Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

WEJŚĆ DO WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ

Слово Просвіти, №44 за 2007 рік

Wiktor BARANOW, poeta, tłumacz, m. Kijów Ukraińsko-mołdawskie i ukraińsko-rumuńskie związki literackie w ciągu ostatniej dekady stały się niepokojąco chłodne. Przyczyn jest wiele. Przede wszystkim zniszczono system wydawania książek, w którym znaczny udział miała literatura przekładowa. Odeszli na zawsze tacy „produktywni” tłumacze autorów rumuńskich i mołdawskich, jak Andrij M’jastkiwski, Mychajło Tkacz, Mykoła Czyszczewyj, Wołodymyr P’janow, Stanisław Siemczyński. Wraz ze śmiercią tego ostatniego, profesora Uniwersytetu Narodowego im. T. Szewczenki, przestał działać na tej uczelni być może jedyny na Ukrainie specjalistyczny kurs moldorumunistyki, który w różnych latach przygotował cały szereg wspaniałych tłumaczy. W konsekwencji młodych kadr po prostu „nie przybyło”. Zatem jeśli wspominać, co u nas ukazało się z literatur bliskich południowo-zachodnich sąsiadów, można wymienić jedynie wydania wybranych wierszy T. Arghezi sprzed dwudziestu lat, zbiór prozy M. Eminescu „Zwątpiony duch”, bajki Iona Creangă, powieść O. Marinata „Posłańcy”, antologię współczesnej poezji mołdawskiej, zbiór wierszy dla dzieci G. Viereu i jeszcze coś. Dziś w tej dziedzinie sprawy puszczono na samopływ; innymi słowy — pozostawiono je inicjatywie poszczególnych literatów. We Czerniowcach Witalij Kołodij wydał nowy przekład poematu „Lucifer” nieśmiertelnego Eminescu oraz dwie-trzy książki dwujęzyczne współczesnych rumuńskich poetów. Iwan Drach przedstawił w „Wseswicie” Nikitę Stănescu, a ja tamże — Angela Dumbrăveanu. W czasopiśmie „Kijów” opublikowano krótkie nowele Gheorghe Meniuka (Mołdawia) i Fenușa Neagu (Rumunia). Lecz nowa, potężna fala w obu literaturach, która powstała ostatnio, u nas praktycznie nie jest znana. Jeszcze bardziej przygnębiająco wygląda prezentacja naszej literatury za Dniestrem i Prutem. Jeszcze za życia wielkiego przyjaciela i propagatora Ukrainy Iona Gheorghiu w Kiszyniowie wydano „Kobzarza” Szewczenki, „Tajemną wieczerzę” Hryhorija Tiutiunnyka, „Fet-Frumos i Kotyhoroszko” A. M’jastkiwskiego. Lecz Gheorghiu umarł i sprawa zamarła. W Rumunii, o ile mi wiadomo, ostatnim zauważalnym wydarzeniem naszych wzajemnych związków stało się wydanie antologii poezji „80 ukraińskich słowików” w przekładach Stepana Tkaczuka (niestety, również już nieżyjącego). Oczywiście taki stan rzeczy nie da się nazwać normalnym. Gdzie wyjście? Jedną z możliwych opcji właśnie proponuje Międzynarodowe Stowarzyszenie „Słowo bez granic”, utworzone z inicjatywy Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Już w przyszłym roku w Polsce ukaże się zbiorowy tom ukraińskich poetów i odbędzie się festiwal naszego słowa. Tradycyjny festiwal poezji w Macedonii w 2008 roku odbędzie się pod znakiem Ukrainy. Oczywiście istnieje pilna potrzeba rozszerzenia zakresu działalności wydawnictwa „Etnos”, które wydaje literaturę mniejszości narodowych Ukrainy, i udzielenia mu wsparcia państwowego na wydawanie utworów literatury zagranicznej. I oczywiście musimy domagać się przywrócenia praktyki wymiany studentów przynajmniej z najbliższą zagranicą. Inaczej literatura ukraińska nadal pozostawać będzie tabula rasa dla świata czytelników. A przecież ze wszystkich trybun ogłaszamy wejście do „europejskiego domu”! Jeśli państwowi przywódcy rzeczywiście tego pragną, muszą zatroszczyć się także o słowo artystyczne: u nas jest ono i utalentowane, i silne, i prestiżowe. Jeśli wypełnimy Statut Stowarzyszenia „Słowo bez granic” realną treścią — sprawa ruszy, przynajmniej ja w to wierzę bezwarunkowo. ...zastępca. Przewodniczący i jego zastępca organizują pracę tego kolegialnego organu, zwołują posiedzenia, podpisują protokoły decyzji Komitetu. Pracę kancelaryjną prowadzi sekretarz Komitetu. Komitet jest zobowiązany w ciągu każdego roku systematycznie i starannie śledzić najbardziej zauważalne zjawiska krajowego procesu literackiego (w razie potrzeby z udziałem ekspertów), przyjmować do rozpatrzenia utalentowane utwory, analizować je i formułować wyważone, fachowe wnioski. Wyłonienie laureatów odbywa się po dyskusji, w jednej turze, w tajnym głosowaniu. Posiedzenie Komitetu uznaje się za ważne przy obecności dwóch trzecich jego członków. Laureatem nagrody zostaje pisarz, który otrzymał największą liczbę głosów podczas głosowania. Członek Komitetu ma również prawo ubiegać się o tę nagrodę, lecz w takim przypadku zawiesza swoją pracę w Komitecie w przeddzień wyłonienia nominowanych i aż do ogłoszenia laureata roku. Obiektywizm, wyjątkowa uczciwość i fachowość członków Komitetu muszą zapewnić nowo utworzonej nagrodzie najwyższy prestiż w kręgach literackich i artystycznych oraz wśród społeczności kulturalnej Ukrainy. Skład Komitetu: 1. Anatolij Dimarow, 2. Leonid Tałałaj, 3. Wołodymyr Jaworiwski, 4. Wołodymyr Bazylewski, 5. Anatolij Kyczynski, 6. Dmytro Kremiń, 7. Oleś Uljanienko, 8. Ljubow Hołota, 9. Mychajło Byrynych, 10. Wołodymyr Pancenko, 11. Natalija Kot (menedżer fundacji), 12. Halina Tarasiuk, 13. Wasyl Szkliar (p.o. przewodniczącego Komitetu).

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn