Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

ŻYWOTNE POLE DZIENNIKARSTWA…

Слово Просвіти, №44 за 2005 рік

planowania, Jewhen stanowczo bronił swojego stanowiska, bez względu na to, kim był jego przeciwnik. Najbardziej, może nawet ponad wszystko, budziły niechęć jego artykuły proPolskie, które były jego przewodnim tematem. Sama idea przyjaźni dwóch narodów, pogłębiania międzypaństwowych, gospodarczych i społecznych związków była przyjmowana normalnie. Ale porównywanie realiów ukraińskich i polskich, z ostrą krytyką pierwszych i jawnym zachwytem drugimi, niektórzy w redakcji odbierali po pierwsze jako poniżenie naszego, narodowego, a po drugie jako nadmierne wychwalanie tego, co obce. Jako główny redaktor starałem się czasem złagodzić kategoryczne sądy Gołybarda, za każdym razem wyjaśniając i uzasadniając swoją korektę, i w większości przypadków udawało się przekonać autora co do jej słuszności. Wkrótce Jewhen objął kierownictwo działu gospodarczego. Pod wieloma względami, zwłaszcza w kwestiach budowania państwowości narodowej, byliśmy jednomyślni. Udało się stworzyć w redakcji atmosferę demokratyczną, przyjacielską i swobodną. Praktycznie nie było szeptania po kątach ani kuluarowych wstrząsów: każdy mógł bez obaw wyrazić własne stanowisko i publicznie go bronić, nawet jeśli nie zgadzało się ono z poglądami redaktoratu. Dlatego ostre dyskusje wybuchały często, lecz prawie nie wpływały na relacje międzyludzkie. Wszystkich jednoczyła gazeta, to, że była wolna i niezależna, a kwestie zasadnicze rozstrzygała społeczność dziennikarska. Dlatego, gdy gazeta straciła finansową samodzielność, nie mogłem pozostać przy jej sterze: po dziesięciu latach niepodległości straciłem zdolność tańczenia pod cudzą dudkę. Za mną opuścili redakcję ci dziennikarze, dla których niezależność była ponad wszystko, wśród nich także Jewhen Gołybard. Tak się złożyło, że nasze drogi ponownie się przecięły — teraz na łamach „Słowa Proświty”: on jako pracownik etatowy, później zastępca redaktora naczelnego, ja jako autor zewnętrzny tej gazety. Jego materiały w „SP” były równie naznaczone oryginalnością myśli, nieoczekiwanością tematów, patriotyczną orientacją. Ale tę stronę jego twórczości dziennikarskiej prenumeratorzy i czytelnicy „Słowa Proświty” dobrze znają. Ja zaś chcę zwrócić uwagę na niektóre momenty jego życia i światopoglądu, które pozostawały poza łamami gazety. Przede wszystkim — aktywna postawa życiowa, nieustanność charakteru. Pracując w gazecie, znajdował czas na realizację swojego ciekawego pomysłu: prowadzenia w Ukraińskim Radiu oryginalnego dwujęzycznego ukraińsko-polskiego autorskiego programu „Po sąsiedzku”. Mimo że czas jego był po brzegi wypełniony sprawami, znajdował czas na naukę: w Kijowie, Moskwie, Lublinie, Krakowie, Warszawie. A jeszcze — śpiewał w parafialnym chórze kościoła św. Mikołaja: Jewhen — człowiek głęboko wierzący, rzymski katolik. Lecz może nawet najbardziej jego pasją, jego radością, było pisarstwo książkowe. Praktyka redakcyjna, spotkania z ciekawymi ludźmi, wypracowana przez lata spostrzegawczość stymulowały tę jego zdolność. Niektóre jego książki zostały wydane w znanej serii „Bibliotečka »Wieczornego Kijowa«”. Wśród najbardziej znanych dzieł warto wymienić: „Aby myśleć i działać słusznie. Technologia myślenia systemowego” (1998), „Źródła mądrości. Poezje” (2000), przekład książki E. Stanka „Troszcząc się o sumienie” (2003), książkę publicystyczną „Po sąsiedzku. Wektor polski” (2005), wreszcie najświeższą pracę — zbiór rozważań z zakresu socjologii „Bóg i my” (2005). Główna linia twórczości Jewhena Gołybarda to dążenie autora do zachęcania ukraińskiego czytelnika do szacunku dla samego siebie, do podnoszenia się z kolan, rozwoju świadomości i narodowo-patriotycznych przekonań, uniezależnienia się od niszczącego, demoralizującego, podstępnego wpływu Moskwy, która zawsze postrzegała i nadal postrzega Ukrainę jako kolonię. W sprawie przywrócenia sprawiedliwości historycznej, ustanowienia prawdziwej niepodległości i budowy silnego i bogatego Państwa Ukraińców autor proponuje wykorzystanie ogromnego doświadczenia polskiego. Warto choćby pobieżnie zatrzymać się nad dwiema ostatnimi książkami Jewhena Gołybarda, które można określić jako literaturę faktu; ten gatunek obecnie na Zachodzie jest bardzo popularny. „Po sąsiedzku. Wektor polski” to reportażowa opowieść o roli i skutkach wykorzystania idei narodowej na Ukrainie i w Polsce w dynamicznych latach 1989–2004. Istota książki ujawnia się w podtytule: „Porównania społeczno-ekonomiczne na tle ukraińskiej nierozstrzygalności, niepewności i nieokreśloności”. Jest z czym porównywać: rozpoczynając od gorszych postkomunistycznych pozycji i zasobów na początku lat 90. niemal równocześnie z Ukrainą, Polska ma obecnie trzykrotnie większy niż Ukraina budżet państwowy, stabilny przyrost ludności, demokratyczny ustrój z pierwszeństwem praw narodu tytularnego, jest członkiem NATO i UE. Obywatele Polski pod względem dochodów stopniowo osiągają poziom średnioeuropejski, podczas gdy bogata Ukraina zajmuje 84. miejsce w światowym rankingu poziomu dobrobytu swoich obywateli i jedno z pierwszych miejsc pod względem poziomu korupcji. Żywym językiem naocznego świadka autor przedstawia swoje reportażowe opowieści głównie w formie notatek z podróży i szkiców z licznymi szczegółami codziennego życia, ogólnie

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn