Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Syndrom Attyli

Слово Просвіти, №43 за 2017 рік

Wadim Pepa, pisarz, Kijów Nie jakiś tam człowiek o wątpliwej reputacji, lecz uznany polski historyk Maciej (po ukraińsku Matwij) Stryjkowski opowiedział przyszłym pokoleniom, kim są Węgrzy i jak znaleźli się w Europie. Sławny w swojej ojczyźnie i znany na świecie uczony epoki Odrodzenia wydał w 1582 r. w Królewcu (po polsku Krulewiec, w polskiej wymowie – W. P.), który po zdobyciu przez krzyżaków stał się Kenigsbergiem, a dziś jest Kaliningradem, główne dzieło swojego życia, zatytułowane – jeśli przetłumaczyć dosłownie – „Kronika Polska, Żmudzka, Litewska i całej Rusi”. Oto świadectwo autora o wydarzeniach, które przeraziły i przekształciły Europę: „Roku Bożego 401 powstał Attyla, zwany Biczem Bożym, który wyszedł znad rzeki Jugry… W tym czasie wieziono z Brytanii królewnę o imieniu Orsula, aby wydać ją za mąż za syna angielskiego króla. Przy tej królewnie było 11 tysięcy dziewcząt. Attyla zabił królewnę i wszystkie te 11 tysięcy dziewcząt przy niej… Potem obszedł kraj francuski i włoski i morzem dotarł do kraju chorwackiego. Tam wyszedł z morza i siłą zdobył kraj chorwacki… zbudował zamek Budzin i ogłosił się królem węgierskim… A gdy budował Budzin i otaczał miasto murem, zabił swojego trzeciego brata Bledę, sam zaś królował w całym kraju węgierskim i podporządkował sobie wiele państw, zagarnąwszy je, a jak na początku prześladował chrześcijaństwo, tak osiadłszy w tym państwie, w żadnej sprawie nie zmienił swego zamiaru, lecz stał się jeszcze większym prześladowcą chrześcijan…” (Maciej Stryjkowski. Kronika Polska, Litewska, Żmudzka i całej Rusi. // Lwów, 2011. // S. 116-117.) Wcześniej, w rozdziale o pochodzeniu różnych narodów, znajduje się następujące doniesienie: „…Ugrowie, nazwani tak od rzeki Ugra albo Jugra, która znajduje się w Państwie Moskiewskim. I po przeprawieniu się przez rzekę Wołgę rozgromili Gotów… Potem… przybyli do Panonii (rzymskiej prowincji — W. P.)… i, wypędziwszy Gotów z Panonii po raz drugi i kilkakrotnie doszczętnie rozgromiwszy rzymskie i niemieckie wojska… siłą zajęli i zasiedlili całą Panonię, którą od swojej ojczyzny Jugarii, z której wyszli, albo od rzeki Ugra i od swojego imienia nazwali Jugarijskim i Ugorskim krajem. I dziś Moskale i Rusini nazywają ich Ugrami, Polacy — Wengrami, Łacinnicy — Gungarami, a sami siebie nazywają Madziarami, a Turcy zaś nazywają ich Madzerami itd.” (Tamże. — S. 73). Według badań współczesnych historyków zjednoczenie koczowników powstało w II–IV wiekach na Przeduralu z mówiących językiem tureckim Hunów oraz miejscowych Ugrów i Sarmatów. Masowy ruch tego zbiorowiska na Zachód od lat 70. IV wieku spowodował tak zwaną Wielką Wędrówkę Ludów. Nie sposób wyobrazić sobie, przed jak straszliwym zagrożeniem stanęła Europa — zostać wtrąconą w bezdenną dzikość i zwierzęce barbarzyństwo. Zapewne, aby było to bardziej przekonujące

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn