejonu m. Kijowa. Jej działalność na rzecz odnowienia historycznej prawdy odznaczył Prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko, nadając jej Order Księżnej Olgi III stopnia. Mama była pomostem między przeszłością a przyszłością, ponieważ wytrwale pracowała, aby młode pokolenie znało historyczną prawdę. A mamę prawdę rozumieli wszyscy, bo była ona uczciwą i jasną osobą. Za to wszystko z wdzięcznością chylimy głowy przed naszą drogą mamą i babcią. Wieczna jej pamięć.
Rodzina Kateryny Romaniwny Marczenko: córki Natalka i Oksana z mężami, wnuki Kateryna i Kostiantyn
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
