Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Żywa pamięć Łesi Ukrainki

Слово Просвіти, №43 за 2021 рік

Jarosława RYZNYKOWA, laureatka nagród literackich im. I. Franki oraz H. Skoworody, członkini grupy inicjatywnej „Za stworzenie pomnika Łesi Ukrainki w Odessie”. I prawie przyzwyczailiśmy się, że jubileuszowe daty koryfeuszy ukraińskiej kultury nie przyciągają należytej uwagi i przechodzą na marginesie zainteresowania społecznego. Ale rok 2021 – rok świętowania sławnego jubileuszu Łesi Ukrainki – wlał nadzieję, że wspólnymi siłami społeczności i urzędników można przełamać ten stereotyp. Wiele znaczących wydarzeń i działań przeprowadzono na początku roku: wielkoskalowy projekt artystyczny „Łesia Ukrainka: 150 imion”, w ramach którego – opera „LE”, dyskusje i debaty, flashmoby, wystawy, festiwale i konkursy, prezentacja 14 tomów dzieł Łesi Ukrainki i inne. Ale i koniec roku został naznaczony szeregiem ciekawych wydarzeń, poświęconych naświetleniu życia i twórczości Łarysy Kosacz-Kwitki. Przypomnijmy, że w Łucku 18-20 października odbył się kolejny Ogólnoukraiński konkurs profesjonalnych recytatorów poezji Łesi, założony przez Narodowy Związek Działaczy Teatralnych Ukrainy. We wrześniu przez Ambasadę Ukrainy w Holandii zostały przekazane do Literacko-Memoriałowego Muzeum Łesi Ukrainki w Nowogrodzie Wołyńskim odnalezione, przetłumaczone na język fryzyjski pięć wierszy Łesi Ukrainki, wydrukowane pod koniec lat 80. We wsi Pryłucke, na Wołyniu, 21 września podsumowano Międzynarodowy konkurs plakatów „Równoległe biografie: Gabriela Zapolska – Łesia Ukrainka”. W Charkowie od 17 września do 16 października trwał największy w historii Charkowa projekt edukacyjno-teatralny – „Ścieżki prostujcie Duchowi Jego. Łesia Ukrainka: spojrzenie ze wschodu”. Zakończeniem projektu stał się tydzień charytatywnych pokazów premierowego spektaklu Teatru P.S. – „Orgia” według ostatniego dramatu Łesi Ukrainki. W ramach projektu „Cześć. Łesia” od radia SID FM stworzono serię audycji radiowych i podcastów, które odczarowują mity o życiu poetki, ukraińska aktorka teatralna i filmowa, zasłużona artystka Ukrainy Irma Witowska użyczyła głosu listom Łesi Ukrainki, a w Łucku w Muzeum Współczesnej Sztuki Ukraińskiej Korsaków od 11 września do 10 października trwała wystawa prac Ołeksandra Hrechowa, poświęconych Łesi Ukraince. W tę ogólnoukraińską geografię jesiennego obchodzenia jubileuszu poetki bardzo harmonijnie wpisuje się odeski projekt „Łesia Ukrainka. Dedykacja”, który wystartował 15 października w Odeskim Muzeum Literackim. Zainicjowany przez zasłużonego artystę Ukrainy Serhija Sawczenkę, projekt składa się z serii wydarzeń, do których dołączyło szerokie grono uczestników. Tak, w Złotej Sali muzeum wystartowała konferencja i prezentacja książki „Łesia Ukrainka i odeska przestrzeń kulturowa w tekstach odeskich działaczy”. Wśród autorów – dwaj pisarze, laureaci Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki Hryhorij Husejnow i Wołodymyr Rutkiwski; poetka, uczestniczka ukraińskiego ruchu obrony praw człowieka, laureatka nagród im. Wasyla Stusa, im. Iryny Kałyneć Hałyna Mohyłnyćka; pisarz, zasłużony działacz sztuki Ukrainy Hryhorij Złenko; historyk, działacz społeczny, doktor nauk historycznych Ołeksandr Muzyczko; dziennikarka, kulturoznawczyni, członkini Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy Tetiana Ananczenko; krajoznawca, działacz społeczny, kolekcjoner Taras Maksymjuk; dziennikarz i pisarz, członek NZDU i NZPU Roman Krakalija; literaturoznawca, kandydat nauk filologicznych Wołodymyr Spodareć, a także sam inicjator projektu Serhij Sawczenko. Autorom – znanym badaczom w dziedzinie historii, etnologii, folklorystyki, historii sztuki, udało się rozwiązać trudne zadanie, pisząc o włączeniu Łesi Ukrainki do szerokiego kontekstu kulturowego historii ogólnoeuropejskiej, znaleźć balans między dokładnością a informacyjnością, z jednej strony, a czytelnością i dostępnością treści dla szerokiego kręgu czytelników, z drugiej. Teksty te są spójne z ideą wystawy prac graficznych, poświęconych poetce i jej twórczości, która rozwinęła się w dolnych salach muzeum. Postać artystki odkryła się poprzez galerię wizerunków wybitnych ukraińskich artystów-grafików Mychajła Derehusa, Wołodymyra Wasylenki, Wasyla Perewalśkiego, Ludmyły Mitczenko, Wasyla Łopaty, Nadiji Łopuchowej, Wasyla Czebanyka. Udanie żywioł twórczości i poszukiwania własnej tożsamości, generowany przez fenomenalnie obdarzoną Łarysę Kosacz, wsparła wystawa współczesnej sztuki wizualnej znaczących odeskich artystów, umieszczona w sąsiednich salach. Tutaj – prace Wałerija Basancia, Łuki Basancia, Nataliji Bereżnej, Dmytra Wełyczki, Anatolija Horbenki, Serhija Zajcia, Wałentyna Zacharczenki, Oksany Zdorowećkiej, Wiktora Ihnatjewa, Tetiany Iszczenko, Ołeksandra Karpuszkina, Ołeksandra Kowala, Serhija Łozowśkiego, Wiktora Maryniuka, Ihora Markowśkiego, Tetiany Masłowej, Petra Na- Bądźmy razem! PRENUMERATA—2022 Koszt prenumeraty TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA „PROŚWITA” (z dostawą i kosztami pocztowymi):

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn