Strona · s. 3strona oryginału ↗
PROBLEMY WSPÓŁCZESNEGO OŚWIATOWSTWA W KONTEKŚCIE ROSYJSKICH WPŁYWÓW
Слово Просвіти, №44 за 2005 рік
...i wskazówek, pięknie sformułowano, by łatwiej było to zrobić rękami samych Ukraińców. Weźmy choćby ideę utworzenia Ludowego Ruchu na rzecz Przebudowy, która odegrała ogromną rolę upolityczniającą w środowisku ukraińskim. Na tle wielkiej euforii politycznej niezauważalne pozostały przebiegłe rosyjskie wpływy. Platforma polityczna Ruchu formalnie przejęła sztafetę od Towarzystwa Języka Ukraińskiego, choć organizacyjnie TUM nadal działał osobno, ale na platformie Ruchu, jak wówczas mówiono. Przez powszechne podwójne członkostwo w TUM–Ruch i znaczną osobistą wspólnotę kierownictwa ustaliła się pewna polityczna podporządkowanie TUM-u Ruchowi. Dążąc do rozpowszechnienia i przyjęcia idei ukraińskiej niepodległości, Ruch został sprowokowany do nie do końca potrzebnych, ale jak się wydawało, tymczasowych kompromisów w kwestii funkcjonowania państwowego języka na zrusyfikowanych obszarach Ukrainy. Pamiętam hasło: „Będzie państwo ukraińskie – będzie język ukraiński”. To powstrzymywało językowy radykalizm TUM-u, ograniczało jego działalność do wyjaśniania ustawy o językach, kontroli jej wykonywania, tworzenia kursów języka ukraińskiego. TUM przekazał inicjatywę polityczną Ruchowi, pozostawiając sobie odpowiedzialność za język ukraiński i odrodzenie kulturalne. Natychmiast w TUM-ie pojawiły się dwa problemy: ograniczenie radykalnych dążeń do utrwalenia języka ukraińskiego wywołało rozczarowanie członków towarzystwa, dla których propagowanie języka ukraińskiego było... To ostatecznie spolaryzowało działalność oświatową i polityczną. Bez siły polityki narodowa idea, skupiona w oświatowstwie, nie działała. Polityka zaczęła szukać idei narodowej tam, gdzie jej być nie może — w pochodnych priorytetach. Reformy straciły systemowość, bo były wprowadzane w warunkach nieprzezwyciężonego kolonialnego dziedzictwa i wpływu, przede wszystkim rusyfikacji. Co więcej, współczesna polityka ukraińska, która nazywa siebie często prawicową i narodowo-demokratyczną, jest dotknięta rusyfikacją, bo toleruje wśród swoich członków takich, którzy w działalności partyjnej posługują się wyłącznie językiem rosyjskim lub nadają mu pierwszeństwo. Niektórym ukraińskim politykom nawet nie przychodzi do głowy, że każda publiczna działalność polityczna na Ukrainie powinna być prowadzona wyłącznie w języku ukraińskim. Używanie innego języka jest uzasadnione dla lokalnych ognisk mniejszości narodowych i ich organizacji. Nawet ogólnoukraińskie organizacje mniejszości narodowych w działalności publicznej powinny posługiwać się językiem państwowym. Oznacza to, że każda ogólnoukraińska organizacja społeczna czy polityczna powinna prowadzić swoją działalność w języku państwowym, gdy nawiązuje kontakt z społeczeństwem, oraz w pracy wewnętrznej, gdy nie jest organem mniejszości narodowej. Używanie w takich przypadkach języka rosyjskiego – to dyskryminacja obywateli i członków tych organizacji ze względu na przynależność narodową – językiem.
...rosyjszczenie kultury ukraińskiej poprzez celowe zniekształcanie języka ukraińskiego i uproszczenie programów oraz różnych show. Nie warto tego wyliczać, wszyscy o tym wiedzą. Dokuczliwa obecność języka rosyjskiego wywołuje efekt społecznego oswojenia. Jeszcze trochę i nadejdzie czas na inicjatywę referendum o państwowym statusie języka rosyjskiego. Sprawa zaszła tak daleko, że istnieje poważne niebezpieczeństwo konstytucyjnego utrwalenia zrosyjszczenia jako kolonizującego wpływu Rosji, i nie tylko Rosji. Bardzo szybko również inni światowi miłośnicy wyzysku narodów o przestarzałym układzie dostrzegli w zrosyjszczeniu opłacalną lokatę kapitału, aby oddalić niepożądaną dla nich państwowość narodową w Ukrainie. Przecież między państwami narodowymi możliwe są wyłącznie stosunki wzajemnie korzystne, w których nie ma mowy o nadmiernych zyskach, a pierwszeństwo ma wyłącznie interes własnego obywatela. Zatem w kwestii zrosyjszczenia Ukrainy siły antyukraińskie i żądne zysku są jednością. Dysponują oni nowoczesnymi technologiami informacyjnymi wpływu na procesy polityczne, a to może uczynić z Ukrainą to, czego w swoim czasie nie zdołały zrobić imperialna Rosja i jej następca ZSRR. Aby zrozumieć, jak postępuje dezorientacja opinii publicznej, przytoczę kilka przykładów. Te same siły polityczne, które nas zrosyjszczają, natychmiast głośno oskarżają demokratów i „Proświtę” o niezdolność do obrony ojczystego języka. Partiom ukraińskim zarzuca się niechęć do jednoczenia się w jedną partię, mimo wiedzy o głębi sztucznie wywołanego kryzysu ukraińskiej polityki: mówią o obronie ukraińskiej książki i jednocześnie lobbują przeciwstawne interesy, demonstrując bezsilność ukraińskości w obronie ukraińskiej książki. Lecz największym niebezpieczeństwem są dążenia prorosyjskich sił, by skierować zdezorientowaną ukraińskość na wielki wrzawę w obronie ukraińskiego języka i kultury. Dzieje się tak po to, abyśmy zawsze byli w defensywie i bronili ojczystego języka zamiast logicznego, radykalnego ograniczenia funkcjonowania języka rosyjskiego do granic samowystarczalności, uwarunkowanych potrzebami rosyjskiej mniejszości narodowej. Dzieje się tak po to, abyśmy nie zrozumieli, że prowadzenie jakiejkolwiek działalności politycznej w Ukrainie w języku rosyjskim jest amoralne i sprzeczne z konstytucją, że to — współczesny neocynizm, jak powiedziała Ліна Костенко. Dzieje się tak po to, aby polityka ukraińska nie powróciła na łono procesu kulturalno-narodowego odrodzenia i nie stała się rzeczywiście jednolita i silna. Dzieje się tak po to, aby Ukrainiec rosyjskiego pochodzenia
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
