Strona · s. 2strona oryginału ↗
W BATURYNIE PREZYDENT BYŁ NASTAWIONY BARDZO ZDECYDOWANIE
Слово Просвіти, №44 за 2007 рік
Petro ANTONENKO
Jakże by inaczej! Pozostał rok do 300. rocznicy tragedii zniszczenia Batурyna przez wojsko moskiewskie. Oczywiście najlepszym uczczeniem pamięci poległych baturyńczyków byłoby prawdziwe odrodzenie stolicy hetmańskiej Ukrainy. Więcej: jest to potrzebne nam wszystkim, całemu narodowi, abyśmy zjednoczyli się wokół tego świętego miejsca, symbolu państwowości. Niestety, sprawa odrodzenia Baturynia znów utknęła w miejscu. Język nie obraca się, by obwiniać o to właśnie Juszczenkę, i nie jest to ukłon w stronę głowy państwa. W. Juszczenko już dawno, na długo przed swoim prezydenturą, troszczył się o Baturyn, położony zresztą zupełnie niedaleko jego małej ojczyzny. Już wiosną 2004 roku z jego inicjatywy postawiono pomnik poległym baturyńczykom na miejscu tragedii — w Cytadeli miejskiej twierdzy. A zaraz po objęciu urzędu Prezydenta Juszczenko przedstawił bardzo duży i poważny program odrodzenia Baturynia. Tego nie robiono przez wieki — za carów, we władzy komunistycznej i w pierwszych latach niezależ-
Andrij ILLJENKO
27 października w Odessie odsłonięto pomnik Katarzyny II. Odsłonięciu towarzyszyły starcia i bójki, ale mimo to doszło do niego, m.in. dzięki milicji, która biła i zatrzymywała ukraińskich patriotów.
Pod miejscem otwarcia zgromadzili się ukrainofobi z rosyjskimi flagami i flagami Partii Regionów. Przeciwko nim wystąpili działacze „Swobody”, „Proświty” i innych organizacji patriotycznych. Antagonistów dzielił kordon milicji, która pilnowała porządku. Program przewidywał ogromne prace restauracyjne i badania naukowe, a także pełną odbudowę sfery socjalnej. Wiele zrobiono w 2005 roku i w pierwszej połowie 2006-go. Potem nastało przeciągające się zastoje, także na największym obiekcie – pałacu hetmana Kyryła Razumowskiego. Nie trzeba szukać przyczyn wstrzymania. Są czysto polityczne. Dwa kryzysy polityczne, zeszłoroczny i tegoroczny, rządy nieudolnej „kryzysowej” koalicji parlamentarnej i jej rządu zahamowały odrodzenie Baturyna. Na miejsce wicepremiera ostatniego pomarańczowego rządu Wiaczesława Kyryłenki, który kierował międzyresortową komisją rządową ds. odrodzenia Baturyna, przyszedł znany nienawidzący Ukrainy Tabacznik. Od tego czasu nikt nie widział prac wspomnianej komisji. Prawie nie napływają środki sponsorskie – główne źródło finansowania prac. Wygląda na to, że nasi biznesmeni też zaszyli się, czekając, jak zakończy się kryzys polityczny. Nie mówiąc już o sponsoringu, nie wiadomo, co działo się nawet z finansowaniem z budżetu. Z 10 milionów hrywien przeznaczonych na ten rok lwią część z jakiegoś powodu „odsunięto” aż na koniec roku. Teraz właśnie zaczynają napływać, choć przeznaczano je na badania archeologiczne (sezon już się zakończył) i na restaurację Cerkwi Zmartwychwstania, która miała zostać ukończona już w zeszłym roku, a także na obiekty socjalne. Otóż, by wyjaśnić te bolesne kwestie, na Czernihowszczyznę, do Baturyna, w tych dniach przyjechał Prezydent Juszczenko. Przywiózł ze sobą ministra kultury i turystyki, przewodniczącego obwodowej administracji państwowej i innych urzędników, którzy mają wreszcie zrozumieć, CZYM JEST BATURYN. Trzeba było zacząć od stwierdzenia smutnego faktu: nie udało się zakończyć rekonstrukcji i urządzenia osady w listopadzie tego roku, to znaczy na rok przed rocznicą tragedii, bo chciano zobaczyć, jak funkcjonują obiekty, dopracować szlaki turystyczne, gdyż szło o uruchomienie przemysłu turystyki historycznej wokół Baturyna. Teraz wszystko się odkłada. Prezydent, myśląc realnie, postawił bardziej praktyczne zadanie: zakończyć prace do października 2008 roku, akurat na rocznicę tragedii. Ale trzeba będzie też nadrabiać stracone. Na przykład niektóre zewnętrzne prace wykończeniowe przy pałacu Razumowskiego, które według technologii należało wykonać latem, trzeba będzie wykonywać zimą. W tym celu trzeba sztucznie ogrzewać kolumny i odcinki fasady. Sprawa jest niewdzięczna i niedroga. Ale mówi się słusznie, że skąpy i głupi płaci dwa razy. Zaplanowano odtworzenie choćby konturowe centrum historycznego i współczesnego Baturyna – Cytadeli. Na centralnym placu Juszczenko zaproponował postawienie wreszcie pomnika Iwana Mazepy, jak dawno planowano. A obok niego – pomnika hetmana Pyłypa Orlika. Prezydent obiecał państwowe finansowanie budowy tych pomników. Zostanie też zakończona restauracja innych obiektów i uporządkowanie dwóch parków historycznych – przy pałacu Razumowskiego i domu Kocubeja. Zasadne jest pytanie o finansowanie. Co do pomników hetmanom – już wiadomo. Wygląda na to, że na finansowanie państwowe planuje się przeznaczyć cały program baturyński. Bez wątpienia będą i sprzeciwy, i skargi dotyczące biedy budżetu itp. Argumentem może być chyba tylko to, że w demokratycznych państwach, na przykład w Polsce, nie ma żadnych wątpliwości co do odradzania symboli państwowości. I ostatnie, ale bardzo ważne. A co dalej, po zakończeniu prac? Czym ma się stać dla nas wszystkich, dla Ukrainy Baturyn? Prezydent poparł ideę utworzenia w pałacu Razumowskiego Muzeum Państwowości Ukraińskiej. W tym celu Juszczenko nawet zwraca się do
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
