Strona · s. 5strona oryginału ↗
DLA LEPSZEGO ZROZUMIENIA
Слово Просвіти, №44 за 2007 рік
Jurij ZAWHORODNIJ, poeta, tłumacz, m. Kijów
Łotewski poeta Imants Ziedonis rozpoczął jeden ze swoich wierszy tak: „Nie mogę samotnie iść do tego domu i pytać o drogę”. Rzeczywiście, dziś trudno być pustelnikiem-anachoretą, nawet supergenialnym… Obecnie istnieje wiele różnych międzynarodowych organizacji literackich, nieustannie odbywają się rozmaite spotkania, na których wymieniają się literackimi arcydziełami pisarze z całego świata. Ja co roku bywam na dwóch-trzech takich zebraniach poza granicami Ukrainy. Na poetyckim festiwalu w polskich Sudetach „Poeci bez granic”, brzmiącym podobnie do nas nazwą, regularnie zapraszani są Niemcy, Czesi, Ukraińcy. Na biennale poezji w belgijskim Liège zbierają się poeci z kilkudziesięciu krajów. Z każdej strony wciąż gromadzi literatów Belgrad. Co roku w innym formacie odbywają się Dni Poezji w Rydze — stolicy Łotwy. Okresowo organizowane są „okrągłe stoły” poetów Europy. W łotewskim mieście Wentspils przez kilka lat gości przyjezdnych z różnych krajów Międzynarodowy Dom Pisarzy i Tłumaczy — dopiero co stamtąd wrócił do Kijowa nasz kolega Ołeksandr Irwanec. Tam przygotował do wydania nową książkę. Jest jednak wielkie „ale” — niemal wszystkie te imprezy mają indywidualny charakter, to znaczy biorą w nich udział nie organizacje pisarskie, lecz literaci z różnych krajów. Moim zdaniem nie jest to coś negatywnego, jednak trzeba mieć równocześnie coś innego — właśnie to, dla czego zebraliśmy się w Kijowie. Wspólnota organizacji, związków i grup pisarskich powinna być koordynatorem organizacji międzynarodowych kontaktów nie tylko do komunikowania się poszczególnych talentów, ponieważ istnieją szersze problemy — warto rozwijać kontakty na wyższym poziomie. Nie warto agitować obecnych za przyjaźnią między narodami, bo przecież zebraliśmy się właśnie dla niej. Dlatego przedstawię kilka propozycji. W warunkach procesów globalizacyjnych trzeba walczyć o zachowanie naszej jaskrawej różnorodności. Poznawać się nawzajem nie poprzez krótkie noty biograficzne w języku angielskim, lecz poprzez bezpośrednie przekłady z języka oryginału. W tym celu trzeba przywrócić praktykę kształcenia młodych tłumaczy literatury pięknej na uniwersytetach narodowych. Państwo, które szanuje siebie, powinno za własne pieniądze zapraszać do siebie na studia perspektywicznych początkujących literatów. Wyłonić i delegować takich na studia mogą właśnie organizacje pisarskie. Może to być również tworzenie całych grup studentów z różnych krajów oraz wymiana między uniwersytetami pojedynczych studentów. Ale nie z każdego studenta „wyrośnie” sprawny tłumacz. Kiedyś, około dwadzieścia lat temu, na Uniwersytecie Łotewskim sformowano grupę studentów — pochodzących ze wszystkich ówczesnych republik Związku Radzieckiego, lecz z trzech wysłanników Ukrainy tylko jeden ukończył studia do końca i dziś zawodowo tłumaczy literaturę piękną. To Jurko Sadłowski — jest obecny na naszym zebraniu jako członek zarządu Związku Pisarzy Łotwy. Nowo powstałe stowarzyszenie powinno mieć status pozapolityczny, lecz nie może obojętnie przyglądać się uciskowi wolności słowa, przekonań, poszukiwań twórczych organizacji pisarskich i poszczególnych literatów. Jego głos musi być znaczący, skuteczny, uczciwy. I już dziś wyrażamy solidarność z pisarzami Białorusi i Gruzji, które cierpią z powodu samowoli władz. Warto stworzyć wspólną stronę internetową „Słowo bez granic”, na której publikować materiały w różnych językach w tłumaczeniu na angielski. Musimy zapoznawać nie tylko siebie nawzajem, lecz wszystkich zainteresowanych międzynarodowymi kontaktami kulturalnymi z wiadomościami z różnych krajów. Koniecznie należy zamieszczać zapowiedzi wydarzeń artystycznych oraz warunków uczestnictwa w nich. Trzeba organizować wymianę delegacji pisarskich, wieczory autorskie literatów, przede wszystkim w placówkach oświatowych. Niech pierwsze nasze spotkanie nie będzie aż tak masowe, zaledwie 17 krajów odpowiedziało na zaproszenie Ukrainy, a 15 zostało reprezentowanych. Ale powinno ono zyskać rozgłos w środkach masowego przekazu wszystkich krajów uczestniczących i poza ich granicami, aby kolejne Forum przyciągnęło nowych uczestników i zyskało większy rezonans międzynarodowy — nie dla hałasu, lecz dla lepszego porozumienia między różnymi kulturami, ochrony i pomnażania duchowych wartości każdego narodu.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
