Strona · s. 1strona oryginału ↗
VIVAT ACADEMIA! VIVANT PROFESSORES!
Слово Просвіти, №44 за 2018 рік
W zeszły czwartek słowa dawnego hymnu studenckiego brzmiały szczególnie uroczyście i podniośle w murach Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. Mychajła Drahomanowa. Tutaj, w sali posiedzeń Rady Naukowej, w obecności wykładowców, studentów i gości odbyła się ceremonia wręczenia dyplomów „Honorowy Profesor” i „Honorowy Doktor” nowo wybranym, najbardziej szanowanym członkom uniwersyteckiego bractwa. Studenci przyodziali w akademickie togi znanych działaczy społeczno-politycznych i wysokiej klasy profesjonalistów, którzy nie od dziś, a od dziesięcioleci z oddaniem pracują na niwie ukraińskiej oświaty i kultury. Są to: dyrektor generalny Generalnej Dyrekcji ds. Obsługi Przedstawicielstw Zagranicznych Pawło Krywonos oraz przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, deputowany ludowy Ukrainy I-VI kadencji Pawło MOWCZAN. Mykoła CYMBALUK. Nowych członków społeczności drahomanowskiej przedstawił rektor Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego, profesor Wiktor Andruszczenko. W krótkim przemówieniu zaznaczył on między innymi, że świeżo upieczeni honorowy profesor i doktor to ludzie różniący się specjalizacją i rodzajem działalności, ale połączył ich jeden uniwersytet, jedna wspólna sprawa, nad którą wszyscy niestrudzenie pracujemy i będziemy pracować nadal: rozwój uniwersytetu, wspieranie studentów i rozkwit państwa. Honorowe tytuły, jak ogłosił prorektor ds. naukowych profesor Hryhorij Torbin, zostały przyznane przez Radę Naukową uniwersytetu za znaczący wkład w ustanowienie i wzmocnienie ukraińskiej państwowości, rozwój kultury narodowej, wychowanie młodego pokolenia patriotów Ukrainy, owocną pracę kierowanych przez nich organizacji oraz aktywną działalność społeczną. Wygłaszając zgodnie z uroczystym ceremoniałem przemówienie, nowo wybrany honorowy doktor NUP im. M. Drahomanowa, przewodniczący Towarzystwa „Proświta”, znany ukraiński działacz społeczny, akademik Akademii Szkoły Wyższej, pisarz, zasłużony działacz sztuki Ukrainy, redaktor naczelny gazety „Słowo Proświty”, sekretarz Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy, laureat Szewczenkowskiej Nagrody Ukrainy Pawło MOWCZAN powiedział: — Kiedy mnie zapytano (zgodnie z tradycją przed wręczeniem dyplomu chór wykonywał pieśń wybraną przez nowo wybranego doktora — „Rewe ta stohne Dnipr szyrokyj” — przyp. aut.), jaką chciałbym usłyszeć melodię, wybrałem właśnie tę, po której określam się: czy jeszcze żyję, czy we mnie już wiele umarło. Bo kiedy słucham tych słów i muzyki, czuję, że taki tekst mógł stworzyć tylko Najwyższy. To święta prawda! I za każdym razem, gdy ją słyszę, w mojej duszy podnosi się burza: jeszcze żyję! I ta melodia, i te słowa nas budzą, napełniają siłą niezłomnego ducha, skłaniając do pojęcia i uświadomienia sobie naszej istoty na tej ziemi. Istnieje w nauce taka kategoria jak kosmologos. To wtedy, gdy słowo jest odniesione do kosmosu, przecież naród nie formuje się sam z siebie i nie zależy sam od siebie. Formuje się i zależy od dwóch czynników: od nieba i ziemi. Wiecie, że u narodów górskich słowo jest nasycone spółgłoskami, tam czuć góry, potoki, uwarunkowane krajobrazem, wszystko… My, Ukraińcy, mamy kolosalny melos i jest on dzisiaj obecny w tej sali. Mamy kolosalnie bogaty język, rozwijany przez tysiąclecia, chociaż przez wieki niejedno pokolenie było od niego odcięte. Przez długi czas przyszło mi żyć i pracować wśród obcych ludzi, w obcym państwie. Wszyscy byliśmy wyobcowani od tego, co rodzime, wszyscy byliśmy rozdarci, a słowo było jedyną siłą, która nas łączyła. Słowo jest ubóstwione i jest pośrednikiem między niebem a ziemią, czyli między ludźmi a Bogiem. A nosicielami swojego słowa jesteśmy my, Ukraińcy. Każdy z nas prędzej czy później zastanawia się: dlaczego jesteśmy Ukraińcami, dlaczego odziedziczyliśmy właśnie język ukraiński, czcimy swoje zwyczaje, mamy własną historię? Nie jesteśmy sami z siebie samopochodni. Mamy program zadany z góry. W końcu każdy etnos ma swój program. I jesteśmy zobowiązani go wypełniać, czyli — być sobą, być Ukraińcami… Zakończenie na str. 3. PROŚWICIAŃSKA RODZINA REBRYKÓW. ARTYSTYCZNE ŻYCIE PAŃSTWA. 14-15
s. 3 · strona oryginału ↗
O. Konyski „pamiętając, że praca Galicji to praca dla nas” (I. Steszenko). Pochodzący z Naddnieprza O. Konyski, którego M. Hruszewski nazwał „najwybitniejszym galicyjskim pisarzem lat 70. i 80.”, M. Drahomanow oraz D. Pylczykow zainicjowali założenie we Lwowie Towarzystwa Literackiego im. T. Szewczenki (1873) ze środków kijowskich mecenasów związanych z „Hromadą”: W. Tarnowskiego, Jelizawety Skoropadskiej-Myloradowycz, a także W. Symyrenki, J. Chykałenki, K. Pańkiwskiego, P. Pełechyna i in.; od 1892 r., przekształcone w poważne Towarzystwo Naukowe im. Tarasa Szewczenki (NTSz), stało się „swoistą Akademią Nauk” (O. Makowej). Działalność instytucji naukowej ma kilka etapów: (1873—1892) — praca własnej drukarni, rozpowszechnianie ukraińskiej książki artystycznej i literaturoznawczej, na przykład „Historii literatury ruskiej” O. Ohonowskiego, wydawanie dwutygodnika „Zoria”; (1892—1914) — reorganizacja towarzystwa na wzór Akademii, funkcjonowanie trzech sekcji naukowych (filologicznej, historyczno-filozoficznej, matematyczno-przyrodniczo-lekarskiej), kompletowanie biblioteki, nawiązywanie kontaktów z europejskimi instytucjami naukowymi, regularne wydania „Zapisek Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki” (do 1913 r. ukazało się 170 książek, z nich — 112 pod redakcją M. Hruszewskiego), drukowanie wydawnictw naukowych. Wydarzeniami świata intelektualnego na Ukrainie stały się ośmiotomowe „Zabytki języka i literatury ukraińsko-ruskiej” (1896—1912), „Zbiór sekcji filologicznej Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki” w 23 tomach (1898—1937), „Zbiór etnograficzny” w 40 tomach (1899—1929), „Materiały do etnologii ukraińsko-ruskiej” w 22 tomach. Trzeci etap NTSz rozpoczął się w 1914 r. i trwał do 1945 r., przetrwawszy dwie wojny światowe, prześladowania przez władze polskie oraz podwójną bolszewicką „likwidację”. Ciąg dalszy nastąpi. Zakończenie. Pocz. na str. 1. Wybitny amerykański filozof Braden twierdzi, że jesteśmy cząstką ogromnego hologramu, który nazywa boską matrycą. I właśnie dlatego każda wspólnota musi być jednolita i całościowa, a jest ona możliwa tylko w wariancie umownym, tylko w Słowie. Bo Słowo jest niezwykle skomplikowane w swojej strukturie. Kiedyś przyjdę i opowiem studentom, jak ważny jest każdy składnik: fonemowy, morfemowy, sememowy… Nasz język jest kolosalnie rozwinięty i to od bardzo dawna. I kiedy nam mówią, że chorujemy na „ukraińską chorobę”, albo że „jesteśmy wszyscy rosyjskim narodem”, i piszą ogromne tomy, które dzisiaj masowo wydaje się w Rosji, po to, by zniwelować, zabić, zniszczyć naszą odrębność, naszą tożsamość. Nawet Leonid Kuczma w 2004 roku zmuszony był napisać: „Ukraina to nie Rosja”. Jakaż wtedy była reakcja północnego sąsiada, a obecnie wojowniczego agresora, na tę tezę? W Rosji natychmiast stworzono fundację Władimira Putina. On osobiście ją finansuje, przy niej utworzono wydawnictwo „Impierskaja tradicija”, które powołane jest, by zrobić jedno — udowodnić, że nie jesteśmy odrębnym narodem, nie jesteśmy odrębnym nosicielem języka, jesteśmy — nikim! I to dzisiaj próbują udowodnić całemu światu. Ale za nami prawda i wiara. My, Ukraińcy, tak samo mamy prawo do Tomosu, jak i inne niezależne i samowystarczalne narody, mamy prawo do swojego religijnego ukraińskiego słowa, dlatego że słowo było na początku. Powiedział to Jan: na początku było słowo, a słowo było u Boga, i słowo było Bogiem, i przez słowo wszystko się stało. Zastanówmy się na chwilę, usłyszmy, jakie głębokie treści są w tym zawarte! Przypomniał mi się niewielki cytat wielkiego genialnego filozofa Francji René Guénona, który powiedział, że pierwotny język był boski. Zgodnie z koncepcją Giambattisty Vico, istnieją trzy epoki we wszechświecie: pierwsza — Olimpu, Zdjęcie dostarczone przez biuro prasowe Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. M. Drahomanowa
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
