Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

AUTOR «GOŁĄBKÓW POKOJU» I MINOTAURA

Слово Просвіти, №44 за 2007 рік

Walentyna DAWYDENKO Pędzel wycierał o gazetę, pokrytą kolorowymi plamami i pociągnięciami. Kiedy potrzebował czystego koloru, wyciskał farbę z tubki również na gazetę. Przy sztaludze stały słoiki różnej wielkości, głównie po pomidorach, z szarymi, neutralnymi i innymi mieszanymi farbami. Tak, według wspomnień Françoise Gilot, tworzył Pablo Picasso. W książce „Moje życie z Picassem” opowiada ona także o jednej z pierwszych wizyt w jego pracowni, kiedy artysta pokazał sztychy, które wykonał dla swojego impresaria Ambroise’a Vollarda. Tego kolekcjonera malowano i grawerowano częściej niż jakąkolwiek piękność: Cézanne, Renoir, Bonnard, Forain – niemal wszyscy francuscy artyści. Picasso przypuszczał, że robiono to z poczucia rywalizacji, każdy chciał przedstawić go atrakcyjniej niż inni. „Jednak mój kubistyczny portret Vollarda jest najlepszy ze wszystkich”, chwalił się artysta Françoise. To właśnie Vollard w czerwcu 1901 roku zorganizował pierwszą wystawę Picassa. Trzy grawerowane główne portrety handlarza obrazami, dwa z nich z akwatintą, które Françoise widziała wtedy w pracowni i o których pisze w książce, obecnie są wystawione razem z całą serią grafik „Suita Vollarda” w Narodowym Muzeum Sztuki Ukrainy. Wystawę zorganizowała Ambasada Królestwa Hiszpanii na Ukrainie przy wsparciu Muzeum Narodowego. Ten projekt, nad którym artysta pracował dość długo, po raz pierwszy pokaże ukraińskiemu widzowi mistrzostwo Picassa jako grafika. Przez miesiące wytrwale studiował techniki grawerowania w studiu lub w Lidia WICENIA „Za co? Dlaczego? Nie chcę tego słyszeć! Nie…” Uczennica klasy dziesiątej Połtawskiego Miejskiego Liceum nr 1 im. I. P. Kotlarewskiego Ołksana Serdiuk opowiedziała o swoim stanie emocjonalnym, kiedy wraz z przyjaciółmi z klas maturalnych, wykonując twórcze zadanie pedagoga, członka NSChU Mykoły Hribana, zapoznawała się z materiałami o Hołodomorze w latach 1932–1933. Dusza protestowała — piekielny ból od uświadomienia sobie tego, co przeżyli nasi dziadowie i pradziadowie, nie mieścił się w niej. To samo przeżywały i przyjaciółki Ołksany, lecz musiały wiedzieć: pokazywano im filmy dokumentalne o głodzie na Ukrainie, czytały „Żółtego księcia” Wasyla Barki i oglądały film nakręcony na podstawie powieści, studiowały materiały historyczne i szukały żywych świadków tamtych wydarzeń, zapisywały ich wspomnienia. Większość starszoklasistów po raz pierwszy odkrywała dla siebie straszliwe konkretne liczby i fakty dotyczące Hołodomoru. Ból i rozpacz dręczyły młode dusze. „Myślałam, że nie wytrzymam. Łzy smutku i żalu nie opuszczały mnie. Płakałam…” — opowiadała Ołksana. Jej słowa rozbrzmiewały w sali Ukraińskiego Funduszu Kultury i uzupełniały wypowiedzi dorosłych, którzy właśnie obejrzeli wystawę młodych połtawskich artystów „Pamiętaj o swoim rodzie. Pamięci ofiar hołodomoru na Ukrainie”. — To ból poza granicami bólu, bo te dzieci nie żyły w tamtych czasach i nie mogły go odczuwać. Ale odczuły — powiedział, otwierając wystawę, przewodniczący Ukraińskiego Funduszu Kultury wybitny ukraiński poeta i działacz społeczny Borys Ołijnyk. — Kłaniam się wam nisko, drodzy rodacy, za to, że przybliżyliście dzieciom tę tragiczną kartę w życiu naszego niezniszczalnego narodu. Przykładów takich ciosów losu, jakie spadły na niego, czy znajdziecie jeszcze w historii… Chciałoby się zasłonić je przed tym bólem, ale historia jest taka, jaka jest. A wy, młodzi obywatele, musicie ją znać. Wasze prace są po prostu zdumiewające, wstrząsają do głębi serca… drukarni. Picasso sam był twórcą różnorodnych stylów, badaczem nowych ekspresyjnych technik. Dzieło Suite Vollard zajmuje centralne miejsce nie tylko wśród grafik, ale i w całej jego twórczości. Sto płyt, które wykonał mistrz, wyrażają centralne motywy jego sztuki, wśród których najważniejsze tematy to mit o Minotaurze, człowieku-byku (z Dziewczynka prowadzi ślepego Minotaura w nocy (ze Minotaurem, z którym – zgodnie z własnym rozumieniem twórczości – zwykł był utożsamiać się także artysta) i mit o Pigmalionie. W swojej książce Françoise Gilot opowiada, jak Pablo Picasso komentował jej tę serię. Wszystko, co przedstawiano, zgodnie z jego zamysłem działo się na wyspie na Morzu Śródziemnym, podobnej do Krety. Zamieszkują ją Minotaury, które zachowują się tak jak bogaci na całym świecie, „których domy są wypełnione dziełami najmodniejszych malarzy i rzeźbiarzy, ale od nich zalatuje dekadencją. Zapraszają na swoje przyjęcia z muzyką i tańcami rzeźbiarzy i modelki. Każdej niedzieli z kontynentu przybywa młody attycki Grek i zabija Minotaura”. Ta kolekcja, według słów María Jesús Sáez López, która reprezentowała Fundację ICO – właściciela dzieł – zawiera głębokie metafizyczne rozważania o istocie sztuki, o warunkach potrzebnych do powstania impulsu twórczego oraz o napięciu, które powstaje między artystą, jego modelką a dziełem. Tę interpretację należy mieć na uwadze, oglądając ekspozycję, która dla niewtajemniczonych może wydawać się pogrążona w duchu codzienności. Na konferencji prasowej z okazji otwarcia wystawy dyrektor Narodowego Muzeum Sztuki Anatolij Melnyk obiecał, że podczas oprowadzań każdy z odwiedzających usłyszy pełną informację o tym okresie twórczym w życiu Pabla Picassa oraz o serii, którą wielu krytyków sztuki uznało za najlepszą serię grafik XX wieku. Jako całościową ekspozycję już widziano ją w krajach Ameryki Południowej i Europy. Ukraińska publiczność miała szczęście dzięki finansowemu wsparciu sponsorów projektu i, jak poinformował dyrektor muzeum, takie wystawy będą odbywać się także w przyszłości, gdyż nasi przedsiębiorcy coraz chętniej zgadzają się finansować działania, w których występują głośne nazwiska. Pociesza, że i ukraińskich artystów zaczyna odkrywać Europa: niedawno z wielkim sukcesem odbyła się w Amsterdamie wystawa z ukraińskich zbiorów muzealnych.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn