Strona · s. 15strona oryginału ↗
BÓL POZA GRANICAMI… BÓL
Слово Просвіти, №44 за 2007 рік
Nic w naszym życiu nie dzieje się przypadkiem: wystawa prac młodych mieszkańców Połtawy jest eksponowana w tej sali Fundacji, gdzie swego czasu zrodziła się idea wzniesienia Kurhanu Żałoby na Połtawszczyźnie, upamiętniającego ofiary Hołodomoru, i była to inicjatywa kolejnego naszego wybitnego rodaka, dramaturga Ołeksy Kołomijca. A „latem 1988 roku na 19. konferencji partyjnej po raz pierwszy ustami ukraińskiego poety Borysa Ołijnyka padło żądanie »nazwania przyczyn i organizatorów głodu na Ukrainie w 1933 roku...«, który jako pierwszy odważył się poruszyć i ogłosić temat od dawna zakazany”, — pisze literaturoznawca Mychajło Kudriawcew w „Rozważaniach nad poezją Borysa Ołijnyka”. Wystawa jest jedynie częścią projektu „Pamiętaj swój ród”, realizowanego na Połtawszczyźnie przy wsparciu obwodowej administracji państwowej i jej przewodniczącego Walerija Asadczewa, w celu wychowania patriotyzmu i miłości do ojczystego kraju, poznawania historii, kultury, obyczajów i tradycji narodu ukraińskiego, kształtowania ogólnoludzkich wartości moralnych. W jego ramach odbyły się już akcje „Sławne imiona Połtawszczyzny”, „Potomkowie strzegą pamięci”, „Moja mała ojczyzna”, „Znajdź swój szczyt”, „Dzieci — dzieciom”. Akcja „Pamiętaj swój ród. Pamięci ofiar Hołodomoru na Ukrainie” wystartowała w zeszłym roku i prowadzona jest w trzech kierunkach, które również zaprezentowano w sali Ukraińskiego Funduszu Kultury. Organizatorem wystawy jest obwodowa biblioteka dla dzieci im. Panasa Myrnego (przy udziale wszystkich bibliotek obwodu), jej dyrektor Leonid Czobitko również przedstawił obecnym poznawanie przez młodzież tragicznych kart historii. A organizatorom pomógł i wysoko ocenił prace licealistów oraz uczniów NVO nr 14 Połtawy narodowy artysta Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody Ukrainy im. Tarasa Szewczenki, dyrektor wydawnictwa „Krynycia”, nasz rodak Leonid Andrijewski
— przygotowała dla nich książkowe upominki. Poltawczan witało wielu gości, wśród których byli poeci Ihor Pawljuk, Wiktor Baranow, Wiktor Żenczenko, przedstawicielka Międzynarodowego Fundacji Charytatywnej „Ukraina 3000” Lesia Hasydżak, zastępca przewodniczącego Hołosijiwskiej Państwowej Administracji Rejonowej miasta Kijowa Pawło Żuk, ludowa artystka Ukrainy, profesor, kierowniczka projektu „Nowe imiona Ukrainy” Switłana Hłuch. Na wystawie zaprezentowano również katalog prac, przygotowany przez poltawskie wydawnictwo „Dywosswit”, a także prace badawcze i poetyckie uczestników projektu z rejonów czutiwskiego, hłobynskiego, łubieńskiego i chorolskiego. Sam zaś katalog wydano dzięki wsparciu prawdziwych przyjaciół poltawskiej biblioteki dla dzieci im. Panasa Myrnego. Są to: Wira Bodnaruk (Towarzystwo Języka Ukraińskiego im. T. Szewczenki z miasta Chicago, USA), Wołodymyr Korol (Towarzystwo Humanitarnej Pomocy Ukrainie, USA), Maria Fischer-Słyż (m. Toronto, Kanada), a także zastępca przewodniczącego obwodowej administracji państwowej Serhij Jasynski. „Drgnęło serce”; „Utracony raj”… To tytuły prac artystycznych. A dalej: „Czy lepiej byłoby się nie rodzić?”; „Dusze zmarłych pukają do naszych serc”; „Tęsknota”; „W śmierci twarz bezimienna”; „Ziemia posiwiała od żalu”; „Oczy głodu”; „Daj mi, Boże, choćby słomkę”; „Żale bolesne i smutne”; „Do zastępu zniszczonych nadziei”; „Nieułagodzony ból”; „Pamiętaj!”… Cóż oni przeżyli w swoich duszach, te dzieci!
Ktoś powiedział, że cierpienie oczyszcza. Poeta Ihor Pawljuk przestrzegł: — Głód fizyczny zaczyna się od głodu duchowego. Obecnie zdrożały chleb i mięso, ale głód duchowy grozi nam bardziej… Dlatego jest on dziś potrzebny nam wszystkim, ten ból poza granicami bólu. I dlatego potrzebne są takie projekty, takie akcje. Oczyszczają, przestrzegają. Kierowniczka projektu „Pamiętaj swój ród” Walentyna Asadczewa oraz jego koordynatorka, wiodąca redaktorka biblioteki dla dzieci im. Panasa Myrnego Natalia Hrajicka, przygotowując wspólnie z artystą, grafikiem Mykołą Hrybanem katalog wystawy, postanowiły: niech w nim będą portrety wszystkich młodych artystów. I koniecznie — z uśmiechniętymi twarzami. Życie trwa. Małgorzata Łyszko z NVO nr 14 miasta Połtawy czytała swój wiersz, który kończy się równie optymistycznie:
Z nieba spadały gwiazdy — jedna za drugą.
Jasne gwiazdy toczyły się, jak łzy z niebios.
Ukrainę moją sam na sam z biedą
Na Golgotę wprowadzono. Lecz naród nasz — zmartwychwstał!
W sali tego dnia wybrzmiało wiele wspomnień i wierszy, a logicznym zakończeniem uroczystości, którą emocjonalnie poprowadziła zastępczyni dyrektora Miejskiego Liceum nr 1 im. I. P. Kotlarewskiego Larysa Tiutiunnyk, mogą stać się wiersze Borysa Olijnyka z jego nowej książki „W zamkniętym kręgu”:
Pospieszcie się, dzieci! Tylko wy jeszcze zdolni
Nas zatrzymać na krawędzi otchłani!
Po prezentacji w Ukraińskim Funduszu Kultury dzieci odbyły wycieczkę, podziwiały stolicę. I były wdzięczne Ołeksandrowi Janko, kierownikowi agencji turystycznej „Czarowne wędrówki”, która udostępniła autobusy na wyprawę do Kijowa. Przed nami nowe spotkania, bo wystawa połtawskich uczniów rzeczywiście ma „wyruszyć na kołach”. Troszczą się o to jej organizatorzy.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
