Strona · s. 2strona oryginału ↗
Hybrydowa agresja Rosji na polach języka, historii i kultury ukraińskiej
Слово Просвіти, №44 за 2017 рік
Dmytro CZOBIT. Zakończenie. Pocz. w nr 43 z 2017 r. Poznanie w porównaniu. Sądząc po katalogach prenumeraty wydawnictw periodycznych krajów zagranicznych, na 2017 rok w Ukrainie można było zaprenumerować kilkadziesiąt kulturoznawczych pełnokolorowych czasopism Federacji Rosyjskiej. Oprócz tego w Ukrainie otwarcie działa piąta kolumna i całkowicie legalnie rozpowszechnia nie mniejszą liczbę rosyjskojęzycznych historyczno-kulturowych produktów drukowanych, które propagują wszystko, co rosyjskie, radzieckie, komunistyczne, sławią rosyjskich carów, komunistycznych wodzów i wódzików różnego autoramentu, aż do osławionego Pawlika Morozowa! I dzieje się to w naszych czasach! W Ukrainie — można się o tym łatwo przekonać, zaglądając do pierwszego lepszego kiosku z gazetami w jakimkolwiek mieście czy wsi! Jak poinformował „Ukraiński Tydzień” w numerze z 18–31 sierpnia 2017 roku, „dzisiaj roczne finansowanie prokremlskich mediów szacuje się na 1,5 mld dolarów”. Bez wątpienia jakaś część tej fantastycznej sumy przypada także na wydawnictwa kulturoznawcze FR, które całkowicie legalnie rozpowszechnia się w Ukrainie. Bezsprzecznie niemałe pieniądze idą również na wsparcie rosyjskojęzycznej hybrydowej produkcji, drukowanej w Ukrainie — inaczej nie byłaby ona tutaj rozpowszechniana po cenach dumpingowych! Ale oprócz finansowania państwowego Rosja stosuje dobrze rozgałęziony system wspierania potrzebnych wydawnictw poprzez przeróżne fundusze: „Russkij mir”, „Russkaja priemija”, „Fundusz wspierania nauki, edukacji i kultury”. Jak widzimy, Rosja posiada imponującą liczbę kulturoznawczych wydawnictw drukowanych i z ich pomocą dokonuje zombingu ukraińskiego czytelnika w potrzebnym jej kierunku. W warunkach niepodległości Ukrainy odbywa się rosyjska kolonizacja jej przestrzeni językowej i kulturowej. Nie należy nie doceniać niebezpieczeństwa hybrydowej agresji Rosji na polach językowym, historycznym i kulturowym Ukrainy. Trzeba pamiętać ludową mądrość: „Kropla drąży skałę”. Oraz nie zapominać o prawie przejścia ilości w jakość. Zwłaszcza gdy tej „ilości” nikt nie przeszkadza przejść w jakość. Putinowska Rosja dąży do uzyskania statusu supermocarstwa, dlatego znów „zbiera ziemie”. Ukraina jest głównym ogniwem na tej drodze. Aby ją podbić, trzeba przede wszystkim skłócić Ukraińców wzdłuż linii Wschód-Zachód na kozaków, rusinów, poleszuków. Po to właśnie prowadzona jest hybrydowa agresja o umysł Ukraińca, w znacznej mierze poprzez rosyjskojęzyczne wydawnictwa historyczno-kulturowe. Właśnie dlatego ideologom i przywódcom rosyjskiej hybrydowej agresji na polu ukraińskiej kultury nie są potrzebne ukraińskie wydawnictwa kulturoznawcze — one im przeszkadzają, bo w razie potrzeby mogą natychmiast dać godną odpowiedź. A kiedy ich zabraknie, odtworzenie tego, co utracone, nie będzie proste, potrzeba na to czasu i wielkich środków. Dlaczego tych oczywistych rzeczy nie widzi i nie rozumie Ministerstwo Kultury Ukrainy, które odpowiada za całą ukraińską przestrzeń kulturową? I główne pytanie: „Co przeciwstawia rosyjskiemu hybrydowemu niebezpieczeństwu na polach języka, historii i kultury Ukraina?” Nic! Absolutnie nic! Zupełnie nic! W świetle „Doktryny wojennej Rosji” 29 czerwca 2017 roku miałem spotkanie z ministrem kultury Ukrainy Jewhenem Nyszczukiem w jego gabinecie służbowym. Aby dostać się na przyjęcie w ważnej sprawie państwowej, przyjechawszy do Kijowa, czekałem trzy tygodnie. Najpierw musiałem spotkać się z wicepremierem Ukrainy ds. humanitarnych Pawłem Rozenką, znacznie bardziej dostępnym pod każdym względem, w tym także w rozumieniu wagi sprawy ogólnonarodowej. Właśnie z polecenia P. Rozenki J. Nyszczuk mnie w końcu przyjął. Ale co to było za spotkanie! Zaczęło się od tego, że nie on słuchał mnie o problemach kultury i czasopisma „Pamjatky Ukrajiny”, a ja jego… o niepotrzebności wydawnictw kulturoznawczych! — Kto je czyta? — oburzał się minister kultury Ukrainy J. Nyszczuk, artystycznie wymachując przed moją twarzą gazetą „Kultura i żyttia” z 16 czerwca 2017 roku. — Komu potrzebne są te gazety i czasopisma? To już nie te czasy — trzeba pracować przez Internet, Wikipedię, tworzyć portale internetowe, wydawnictwa internetowe — pouczał Głos Majdanu. Spotkanie z ministrem kultury Ukrainy J. Nyszczukiem wywarło na mnie przygnębiające wrażenie. Pomyślałem, że J. Nyszczuk nie wnika w istotę problemu, unika ostrych pytań, konfliktów, nie jest liderem politycznym, który prowadziłby za sobą całą branżę kultury, we wszystkim polega na swoich dalekich od doskonałości podwładnych. Przemyślenia R. Karandiejewa i J. Nyszczuka o niepotrzebności w Ukrainie gazet i czasopism kulturoznawczych w pełni i całkowicie zgadzają się z wytycznymi zatwierdzonego przez Dumę Państwową Rosji dokumentu pod nazwą „Doktryna wojenna Federacji Rosyjskiej”. Właśnie w tej doktrynie, w rozdziale o istocie wojny hybrydowej, stawia się zadanie dotyczące „oddziaływania informacyjnego na ludność w celu podważenia tradycji historycznych, duchowych i patriotycznych…”. Zgodnie z „Doktryną wojenną Federacji Rosyjskiej”, hybrydowa agresja Rosji na polach języka, historii i kultury ukraińskiej trwa w najlepsze. Rosyjskim polittechnologom przeszkadza istnienie znikomej liczby ukraińskich wydawnictw kulturoznawczych, dla nich oczywiście lepiej, żeby zniknęły całkowicie — pozostaną tylko rosyjskie i rosyjskojęzyczne czasopisma oraz gazety. Przypomnę, w Ukrainie wydaje się tylko pięć kulturoznawczych pełnokolorowych ilustrowanych czasopism: „Ukrajinśka kultura”, „Ukrajinśkyj teatr”, „Pamjatky Ukrajiny”, „Muzyka”, „Teatralno-koncertnyj Kyjiw” i dwie pełnokolorowe gazety: „Kultura i żyttia” oraz „Krymśka switłycia”. I chociaż Ministerstwo Kultury Ukrainy figuruje jako ich założyciel, nie zadbało o to, aby te wydawnictwa trafiały chociażby do podległych Ministerstwu tysięcy bibliotek Ukrainy — tam ich nie ma, ale wszędzie są rosyjskojęzyczne kultur-ersatze! A teraz spójrzmy na sprawę hybrydowej agresji Rosji w przestrzeni informacyjnej i kulturowej Ukrainy pod nieco innym kątem — pocztowym. Pocztowy wymiar ukraińskiej bezradności. Przedsiębiorstwo państwowe ds. rozpowszechniania wydawnictw periodycznych „Presa” zapewnia prenumeratę nie tylko krajowych gazet i czasopism, ale także wydawnictw krajów zagranicznych. Jak zaznaczono wyżej, w Ukrainie wydaje się pełnokolorowe czasopismo popularnonaukowe „Muzyka” — jedyne w ukraińskiej przestrzeni informacyjnej i kulturowej. Czyli ukraińscy działacze muzyczni, kompozytorzy, śpiewacy, melomani i miłośnicy sztuki muzycznej mogą czytać tylko jedno czasopismo, a ile mają nasi sąsiedzi? Bierzemy katalog wydawnictw krajów zagranicznych na I półrocze 2017 roku. W dziale „Wydawnictwa Federacji Rosyjskiej” wśród czasopism znajdujemy: „Muzyka w szkole”, „Muzyka i czas”, „Muzyka i elektronika”, „Akademia muzyczna”, „Życie muzyczne”, „Paleta muzyczna”, „Oświecenie muzyczne”, „Kierownik muzyczny”, „Muzykologia”, „Świat gitary”, „Album nutowy”, „Nauczyciel muzyki”, „Fortepian”. Zatem w Ukrainie można zaprenumerować aż 13 rosyjskich czasopism muzycznych. Najdroższe — „Muzykologia”, półroczna prenumerata wynosi 7683 hrywny, najtańsze — „Fortepian” — 207 hrywien. W ten sposób ukraińscy prenumeratorzy mają szeroki wybór — 13 czasopism muzycznych Federacji Rosyjskiej i tylko jedno — „Muzyka”, nasze rodzime, ukraińskie, które z jakiegoś powodu kłuje w oczy urzędników Ministerstwa bez kultury Ukrainy!
W tym kontekście interesujące jest hipotetyczne pytanie o działania W. Putina w przypadku, gdyby rosyjski minister kultury gdziekolwiek wypalił, że rosyjskie czasopisma kulturoznawcze nikomu nie są potrzebne. Jaką nagrodę by otrzymał? A w Ukrainie minister i jego zastępcy nieustannie deklarują niestworzone rzeczy — i nic. Wśród czasopism kulturoznawczych Federacji Rosyjskiej, które można prenumerować w Ukrainie, są nie tylko muzyczne, ale także z dziedzin archeologii, architektury, archiwistyki, etnografii, historii, przemysłu książkowego, sztuki, muzealnictwa. Nawiasem mówiąc, muzeom poświęcono dwa czasopisma: „Mir muzieja” i „Muziej”. Oto taka informacja pocztowa. Ukraińskich czasopism kulturoznawczych w Ukrainie można prenumerować tylko pięć, a rosyjskich — kilkadziesiąt! Ciekawa proporcja, czyż nie? A przecież nad tymi nieszczęsnymi pięcioma ukraińskimi czasopismami zawisło realne zagrożenie zamknięcia i przeniesienia ich do formatu internetowego. Rosji publikacje kulturoznawcze są potrzebne, a ukraińskiemu Ministerstwu Kultury — nie! W tej sprawie popularnie wyjaśnię ministrowi kultury Ukrainy J. Nyszczukowi oraz jego ministerialnemu zespołowi: R. Karandiejewowi, S. Fomenko, T. Mazur, L. Nikiforenko, że w Rosji też jest Internet, ale tam z jakiegoś powodu nie śpieszą się z zamykaniem kulturoznawczych czasopism drukowanych i gazet oraz tworzeniem zamiast nich wydań internetowych. Dlaczego? To pierwsze pytanie retoryczne. A teraz drugie: jak na tle rosyjskiej kulturowo-hybrydowej ekspansji w Ukrainie można ocenić destrukcyjne i jawnie antypaństwowe działania poszczególnych urzędników Ministerstwa Kultury Ukrainy? Według mojego głębokiego przekonania nadszedł czas, aby od ocen przejść do podjęcia skutecznych działań nie tylko w planie ratowania ukraińskich publikacji kulturoznawczych, ale także stworzenia warunków, aby godnie przeciwstawiały się hybrydowej agresji Rosji na polach języka ukraińskiego, historii i kultury. Tutaj są dwa warianty dalszego rozwoju. Pierwszy. Pełna wymiana absolutnie całego składu kierowniczego Ministerstwa Kultury Ukrainy. Koniecznie potrzeba, aby tę, decydującą dla kształtowania duszy i oblicza ukraińskiego narodu instytucję, kierowali mądrzy politycy, rozsądni mężowie stanu, odpowiedzialni fachowcy i co najważniejsze — oddani patrioci Ukrainy. Bez takiej radykalnej wymiany kierownictwa żadnych pozytywnych zmian w całej ukraińskiej kulturze nie ma co oczekiwać. Wtedy trzeba zapomnieć nie tylko o ukraińskich publikacjach kulturoznawczych, ale także o ukraińskich teatrach, muzeach, bibliotekach, zabytkach historii i kultury, całym naszym dziedzictwie narodowym, Studiu Filmowym imienia O. Dowżenki, odrodzeniu ukraińskiego kina, ukraińskiego radia i telewizji. Nawiasem mówiąc, w Polsce odpowiedni resort nazywa się Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. A dziedzictwo narodowe stanowi cały tysiącletni dorobek narodu: język, literatura, sztuka, architektura, historia i całe bogactwo kultury, wraz z religią. Oto czym powinno opiekować się także ukraińskie Ministerstwo. A ono co robi? Jak J. Nyszczuk broni kultury? Gdyby choć raz postawił na posiedzeniu Gabinetu Ministrów pytanie o skierowanie chociaż setnej części środków, które prawie co miesiąc wracają do budżetu w wyniku wykrycia wszelakich korupcyjnych schematów w systemach innych ministerstw i resortów, w szczególności fiskalnych i siłowych! Oto gdzie jest ogromna rezerwa dla wsparcia ukraińskiej kultury! W Ukrainie minister nie ma statusu urzędnika państwowego — jest politykiem, czyli osobą, która określa politykę w określonej sferze zarządzania państwowego. Niestety, obecny minister kultury Ukrainy J. Nyszczuk swoją działalnością zaświadczył, że nie wpływa na procesy w sferze kultury Ukrainy — płynie z prądem. Sytuacja języka ukraińskiego i kultury narodowej jest katastrofalna. My wszyscy codziennie obserwujemy konsekwentną politykę mieszania języka ukraińskiego i rosyjskiego. Dzieje się to całkiem świadomie, przemyślanie i celowo po to, aby wyprzeć państwowy z radia, telewizji, publikacji drukowanych. Czyżby Ministerstwo Kultury Ukrainy tego nie widziało? Ale jak może takiemu przeciwdziałać, kiedy w jego gabinetach i korytarzach panuje język państwa-agresora?! Bez znajomości ojczystego języka, historii, kultury wychować patriotę Ukrainy jest bardzo trudno. I w ogóle: jak można wychować patriotę
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
