Strona · s. 13strona oryginału ↗
VIKTOR BARANOW: PRZEZ NIEWYTRZYMAŁEGO DUCHA KOMERCJALIZACJI ZWIĄZKU USTĄPIŁ DUCH TWÓRCZOŚCI. WYSTĄPIENIE PRZEWODNICZĄCEGO KIJOWSKIEJ ORGANIZACJI PISARSKIEJ NA VI ZJEŹDZIE NSPU
Слово Просвіти, №43 за 2011 рік
Szanowni koledzy! Dwa dni pracy zjazdu to jedna chwila, w której nie pomieścimy wszystkich naszych bólów i problemów, wielu rzeczy nie zdążymy i nie rozwiążemy. Realne życie związkowe odbywa się codziennie i przez lata między zjazdami. Na ten okres wybieramy kierownictwo i delegujemy mu pełnomocnictwa dotyczące organizacji procesu twórczego, ochrony naszych zawodowych interesów i praw, odpowiedzialności za los majątku związkowego, aby służył on całej wspólnocie i pomagał wcielać w życie najważniejsze przeznaczenie każdego z nas — być wydanym, wydrukowanym i przeczytanym przez ludzi. Bez tego istnienie Związku traci jakikolwiek sens. To tak, jakby utrzymywać generałów, za którymi stoi głodna i nieuzbrojona armia. Zapytajmy siebie szczerze: czy Związek na czele z obecnym kierownictwem wykonuje to zadanie? Moim zdaniem — nie. Powiedzmy, w sprawozdaniu wymieniano nazwiska i książki, którymi może szczycić się nasza literatura. Jednak jaki związek z ich wydaniem ma Związek? Czy może wyszły one w „Ukraińskim pisarzu”? Czy na żądanie członków Prezydium utworzono radę wydawniczą, która zajmowałaby się planowaniem tematycznym? Czy może powierzchnie wydawnicze, które są wynajmowane, pracują na potrzeby samego wydawnictwa? Czy choć raz w murach Związku ktoś wpadł na pomysł, by omówić, jak przeżywają czasopisma literackie — niech nawet bezhonoraryjne, ale wciąż trybuny dla wystąpień i publikacji pisarskich? Dlaczego z taką zimną obojętnością przyjmowany jest fakt, że już drugi rok nie wychodzi „Witchyzna” z jej 75-letnim stażem, że na granicy zamknięcia z roku na rok balansują porzucone na pastwę losu „Dzwin”, „Bereził”, „Kyjiw”, że „Wseswit” przestał być wydawnictwem związkowym? I dlaczego uwaga na problemy „Literackiej Ukrainy” pojawia się tylko wtedy, gdy wychodzi ona spod ręcznego sterowania i pojawia się pytanie o zmianę redaktora naczelnego? Podajcie choć jeden przykład z dziesięciu lat, kiedy plenum Rady NSPU rozpatrywało kwestię twórczą. Podajcie choć jeden wyjazdowy sekretariat, poświęcony problemom procesu literackiego w którejś z organizacji obwodowych. Czy choć jeden wieczór twórczy pisarza z którejś z obwodów, zorganizowany przez Związek w jej murach, Domu Nauczyciela, Muzeum Literatury, stołecznym uniwersytecie. Poza uwagą Związku przeszły znaczące jubileusze literackie — 90-lecie Mykoły Rudenki, 120-lecie Pawła Tyczyny, 140-lecie Łesi Ukrainki, 75-lecie Wasyla Symonenki, 80-lecie Iwana Dziuby, 75-lecie Borysa Olijnyka (listę można kontynuować i kontynuować). Procesu literackiego nie da się utrwalić, ocenić i przeanalizować bez aktywnej krytyki literackiej. U nas jej faktycznie nie ma, a jeśli jest, to w całości komplementarna. Związek nie zorganizował normalnej dyskusji literackiej. Nie zdołał dotrzeć do szerokiego czytelnika z naszymi najlepszymi osiągnięciami i przeciwstawić ich nawałowi samoreklamujących się, lepiej zorganizowanych literackich cwaniaków, którzy przy naszej milczącej inercji wystawiają się za granicą jako współczesna elita pisarska Ukrainy. Nasz Związek to wielonarodowa rodzina. Czy przypomnicie sobie, kiedy choć raz przedmiotem rozmowy na Prezydium czy plenum Rady była literatura tworzona w Ukrainie w języku rosyjskim, polskim, rumuńskim, krymskotatarskim, innymi językami? A jakim efektem dla promowania naszych utworów za granicą obróciły się ogromne pieniądze wydane przez Związek na przeprowadzenie dwóch forów „Słowo bez granic”? Gdzie jest ta lista nazwisk i książek wydanych poza Ukrainą? A jak w ogóle szerzy się informacja o istnieniu i działalności NSPU? Tylko przez „Lit. Ukrainę”. A Internet? „Gaj-gaj!” — lubił mawiać Pawło Zahrebelny. Na tle współczesnych technologii informacyjnych wciąż nie wyszliśmy z jaskiń. Więc jaki wiek za oknem, panowie i dobrodzieje? Czyżby do wsparcia i napełnienia strony internetowej Związku potrzebne były wielkie wysiłki? Potrzebne jest przede wszystkim pragnienie! Ktoś bardzo mądrze wymyślił zlikwidować stanowisko sekretarza odpowiedzialnego, który opiekował się obwodowymi organizacjami pisarskimi, i od tego czasu są one puszczone w autonomiczne od centrum pływanie. Tak samo nie stało w Związku sekretarza ds. młodzieżowych spraw twórczych, nie stało działu zagranicznego, do znikomego minimum ograniczono stanowiska referentów. Wkrótce w Związku nie będzie komu wynieść nie tylko trumny ze zmarłym pisarzem, ale i wieka trumny. Nie zamierzałem mówić o czasopiśmie „Kyjiw”, ale wątki ostatniego czasu zmuszają. Od lutego 2008 roku, kiedy ekipa Czernowieckiego odmówiła finansowania czasopisma, stale przypominam kierownictwu Związku o jej zobowiązaniach finansowych, zapisanych w umowie o wspólnym wydawaniu „Kyjiwa”. A mnie nikt słuchać nie chce! Jakby to nie było czasopismo pisarskie, w którym, kiedy nie ma środków na książkę, można wyjść do czytelnika z powieścią, wyborem wierszy czy artykułem publicystycznym, a moja osobista zachcianka. Przez ostatnie 10 lat nikt z kierowników Związku ani razu nie przebywał w redakcji. Nawet wtedy, gdy proponowałem zobaczyć, jak z sufitu na komputery spadają grudki rozmytej deszczem gliny. Dzisiaj czasopismo znalazło się bez pomieszczenia. I nie znalazło się dla niego cztery-pięć pokoi na wszystkich trzech piętrach „Ukraińskiego pisarza”, bo zostały wynajęte aż do 2017 roku. W wyniku wszystkiego powyższego pojawia się pytanie: więc czymże zajmował się Związek przez te wszystkie lata? Majątkiem, bracia, majątkiem! Oto jedyny i główny temat wszystkich Prezydiów i plenów Rady. Jako największe osiągnięcie ostatniego 10-lecia podaje się fakt zachowania majątku, nabytego przez naszych poprzedników w literaturze. Jakże on jest zachowany, w jakim zakresie, w jakim ekwiwalencie walutowym na tamten czas i na dzisiaj? Powiedzmy, dom twórczości w Koktebelu. Przywołany pod sztandary Związku jako jej wybawca pan Borkowski zagarnął 7 hektarów terytorium i nikt nie zamierza jej odzyskiwać na drodze sądowej. Odeski dom twórczości — połowa jego została tutaj sprzedana za 2,5 miliona hrywien. W Jałcie rzekomo odzyskano pierwszy korpus, a tymczasem szyldu naszego tam nie ma, a jest spółka z o.o. „Rosyczi”. Nie stało „Eneja” i bilardowej. Straciliśmy księgarnię „Sjajwo”, pomieszczenie na bulwarze Łesi Ukrainki, 20. I już najbardziej dotkliwa strata — przychodnia w Kijowie na Rejterskiej, 15. Członkowie Rady pamiętają, czym nas zwabiano, lobbując utworzenie wspólnego przedsiębiorstwa na bazie naszej przychodni — tym, że związkowym partnerem w nowo utworzonej spółce z o.o. będzie firma „Nowyj zir”, która bezpłatnie będzie operować oczy członkom NSPU. 13 października 2007 r. Rada zagłosowała za tym. Ale w końcowym tekście uchwały Rady nr 6 nagle pojawia się poprawka i nabiera on takiego wyglądu: „Rozpatrzywszy uchwałę Prezydium NSPU o wspólnym z centrum medycznym — spółką z o.o. OK „Nowyj zir” ORAZ INNYMI OSOBAMI utworzeniu centrum medycznego…” i dalej według tekstu. Zwróćcie uwagę na to ORAZ INNYMI OSOBAMI. O żadnych innych osobach ani na Prezydium...
Zdjęcie Olesia Dmytrenki działań, ani na Radzie nawet o tym nie wspominano. Ta manipulacja była potrzebna po to, aby podczas rejestracji spółki z o.o. „Wieloprofilowe centrum leczniczo-chirurgiczne” wśród jej współzałożycieli pojawiła się jakaś firma GELEX GROUP LTD, której biuro mieści się (uwaga!) w środkowoamerykańskim kraju Belize (czyli w strefie offshore). Pierwotny podział aktywów w tej spółce z o.o. był taki: 51% własności dla NSPU (Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy), dla „Nowego Zoru” zaledwie 2,2%, a 46,8% dla firmy z rajów podatkowych. Jednak bardzo szybko NSPU na podstawie fikcyjnego postanowienia Prezydium nr 7 sprzedaje nowo utworzonej spółce 20% kapitału zakładowego, tracąc pakiet kontrolny akcji. „Nowemu Zorowi” pozostają te same 2,2%. Firma GELEX GROUP LTD przejmuje pełne prawo do własności budynku przychodni (punkt 4.3.1 oraz punkt 5.1 Statutu spółki z o.o. „Wieloprofilowe centrum leczniczo-chirurgiczne”). Kilka dni temu zadzwoniłem na Rejterską 15, aby zapisać się na wizytę do okulisty. „Proszę bardzo – powiedziano mi – pierwsza wizyta kosztuje 130 hrywien”. Zrobienie podstawowego badania krwi – ogólnego oraz na cukier – kosztuje półtorej setki. I dalej „według cennika”. Dożyliśmy się! Pisarze-weterani, za których środki zbudowano przychodnię, muszą płacić, żeby przez raje podatkowe ktoś czerpał tłuste zyski! Oto taka ochrona socjalna członków Związku. Nie wspominam już o tym, że przez konfrontację kierownictwa Związku z obecną władzą przez dwa lata żaden pisarz nie otrzymał tytułu zasłużonego z prawem do dodatku do emerytury, a wielokrotnie poruszana kwestia ustawodawstwa emerytalnego dla członków związku może zostać definitywnie pogrzebana. Jeszcze o majątku. Pamiętamy, swego czasu informowano nas z wielkim oburzeniem, że taki czy inny Muszhetyk wynajmował pomieszczenia naszego wydawnictwa zięciowi Mychajła Tkacza za bezcen – zaledwie za 6 dolarów za metr kwadratowy. A co jest teraz? Na początku 2008 roku Związek wynajął na 9 lat spółce RENTA-GROUP 1217 metrów kwadratowych powierzchni „Ukraińskiego Pisarza” w cenie 41 hrywien, czyli na dzień dzisiejszy – aż za 5 dolarów. Z kolei spółka z o.o. RENTA-GROUP, podnajmując te same powierzchnie w cenie od 35 dolarów, ma na każdym metrze kwadratowym czystego zysku 30 dolarów.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
