Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Czy więc prawo nie jest dla wszystkich?

Слово Просвіти, №44 за 2021 рік

16 stycznia 2021 roku weszła w życie artykuł 30 ustawy Ukrainy „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako języka państwowego”, której podstawowym wymogiem jest używanie języka ukraińskiego podczas obsługi konsumentów. Te normy dotyczą wszystkich obywateli i podmiotów gospodarczych. Rzadko bywam w sklepach, dlatego przez pewien czas nie zastanawiałam się nad tym, jak wykonuje się ten artykuł ustawy, czy wszyscy, których to dotyczy, o nim wiedzą. Ale coraz częściej od znajomych, przyjaciół, krewnych słyszę opowieści o chamskim traktowaniu ze strony niektórych sprzedawców i pracowników innych sfer usług wobec tych, którzy proszą, by mówili po ukraińsku. Dlatego piszę ten artykuł, aby obywatele wiedzieli, jaki powinien być algorytm działań w takich przypadkach. Pan Jurij to człowiek wytrwały, takiego ignorowania ustawy nigdy nie zostawia bez należytej reakcji. Na szczęście inni pracownicy sklepików tej sieci okazali się bardziej zorientowani prawnie i tolerancyjni, i rozmowa z nimi pozostawiła u niego przyjemne wrażenie. Ogólnie rzecz biorąc, to, by ustawa była wykonywana, bardzo wiele zależy od nas, obywateli mówiących po ukraińsku. Jeśli będziemy milcząco znosić jej łamanie, zwykle połączone jeszcze z chamstwem lub drwinami, i wychodzić ze sklepu, łapiąc się za serce lub przeklinając cały świat, a potem nic nie będziemy robić, to język państwowy w obsłudze będzie się umacniał bardzo długo. Dlatego nie płaczmy, lecz działajmy! Algorytm działań w przypadku naruszenia artykułu 30. Najpierw trzeba złożyć skargę – ustnie, telefonicznie, pisemnie lub e-mailem – do administracji instytucji, organizacji, sklepu albo sieci, do której należy placówka. Mój syn Taras, na przykład, spotkał się z tym, że sprzedawczyni ruchomej kawiarni w Kijowie odmówiła obsłużenia go po ukraińsku. Zadzwonił do kierownictwa sieci – i na tym się skończyło… Jeśli jednak kierownictwo sklepu okazało się równie bezczelne jak sprzedawczyni czy kasjerka, a naruszenia trwają, należy zgłosić je Pełnomocnikowi ds. ochrony języka państwowego Tarasowi Kremeniowi: listownie na adres 01001 Kijów, zaułek Muzealny, 12, lub na adres e-mail, a najlepiej wejść na stronę Pełnomocnika mova-ombudsman.gov.ua, kliknąć „Kontakty”, następnie „Skarga elektroniczna”, i pojawi się formularz, w którym będzie można opisać wszystko, z czym się zetknęliście. Zwarożyły się surżykiem… Pewnego razu weszłam do sklepiku przy centralnym targowisku w Połtawie. Poprosiłam o kilogram sera kwasomlecznego. Sprzedawczyni rozmawiała ze mną po ukraińsku, zważyła ser. Wtem jej koleżanka, która stała za ladą z boku, krzyknęła do mnie: „Ser kwasomleczny to twaróg!” – „Pani, twaróg to po rosyjsku, a pani jest zobowiązana rozmawiać ze mną po ukraińsku. Zresztą w waszym cenniku ten towar nazywa się »ser kwasomleczny«” – próbowałam uspokoić sprzedawczynię, zwarożoną surżykiem. Ale ona się nie uspokajała. A mnie przypomniała się rodzinna chata w kozackiej Zahrunowce na Zińkowszczyźnie, małej wsi, gdzie chowano i język, i tradycje. Ranek, mama krząta się przy piecu, a na ławie stoją gle-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn