Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

««ЧЧЕЕРРВВООННАА РРУУТТАА»» ННААВВІІЯЯЛЛАА ССППОООГГААДДИИ… …

Слово Просвіти, №45 за 2010 рік

Halyna ANDROSZCZUK. W te jesienne dni mija równo 40 lat od czasu powstania i gwałtownego wzlotu w planetarny eter legendarnej piosenki Wołodymyra Iwasiuka — „Czerwona ruta”, która rozsławiła Ukrainę na cały świat i stała się jej nieoficjalnym muzycznym symbolem. Z tej okazji w księgarni „Smołoskyp” odbył się wieczór wspomnień, w którym wzięli udział przyjaciele Wołodymyra Iwasiuka, ci, którzy mieli choć jakąś styczność z narodzinami piosenki lub byli szczęśliwymi świadkami jej fenomenalnego triumfu. Wieczór otworzyła pierwsza dyrektor muzeum Wołodymyra Iwasiuka w Czerniowcach i niestrudzona propagatorka jego twórczości Pasza Neczajewa. Jej opowieść o mało znanych stronach tragicznie krótkiej życiowej i twórczej drogi protoplasty ukraińskiej piosenki estradowej, rodzicach, rodzinie, sytuacji kulturalno-artystycznej w jego małej ojczyźnie — Bukowinie na początku lat 70. ubiegłego wieku, w kontekście której „wybuchł” geniusz pieśniarski Wołodymyra Iwasiuka, nastroiły obecnych na liryczno-nostalgiczny nastrój. Uważnie słuchali obecni (a była to przeważnie młodzież) wspomnień tego, kto „dał skrzydła” „Czerwonej rucie” — Wasyla Strichowycza, gdyż to właśnie on, w tamtych niezapomnianych latach siedemdziesiątych dźwiękowiec Czerniowieckiej Obwodowej Stacji Telewizyjnej, nagrał na taśmę pierwszy, lecz genialny utwór dwudziestoletniego kompozytora-amatora z Czerniowiec, a z czasem zrobił wszystko, aby „Czerwona ruta” zabrzmiała w całym Związku Radzieckim w programie telewizyjnym „Kamerton dobrego nastroju”, a później także w „Halo, szukamy talentów”. Za co początkowo otrzymał naganę od miejscowego kierownictwa, a następnie dyplom od republikańskiego. Wspomnieniami podzieliła się ziomkini i przyjaciółka młodości Wołodii, aktorka Wira Chomiuk, której przypadło szczęście nie tylko jako jednej z pierwszych usłyszeć przyszły „hit” w wykonaniu jego autora, ale także wystąpić w pierwszym klipie o piosence, którego autorem, reżyserem i operatorem był Iwasiuk, a także przepowiedzieć piosence wielką sławę. I rzeczywiście, piosenka stała się tak popularna, że latem 1971 roku ekipa filmowa „Ukrtelefilmu” rozpoczęła pracę nad znanym filmem muzycznym „Czerwona ruta”, w którym wzięli udział nie tylko Wołodymyr Iwasiuk, ale także wszystkie przyszłe gwiazdy ukraińskiej estrady: Sofija Rotaru, Wasyl Zinkewycz, Nazarij Jaremczuk, Łewko Dutkiwski oraz tak popularne w tamtym czasie zespoły wokalno-instrumentalne „Smericzka”, „Karpaty”, „Rosynka”. O tamtych niezapomnianych dniach w Karpatach, o niewiarygodnej popularności „Ruty” oraz swojej przyjaźni z jej autorem opowiedział obecnym na wieczorze administrator filmu, obecnie założyciel prywatnego muzeum etnograficznego Zachodniej Ukrainy w Sewastopolu, Mychajło Kuzmeniuk. Barwny obraz sukcesu Wołodii uzupełnili świadkowie tamtych wydarzeń — żona reżysera Wiktora Storożenki Oksana Hryhorowycz oraz były kierownik artystyczny iwanofrankiwskiego zespołu „Berkut”, a obecnie dyrektor koncertowy Sofiji Rotaru, Ihor Kuryliw. Pomimo triumfalnego unoszenia się „Czerwonej ruty” w radiowym i telewizyjnym eterze, pierwszą „pisemną wzmiankę” o piosence i jej dwudziestoletnim autorze, studencie Czerniowieckiego Instytutu Medycznego Wołodii Iwasiuku, pozostawiła pisarka Halyna Tarasiuk, wówczas studentka Uniwersytetu Czerniowieckiego, w obwodowej gazecie młodzieżowej „Mołodyj bukowyneć”. Na wieczorze podzieliła się swoimi pierwszymi wrażeniami o Wołodii, podkreślając jego wrodzoną inteligencję, skromność, dobroć, a jednocześnie niewiarygodną pracowitość i erudycję. Wieczór wspomnień przyjaciół zakończył się obejrzeniem filmu telewizyjnego Juliji Łazarewskiej „Pieśni serca. Czerwona ruta”. Na zdjęciu razem z Wołodymyrem Iwasiukiem (od lewej do prawej): Wasyl Strichowycz, Wira Chomiuk, Ihor Kuryliw, Oksana Hryhorowycz, Ałła Zahynajko, Mychajło Kuzmeniuk, Halyna Tarasiuk, Pasza Neczajewa. ...dzeniem. Zrobiono naprawdę wielką i potrzebną dla Ukrainy sprawę”. Tetiana Litoszko, dyrektor wykonawcza towarzystwa „Czernihowskie Ziemiaństwo w Kijowie”: „Podobało mi się wszystko, co usłyszałam. Gdyby w szkole pierwsza lekcja literatury ukraińskiej rozpoczynała się od przesłuchania właśnie tej płyty, nie musielibyśmy uczyć dzieci kochać język ojczysty. Oczywiście, granice doskonałości nie istnieją. Ale w tym przypadku nie ma czego udoskonalać. Wszystko jest tu harmonijnie połączone — słowo, muzyka, dusza”. Halyna Stepanenko, krytyk muzyczny: „Uważam za dobre to, że reżyser muzyczny audiobooka Ołeh Stupka zwrócił się właśnie do twórczości Borysa Latoszynskiego, który był duchowym mentorem Pawła Hryhorowycza. Intonacja głosu Ołeksandra Bystruszkina i ta muzyka, do której ułożono czytane teksty, w nowy sposób pokazały nam dziś Tychynę. Nawet wiersz „Na majdanie” zabrzmiał tak, jakbym usłyszała go po raz pierwszy”. Borys Olijnyk, Bohater Ukrainy, poeta, przewodniczący Narodowego Komitetu ds. Nagród im. Szewczenki, przewodniczący Ukraińskiego Funduszu Kultury: „Muzyka i słowo są rzeczywiście połączone harmonijnie. Na czym polega sens tej imprezy i prezentacji — na tym, że po raz pierwszy po wielu latach „zaszczutego Apostoła” pokazano prawdziwie. Właśnie teraz trzeba mówić o tym, jak w tamtych okrutnych, surowych czasach Pawło Tychyna pisał o Ukrainie. Piękna przedmowa w wykonaniu I. Dracza. Dziękuję O. Bystruszkinowi, który nie tylko użyczył głosu poezji, ale ją przeżył”. Wałerij Franczuk, artysta, laureat Narodowej Nagrody im. T. H. Szewczenki: „Porwała mnie ta żywiołowość słowa. Nasza ukraińska ziemia pokryła się obecnie szronem. Taki audiobook zacznie ją rozmrażać”. Ołeksandr Bystruszkin, wykonawca poezji: „Słuchałem serca, kiedy tworzyłem tę płytę. Mam nadzieję, że teraz tysiące serc we wszystkich zakątkach naszego kraju napełnią się siłą i czułością tychynowskiego wiersza”. Audiobook „Siła i czułość bólu” po ostatecznym dopracowaniu zostanie zaprezentowany przez jego twórców. Audiobook ukazuje się dzięki charytatywnemu wsparciu Stachanowskiej Fabryki Wagonów, która znajduje się w obwodzie ługańskim (przewodniczący rady nadzorczej — E. I. Misewra).

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn