Strona · s. 3strona oryginału ↗
Nie dopuścić do przekształcenia wyspy Chortyca w ośrodek handlowo-rozrywkowy i zachować jej sakralne oraz przyrodniczo-ekologiczne znaczenie
Слово Просвіти, №43 за 2021 рік
Prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu Szanowny Panie Wołodymyrze Ołeksandrowyczu! My, przedstawiciele szerokich kręgów opinii publicznej, witamy publiczną dyskusję nad projektami zagospodarowania wyspy Chortyca (Narodowego Rezerwatu „Chortyca”), zainicjowaną przez Zaporoską Obwodową Administrację Państwową w odpowiedzi na realizację inicjatywy Prezydenta Ukrainy „Wielka restauracja”, która jest częścią składową globalnego programu „Wielka budowa”. Budujące jest to, że tak znacząca i poważna uwaga skupiona jest na Narodowym Rezerwacie „Chortyca” być może po raz pierwszy od wszystkich lat jego istnienia. Jednocześnie, uważnie słuchając wystąpień w publicznej dyskusji platformy dyskusyjnej „Chortyca: wybitna historia – wielka przyszłość”, zapoznając się z odpowiednimi materiałami w mediach, a zwłaszcza obserwując przebieg prac budowlanych w północnej części Chortycy, z niepokojem dostrzegamy, że poza uwagą pozostaje to, co najważniejsze: zrozumienie unikalnej istoty Wyspy jako przestrzeni. W wystąpieniach wszystkich, którzy mają styczność z realizacją programu, jak dotąd nie mówi się o głównym: w jaki sposób w trakcie prac zostanie zachowany niepowtarzalny krajobraz Chortycy, zwłaszcza jego najcenniejsza część – pławnie. Ani słowa nie powiedziano o organicznej muzealizacji obiektów archeologicznych, o wzmocnieniu służby ochrony rezerwatu, wszak w ostatnim czasie Wyspa niesamowicie cierpi od rozpasania setek prywatnych koni, od „kajakarzy”, którzy bezprawnie wałęsają się po jeziorach pławniowych, odnogach i zatokach. Rozbrzmiewają głosy inicjatorów projektu, inwestorów i wykonawców, a zupełnie nie słychać profesjonalnych botaników, zoologów, ekologów, historyków, wreszcie – projektantów krajobrazu. Można odnieść wrażenie, że uczestnicy dyskusji albo nie mają pojęcia o unikalności wyspy Chortycy, która opiera się na dwóch czynnikach – przyrodniczym i historycznym, albo świadomie to przemilczają, mając zamiar „zdisneylandyzować” święte terytorium, przekształcić je w utylitarny mechanizm do zarabiania pieniędzy. Dlatego jesteśmy zmuszeni przypomnieć: niepowtarzalny czynnik przyrodniczy Chortycy polega na tym, że na stosunkowo maleńkim terytorium (nieco mniej niż 2,5 tysiąca hektarów) w ścisłej, organicznej wspólnocie skoncentrowały się przykłady wszystkich stref krajobrazowych Ukrainy: góry, las, lasostep, las pławniowy, step, nawet ogniska półpustyń. Tutaj znalazło schronienie 1092 gatunki roślin, 670 z których to dzikie (dla porównania – w Askanii Nowej 451 gatunków dzikich roślin). 145 gatunków z nich to rzadkie, 104 – endemity (nigdzie indziej, poza Chortycą, nie występują). Na Wyspie żyje 250 gatunków zwierząt, z których 200 gatunków to ptaki (łącznie na Ukrainie jest 433 gatunki ptaków). Drugi czynnik – Chortyca jest skupiskiem znacznej liczby obiektów archeologicznych, dzięki którym można badać całą historię cywilizacji wschodnioeuropejskiej od XII tysiąclecia przed naszą erą aż do dziś. Wszystko to zostało udowodnione setkami badań naukowych na przestrzeni niemal półtora wieku, co dało podstawy w 1958 roku do ogłoszenia Chortycy pomnikiem przyrody o znaczeniu lokalnym, w 1963 roku status ten podniesiono do republikańskiego, od września roku 1965 unikalna wyspa zaczęła funkcjonować jako Państwowy Rezerwat Historyczno-Kulturowy, a od kwietnia 1993 roku – Narodowy Rezerwat „Chortyca”. W tym czasie wiele zrobiono dla odrodzenia niepowtarzalnego Dnieprowego lądu: wyprowadzono z jego terytorium oborę, kaczarnię, chlewnię, przesiedlono na ląd stały mieszkańców z osad i chutorów Wynohradnyk, Staryj Dnipro, Rybalśke, Hwardijśkyj. Lecz przede wszystkim na wyspie zakończyło swoją działalność gospodarstwo doświadczalne Centralnego Naukowo-Badawczego Instytutu Projektowo-Technologicznego Mechanizacji i Elektryfikacji Hodowli Zwierząt, w istocie takie sobie przeciętne przedsiębiorstwo rolne, które od 1930 roku i przez 70 lat gwałciło świętą ziemię Chortycy. W styczniu 2006 roku rezerwat otrzymał Akt Państwowy na prawo stałego użytkowania całej ziemi Chortycy i przyległych wysp, a także 16-hektarowej działki w uroczysku Wyrwa. Jednym słowem, dotąd wszystko na Wyspie rozwijało się wyłącznie w nurcie jej organicznego odrodzenia, stopniowo, postępowo i nieubłaganie, aż nagle, i to w przededniu 30-lecia Ukraińskiej Niepodległości (!) na wyspie rozpoczęły się prace, których kierunek otwarcie sprzeciwia się nie tylko istocie rezerwatu, ale istocie samej Chortycy. Słyszymy o „tożsamości”, o „drajwach”, „ekstremach”, „rekonstrukcjach”, z czego widać: unikalnemu terytorium przygotowano rolę banalnego obiektu rozrywkowego. Ale czyż mało takiego „dobra” na lądzie stałym? W samym Zaporożu jest ponad tuzin samych centrów handlowo-rozrywkowych. Zresztą i na Chortycy wystarcza miejsc na rozrywkę, w szczególności – „Teatr Konny”, kompleks historyczno-kulturalny „Zaporożska Sicz” i restauracja o tej samej nazwie. Rozrywki, rozrywki, rozrywki… A kto zajmie się wychowaniem ludzi w duchu głębokiego poczucia ojczystej ziemi, co jest potężnym fundamentem kształtowania pełnowartościowej osobowości, a w rezultacie – wzmocnienia Ukraińskiego Narodu? Czyż można zapominać, że wyspa Chortyca położona jest w centrum jednego z największych miast Ukrainy, w strefie klęski ekologicznej! Chortyca – to amulet, ojczysta świętość, miejsce mocy i głębokiej komunikacji, unikalne terytorium chronione, jeden z niewielu skrawków lądu na planecie, który pamięta czas narodzin Ziemi. Właśnie wspomniane zasady konceptualne i światopoglądowe muszą zostać utrwalone i położone u podstaw wszelkich dalszych zmian i przekształceń na Chortycy. Wszystkie prace budowlane w Narodowym Rezerwacie należy prowadzić, opierając się na obowiązującym ukraińskim ustawodawstwie, nie tylko przestrzegając, ale i konsekwentnie wzmacniając status rezerwatu, orientując się na najlepsze światowe wzorce ochrony przyrody z uwzględnieniem składników archeologicznych, historyczno-kulturalnych, religijnych, przyrodniczo-geologicznych i innych. Występujemy kategorycznie przeciwko przekształceniu wyspy Chortyca i przyległych terytoriów w rozrywkowy, utylitarny, konsumpcyjny kompleks z niekontrolowanym i nadmiernym obciążeniem antropogenicznym. Naszymi punktami odniesienia muszą pozostać Stonehenge, Wzgórze Świątynne, Externsteine, a także wyspy Mijajima (Icukuszima), Olchon, Rugia, Île de la Cité. Wśród priorytetowych i strategicznych kierunków w działalności Narodowego Rezerwatu „Chortyca” musi być niezachwiana jego integracja w kontekst europejski i światowy, przekształcenie w potężne centrum naukowo-badawcze. Fenomen wyspy Chortyca może otworzyć się w pełnej objętości tylko wtedy, gdy człowiek i społeczeństwo będą postrzegać ją jako świętość, a w żadnym wypadku jako miejsce rozrywki. Liczymy na wyważone, przemyślane i świadome stanowisko wszystkich tych, od których decyzji będą zależeć najbliższe zmiany na terytorium Narodowego Rezerwatu „Chortyca”, a także na Pańskie wsparcie, szanowny Panie Prezydencie. Z szacunkiem i nadzieją na bycie wysłuchanymi przez wszystkich, którym nie jest obojętny los Chortycy: Alejnikow Ołeksij, menedżer ryzyka, MBA (Kijów), Bakurowa Anna, matematyk, doktor nauk ekonomicznych (Zaporoże), Hordijenko Dmytro, historyk, kandydat nauk historycznych (Kijów), Zawhorodnij Jurij, historyk filozofii, doktor nauk filozoficznych (Kijów), Kozłowśkyj Ihor, religioznawca, obrońca praw człowieka, kandydat nauk filozoficznych (Kijów), Ławrow Serhij, fotokunstysta (Zaporoże),
Metiłka Dmytro, specjalista ds. technicznych marketingu cyfrowego, kandydat nauk filozoficznych (Lizbona), Rodna Wałentyna, inżynier geolog (Wierchniodniprowsk), Pasznyk Switowyt, krajoznawca, Najwyższy wołchw Ruskiego Koła Prawosławnego (Zaporoże), Samojłenko Anatolij, pisarz (Kijów), Suszko Kostiantyn, dyrektor generalny Narodowego Rezerwatu „Chortyca” 2005–2007, pisarz, laureat nagrody imienia Iwana Franki (Zaporoże), Szokarew Wiktor, inżynier budownictwa, kandydat nauk technicznych (Zaporoże), Organizacja Pozarządowa „Badania Systemowe” (Zaporoże), a także Wilinow Jurij (Zaporoże), Własow Ołeh (Zaporoże), Daszewska Iryna (Zaporoże), Kaluch Jurij (Kijów), Kapranow Serhij (Kijów), Kyryczok Ołeksandr (Kijów), Kłykawka Ołeksandr (Browary), Krawczuk Pawło (Zaporoże), Ławrow Ihor (Zaporoże), Małachow Ihor (Zaporoże), Maniuk Wadym (Dniepr), Mieszkow Wiktor (Wasyliwka), Myrosznyk Denys (Melitopol), Romanenko Ołeksandr (Fastów), Samojłenko Anatolij (Kijów), Sirenko Wiktor (Nazariwka, obwód doniecki), Smorżewska Oksana (Kijów), Tereszczenko Elina (Zaporoże), Tkaczenko Ołeh (Worzel), Tołmaczow Ołeksyj (Zaporoże), Fiłonenko Serhij (Krywopilla), Chanow Ołeh (Mikołajów), Charłan Ołeksandr (Dniepr), Czubenko Ludmyła (Zaporoże), Szyrokorad Dmytro (Zaporoże). 17 października 2021 roku. Petycja elektroniczna pod takim tytułem została zarejestrowana w Biurze Prezydenta Ukrainy i od 19 października jest dostępna dla wszystkich, którzy potrafią korzystać z komputera. Aby Prezydent Ukrainy rozpatrzył tę kwestię, trzeba w ciągu trzech miesięcy (do 17 stycznia 2022 roku) zebrać 25 tysięcy podpisów. Chrońmy Narodową Świętość: nazwisko każdego świadomego obywatela Ukrainy
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
