Strona · s. 7strona oryginału ↗
Na progu świata Paraski Plytki-Horycwit
Слово Просвіти, №43 за 2017 рік
Ołena Teliha umieściła jego utwory poetyckie pod tym samym pseudonimem. Jakiw został aresztowany przez gestapo w kwietniu 1943 roku na podstawie donosu agentów NKWD i zabity. Wystawa opowiada również o tym, że w latach II wojny światowej zginęło wielu radzieckich jeńców wojennych. Byli to żołnierze i oficerowie Armii Czerwonej, wojskowi NKWD, kolejarze, bojownicy pospolitego ruszenia, cywile pracujący przy obiektach fortyfikacyjnych i inni. W większości przypadków Żydów wykrytych wśród więźniów natychmiast rozstrzeliwano. Jeńców wojennych, których pozostawiono przy życiu, wykorzystywano do prac przymusowych. Swoją śmierć w Babim Jarze znaleźli zarówno marynarze Flotylli Dnieprzańskiej, jak i liczni więźniowie obozu koncentracyjnego na Syrcu. Obóz mieścił się w historycznej części Kijowa — na Syrcu. We wrześniu 1943 roku „Sonderkommando 1005” zmuszało brygady, w których byli więźniowie obozu, głównie Żydzi, do ekshumacji zwłok w Babim Jarze i niszczenia dowodów okrucieństw. Na tle wystawy zaprezentowano nową ideę edukacyjną NMIU „Otwarta biblioteka: Babi Jar”, która oferuje zapoznanie się z liczną literaturą naukową, popularnonaukową i piękną, która w wielu aspektach opowiada o tragedii Babiego Jaru, kulturze pamięci o Holokauście na Ukrainie, rozstrzeliwaniach ukraińskich nacjonalistów, ludobójstwie Romów, sprawcach zbrodni przeciwko ludzkości, ratujących i uratowanych. gospodarstwie i wszystko robił sumiennie. Zajęty, zmęczony, nie odmawiał nikomu — tak go nazywali — niezawodny. Nie wzbraniał się też przed porąbaniem drewna starym wdowom. Na pogrzebie wszyscy płakali za nim jak za bliskim. Od dzieciństwa los nie był dla niego szczodry. Ojciec zmarł na chorobę nowotworową, gdy Roman nie miał jeszcze dziesięciu lat. Jakże brakowało mu ojcowskiej ochrony, męskiego słowa wsparcia! Co by oddał, żeby tylko miał do kogo powiedzieć „Tato” i usłyszeć odpowiedź „Co, synu?”. Dlatego Roman niepokoił się, martwił o swoje dzieci, żeby nie powtórzył się u nich jego los. Kiedy otrzymał wezwanie do służby wojskowej, krewni i przyjaciele radzili mu odmówić mobilizacji. A Roman poczuł się urażony: „Za kogo mnie uważacie? Wróg depcze naszą ziemię — to kto ma jej bronić? Czy ona jest sierotą?”… Jak między dwoma ogniami, rozdarty między dziećmi a Ukrainą, męczył się wyborem. Z rycerską godnością wybrał Ojczyznę… 30 czerwca 2016 roku, po wykonaniu zadania bojowego, Roman Kowal z towarzyszami broni wracali do jednostki. Zauważył podejrzany znak. I mając w zwyczaju patrzeć niebezpieczeństwu w oczy, wyprzedził towarzysza, zasłonił go. Ukryta mina-pułapka czekała na jego dotyk — i wybuchła: śmiertelnie raniła Romana i okaleczyła towarzysza. Jakim wybuchem dla żony i synów Romana Kowala była wiadomość o jego śmierci! Wszystko powyższe to nieprzemijający ból i gorycz wiernych naszej parafii. Ale jest też pociecha: marzenie o zwycięstwie Ukrainy nad rosyjskimi najeźdźcami, o Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej, o budowie cerkwi św. Mikołaja Cudotwórcy. Oksana JASIŃSKA, kierownik Muzeum Malarstwa Pisankowego Na wystawie zaprezentowano niewielką część dorobku twórczego tej nieprzeciętnej kobiety: obrazy, rysunki, portrety, autorskie książki, a także fotografie (karpackie krajobrazy, huculskie życie codzienne, tradycje, portrety miejscowych mieszkańców i gości Kryworówni). Łącznie eksponowanych jest ponad sto dzieł. Wystawę poświęcono 90. rocznicy urodzin ludowej artystki oraz 75. rocznicy powstania UPA, do której ruchu narodowowyzwoleńczego Paraska Plytka dołączyła jeszcze jako 17-latka jako łączniczka. Odbyła 10 lat syberyjskich łagrów, z czego przez pięć poruszała się o kulach. Jeszcze na zesłaniu Paraska złożyła ślubowanie, że będzie sławić świat Boży w podzięce Panu i dobrym ludziom za to, że przeżyła. Po powrocie na wolność Paraska doświadczyła wielu prób losu, ale od obietnicy nie odstąpiła. Odosobniona, pisała, oprawiała autorskie książki, malowała, tworzyła wycinanki. Jej pasja nie zawsze znajdowała szacunek i zrozumienie wśród współmieszkańców, a ważną przyczyną tego była łagrowa przeszłość. Odzyskać szacunek udało się dzięki fotografiom, które rozdawała. Jeszcze w latach 70. ubiegłego wieku Paraska Plytka jako pierwsza w Kryworówni kupiła aparat fotograficzny. Przez trzydzieści lat utrwalała historię wsi: różne wydarzenia, święta, okoliczne krajobrazy, portrety mieszkańców. Duża część tych kadrów do niedawna przechowywana była tylko na kliszach (łącznie około 4000 zdjęć). Dwa lata temu klisze te odrestaurowali i zeskanowali kijowscy artyści Inga Lewi, Maksym Rudenko i Kateryna Buczacka. Kilkadziesiąt fotografii z archiwum zdjęć eksponowanych jest teraz także na wystawie w naszym muzeum. Prawie 20 lat minęło, odkąd nie ma już tej genialnej Hucułki, ale jej twórczość nadal dziwi i porusza każdego, kto dotyka jej spuścizny twórczej. Jesteśmy dopiero na progu świata, w którym żyła i tworzyła Paraska Plytka-Horycwit i mamy wielką odpowiedzialność, by zachować nie tylko dzieła, ale i dom ludowej artystki, co podkreślali w swoich wystąpieniach dyrektor generalny Narodowego Mu- W Muzeum Malarstwa Pisankowego trwa wystawa dzieł oryginalnej huculskiej pisarki, filozofki i malarki Paraski Plytki-Horycwit (1927—1998) z Kryworówni na Wierchowińszczyźnie.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
