Strona · s. 6strona oryginału ↗
Ciąg dalszy artykułu «Ludzie spod jarzma Myśli narzucone z zewnątrz», s. 5
Ludzie spod jarzma Myśli narzucone z zewnątrz
Слово Просвіти, №43 за 2012 рік
Dokończenie. Początek na str. 5. — Oni są naszymi starszymi braćmi, my — młodszymi. Według moskiewskiej metryki. Tak zawsze było i nie myśmy im przynosili kulturę na..., — tutaj o mało nie wypuściłem wróbla z ust. O mało nie chlapnąłem zbędnego słowa... Dlatego słowo „bagnety” pominąłem i dodałem, — zawsze przynosili nam i nie tylko nam, a wszystkim narodom bezkresnego świata swoją kulturę, język, czyli „wielikij i moguczij russkij jazyk”, w którym rozgawariwajet Putin i Miedwiediew. Na zmianę. Po co chlapnąłem to „na zmianę”, sam nie wiem. Bo właśnie po tych słowach mój przyjaciel wstał ze swojego miejsca. — No, ja pójdę. — Czemu tak szybko? Coś nie tak? — A nie, wszystko w porządku. Ty u lekarza dawno byłeś? — zapytał niespodziewanie mnie. — U lekarza? A po co mi do lekarza? Jestem zdrowy, jak każdy inteligent. Wzrok mam normalny. Patrzę na świat trzeźwymi oczami. Szyldy, gazety, czasopisma — pochwalam. A że nie wydają książek w naszym języku, to kto je podczas okupacji czyta. Przejdę na Internet. Nauczę się bratniego języka, jak Łytwyn, Kołesniczenko, Żurawśkyj, Wołodymyr Olijnyk — wielki obrońca naszych czasów... Konowaliuk, wybacz, nie języka, a jazyka. Może herbaty? Mam rosyjski ser. Maks go nie je. Wyrzucę z domu. On u mnie ostatnio wywołuje podejrzenie. Znalazłem go w nocy na Majdanie. W ciemności nie przyjrzałem się jak należy. Myślałem, że on niebieski, a on okazał się prawie pomarańczowy, widzisz, jasnorudy. Jeszcze do tej pory nie wiem, czym oddycha i co ma w głowie. Dałem mu kawałeczek rosyjskiego sera i moskiewskiej kiełbasy... — Nie, ja jednak pójdę, — podniósł się z ławki przyjaciel. — Ty przesiądź się na krzesło. Ciebie, widocznie, ławka przeraża? — zainteresowałem się u niego. — U mnie herbata rosyjska, ser rosyjski. U mnie wszystko rosyjskie i ława z rosyjskiej brzozy! Teraz ja z zasady niczego ukraińskiego nie kupuję. I hrywny nie trzymam w kieszeni. Przeszedłem na ruble, jak wszyscy. On jednak trochę się uspokoił, ale na ławę nie usiadł. Przytulił się na skraju taboretu, ale jakoś tymczasowo i nie całkiem pewnie. — A ty nie bój się, — mówię mu. — Siadaj twardo i pewnie. Ty przecież nie tam, a tutaj. On czy to mnie nie rozumiał, czy to tak się bał, bo tym razem już u niego, a nie u mnie, oczy wyłaziły, jak zauważyłem, z orbit. Żeby go uspokoić, powiedziałem: — Ja trzy lata nie mieszkałem w tym mieszkaniu. Nikogo i nikomu było podsłuchiwać. Pluskiew, sądzę, nie ma. Z majorem Melnyczenką ja za granicą nie zapoznawałem się. Siedź spokojnie. — A Maks? — A co Maks? Ja go woziłem ze sobą. Nie było na kogo zostawić. Jego w diasporze polubili. Za kolor. — Jakie masz wrażenia po przybyciu na ojczystą ziemię? — A jakie może być wrażenie u wczorajszego wolnego człowieka na okupowanym terytorium? Marianna SORONEWYCZ Społeczne stowarzyszenie kulturalne „Akademia Bonifacjańska” w Anagni (Włochy) uhonorowało byłą premier Ukrainy Julię Tymoszenko międzynarodową nagrodą Bonifacego VIII. Odznaczenie wręczono jej córce Jewhenii Tymoszenko. Wręczenie jubileuszowej nagrody Bonifacego VIII stało się wielkim wydarzeniem w miasteczku w pobliżu Rzymu. Ono tego dnia witało czterech kardynałów Watykanu oraz delegację ukraińskich parlamentarzystów — Mykołę Tomenkę, Wołodymyra Filenkę, Wołodymyra Filipenkę, Mychajła Liwinśkiego. Obchody rozpoczęły się odwiedzeniem katedry oraz konferencją prasową w pałacu papieskim. W towarzystwie orkiestry korowód przeszedł ulicami historycznej części miasta do pałacu merostwa. Rozbrzmiały Hymny Ukrainy i Włoch. W słowie powitalnym mer miasta podziękował Jewhenii Tymoszenko za to, co jej matka zrobiła dla ustanowienia demokracji na Ukrainie. On na wszelki wypadek przemilczał lub udawał, że przepuścił moje słowa mimo uszu. Ja zaś prowadziłem dalej, jakby niczego po nim nie zauważając. — Dzisiaj my znowu powtarzamy swój kolejny błąd, — filozoficznie głębokomyślnie i z daleka zacząłem i pomyślałem, że tak, widocznie, i swoje genialne wykłady rozpoczyna doktor Żurawśkyj. — Następujemy na te same grabie. Spójrz nieuzbrojonym okiem na sytuację, która się wytworzyła. Gdzie nasze siły narodowe? Pod czyimi sztandarami? Myślisz, pod żółto-niebieską flagą? Nie, nie tak. To pod „Soborem”, to pod „Uderzeniem”, to pod „Swobodą”, to pod „Opozycją”. Wszyscy Ukraińcy pod cudzymi sztandarami. Sztandarami tymczasowych liderów — krzykaczy i demagogów. Rzekomo w opozycji. W jakiej opozycji? W opozycji, która niczym nie różni się od koalicji. Bieda w naszej postkolonialnej ukraińskiej inteligencji. To nasze nieszczęście. To nasza stała porażka. Z naszym atamaństwem z jednej strony medalu i z przystosowawstwem z drugiej... Wydawało się, była szansa pójść przed 28 października 2012 roku jedną ukraińską kolumną, żeby naród jasno zorientował się za kim głosować: za Ukraińcami czy anty-Ukraińcami. Żeby naród, wreszcie, zobaczył, kto jest kim. Kto żyje Ukrainą, a kto tylko żyje z Ukrainy i będzie żył tak i dalej. Rozpełźli się, rozbiegli się, jak przestraszone myszy, szukając swojej miotły, która ich wymiecie... Przyjaciel na mnie patrzył tak, jakby dopiero co mnie zobaczył w moim pokoju i wziął na wszelki wypadek sobie kota na kolana, niby świadka. Mówiąc, ja tego nie słyszałem i nie słuchałem. Ja w tym czasie właśnie głaskałem Maksa po sierści. A ja już wsiadłem na swojego konika i poganiałem dalej: — Spróbuję zilustrować swoją myśl, — tutaj wydawało mi się, że mówię to głosem Witalija Żurawśkiego podczas jego nieśmiertelnych i tak drogich dla narodu wykładów. — Trzeba wszystkim Ukraińcom w tym historycznym i odpowiedzialnym momencie, w których jeśli już nie płonie, to chociaż żarzy się nadzieja na ukraińskie zwycięstwo, zebrać się pod jednym narodowym sztandarem i pójść zwartą kolumną naprzód do zwycięstwa! Maks, najedzony kiełbasą, tylko mruczał, słuchając mnie. A mój przyjaciel milczał, i zauważyłem, że on tak mocno zacisnął zęby, że usta jego zsiniały od napięcia. — Czyżby, — prowadziłem dalej ja, zakochując się w sobie, — nie można było się zjednoczyć? Czyżby do tego obowiązkowo czekać, aż lufę pistoletu przystawią do twojej skroni? Czyżby nie zrozumiałe — osoby, które tymczasowo kierują naszym państwem, grabią je do ostatniej nitki, jutro nie wpuszczą ich po światach. A nasze terytorium, naszą ziemię wyprzedadzą w detalu i hurtem. Dwugłowe orły i jednoocy tylko czekają na ten słuszny dzień, który dla nas, Ukraińców, może stać się przedwcześnie sądnym.
Wstał ze stołka, zrzucił Maksa z tronu i chciał już skierować się do drzwi. — Stój! — jakby rozkazałem. — Nie widzieliśmy się z tobą od czasów Pomarańczowej Rewolucji. — Nie trzeba — wymówił. — Lepiej nie wspominaj, bo zaraz się popłaczę. — Nie płakać nam trzeba i nie śmiać się. Musimy konstatować i mówić narodowi prawdę: wczoraj było ludobójstwo narodu ukraińskiego. Dzisiaj jest etnocyd, lingwocyd narodu ukraińskiego. W co myśmy się zmienili? Gdzie nasze rycerstwo? Duch kozacki? Jesteśmy teraz podobni do aborygenów jakby na ziemi nietkniętej cywilizacją. Tutaj żyją ludzie ze strachu. Ludzie, których ci święci mikołaje-deputowani zamienili w żebraków z wyciągniętą ręką. Oni nie myślą o państwowości, o języku, o wolności i o innych ludzkich wartościach. Czekają na jednorazowy przydział, jak na bilet wstępu, biorąc aktywny udział w politycznym spektaklu, który odbywa się raz na 4 czy 5 lat i znów bez inicjatywy czekają na kolejne drobne datki, żyjąc marzeniami o dobrym carze czy wujku, który przyjdzie i nauczy ich gospodarować na swojej ziemi, która już dzisiaj nie stała się ich… Przyjaciel chwycił za klamkę drzwi. Zrozumiałem, że nieco przesadziłem w tak trudnym dla naszego narodu czasie. W czasie okupacji. W czasie, kiedy uchwalane są prawa, jak za Józefa Stalina, o wrogach narodu, o honorze i godności wszelkiej narodowej i beznarodowej szumowiny. — Może przenocujesz u mnie? Czy masz ausweis? — przypomniałem sobie lata okupacji za hitlerowców. — Tutaj w sąsiedztwie mieszka mój przyjaciel. Zatrudnił się jako doradca w administracji… — Coś sprzedał władzy okupacyjnej? — przerwałem mu. — No, oni… Zrozumiałeś mnie… Postawili sprawę na ostrzu noża. Wszystkie inicjatywy muszą wychodzić od Ukraińców. — Nie od piątej kolumny, nie od służb specjalnych czy agentury, nie od Korniłowa, a właśnie od Ukraińców? — dopytałem. — Właśnie tak. Od Ukraińców. — W rodzaju Łytwyna, Kołesniczenki, Żurawskiego, Bondarenko, Derkacza, Szufrycza?.. Skinął twierdząco głową, ale zacisnął zęby. — Zrozumiałe. I co władze okupacyjne proponują im tym razem? — Ale to głęboko między nami — on tak samo jak ja kilka minut temu spojrzał na sufit, na aparat telefoniczny i przeszedł na migi. Mówiąc, że masz papier i długopis. Skinąłem twierdząco głową i podałem mu jedno i drugie, bo przed jego przyjściem, tak rozmyślałem, jak tylko dojem moskiewską kiełbasę i rosyj-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
