Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

O WYDARZENIACH NA MARGINESIE HISTORII

Слово Просвіти, №45 за 2010 рік

Wołodymyr WOJTENKO, profesor Ołeksandr CHODZINSKI, kandydat nauk fizyczno-matematycznych. W październiku liście pożółkły, w listopadzie muszą opaść. Wiosna wydaje się nieosiągalnie daleka. W październiku odbyły się wybory, w listopadzie tasują i przetasowują karty do głosowania, piszą i przepisują protokoły. 2 listopada, w dniu następującym po wyborach, w Kijowie, na Placu Kontraktowym, około czternastej godziny, schludnie ubrany, ale bardzo pijany dziadek raz, i dwa, i trzy wykrzykiwał: „Niech żyje towarzysz Janukowycz, przyjaciel radzieckiego narodu!”. I za każdym razem salutował. Ustami politycznych niemowląt przemawia prawda. Zagubiony „sowiecki człowiek” z pasją pragnie stawać w pozycji „baczność!”. Historia – to, co od stworzenia świata do przedwczoraj, czy może to, co dzieje się dzisiaj? Któż to wie, różne wydarzenia mają różną wagę – zwłaszcza gdy ocenia się je po latach i dziesięcioleciach. „Nieprzewidywalna przeszłość” wczesnoimperialnego (od Katarzyny) i późnoimperialnego (sowieckiego) pochodzenia znajduje kontynuację w dzisiejszych próbach napisania „wspólnej historii” dla kijowskich i moskiewskich uczniów. Obiektywnie mniej lub bardziej wspólną w tym przypadku może być chyba tylko chronologia, ale i tutaj problematyczny jest dobór tego, co zasługuje na miano wydarzenia i miejsce w ich wykazie. Oczywiście nie budzą wątpliwości daty 1654, 1709, 1917, 1932–1933, 1937… Uważamy, że stosowne mogą być także takie wersy: „2010 r. – prezydentem Ukrainy został W. F. Janukowycz; zwolennicy nowego prezydenta oraz jego oponentki J. W. Tymoszenko w obu turach głosowania fałszowali wolę wyborców na swoją korzyść”. My, autorzy tego artykułu, przeprowadziliśmy matematyczną ekspertyzę wyników głosowania i zdiagnozowaliśmy fałszerstwa, ale to po prostu fachowa praca naukowców, a nie historyków. Jednocześnie uważamy, że jeśli nie dla potomnych, to przynajmniej dla współczesnych musimy wymienić tych, którzy po pierwszej turze zamknęli kanały informacji, wyrzucając nasz artykuł do kosza na śmieci. Podkreślamy: po pierwszej turze przed drugą, bo tylko wtedy możliwy jest rezonans społeczny. Po drugiej turze natychmiast zaczyna działać hasło „zwycięzców się nie sądzi”, o czym przekonaliśmy się, publikując materiały eksperckie w minionych latach. Zatem chodzi przede wszystkim o przewodniczącego Rady Najwyższej, pana Wołodymyra Łytwyna, oraz redaktora gazety parlamentarnej „Hołos Ukrajiny”, pana Anatolija Horłowa. Do blokowania informacji dołączyli także znani dziennikarze z renomowanych wydawnictw; czytając dalej, państwo, będziecie zdziwieni. 1. Nasz wesoły Halloween. Opierając się na materiałach swoich badań, możemy określić kilka kluczowych wydarzeń w wprowadzeniu fałszerstw do praktyki przeprowadzania wyborów. Bezwarunkowy priorytet należy do ekipy Ł. Kuczmy podczas jego ponownego wyboru na stanowisko w 1999 roku. Według ocen matematycznych poziom fałszu w jego osiągnięciach elektoralnych (w obu turach głosowania) można nazwać fantastycznie wysokim. Największy wkład w taki wynik wnieśli „donieccy”, co właściwie pozwoliło zapoczątkować ich zwycięski marsz na Kijów. Dzisiaj, kiedy pan Kuczma bierze się za komentowanie i pouczanie, chce się poradzić mu cichą modlitwę, bo z takim grzechem na sumieniu nie ma moralnego prawa do niczego innego. Kolejnym etapem stała się „medwedczukowszczyzna-kiwałowszczyzna”, niemal nieukrywane fałszowanie na korzyść W. Janukowycza w 2004 roku, co doprowadziło do pomarańczowej rewolucji (która rewolucją się nie stała). Trzeci etap, niestety, związany jest z działalnością prezydenta W. Juszczenki. Jego deklaracje o gwarancji „czystych” wyborów parlamentarnych w 2006 roku nie opierały się na realnej możliwości wpływania na wydarzenia. Odmowa W. Juszczenki uznania oczywistości (i rozpatrzenia propozycji przeliczenia głosów, na czym nalegał W. Łytwyn) stała się realizacją chwiejnej postawy: ignorować rzeczywistość, by dobrze wyglądać w Europie. W dalszej kolejności czołowi gracze polityczni (chyba z wyjątkiem samego Wiktora Andrijowycza) trzymali się tego, że kradzież i dopisywanie głosów to kwestia techniki, a nie moralności. Z tym też dotarliśmy do 31 października 2010 r. Osobliwością tej kampanii stały się bezwstydne manipulacje listami kandydatów i specyficzny („regionalny”) dobór członków komisji wyborczych różnego szczebla. Dla „prawidłowego” liczenia głosów. Po każdych wyborach mamy w mediach mieszankę komunikatów informacyjnych, komentarzy i szkiców rodzajowych. Nie stała się wyjątkiem i ta fantasmagoria, która formalnie zakończyła się późnym wieczorem 31 października br. Pewnego razu miałem okazję obserwować, jak w tym dniu makabryczne święto Halloween obchodzi się w USA. Szczerze mówiąc – u nas odbyło się to wyraziściej. Chociaż dziesiątki materiałów z prognozami zaplanowanego zamieszania (którego wynikiem ma być totalne zwycięstwo regionalnych) opublikowano jeszcze przed rozpoczęciem wyborów, rzeczywistość (w stylu prozy Camusa i sztuk Ionesco) była bogatsza. Wieś Mychajliwśka-Rubeżiwka (obwód kijowski). Karty do głosowania nie zostały wydrukowane na czas, w lokalu wyborczym otrzymano je dopiero o siódmej rano. Listy wyborców są straszne. Przychodzą głosować rodzice, a na listach widnieje ich dziecko, które zginęło osiem lat temu i już powinno być pełnoletnie. Matka zemdlała. Żytomierz: „Jeszcze jedno takie zwycięstwo – i Ukraina przestanie być interesująca nawet jako arena walki politycznej”. Lwów: „Po raz kolejny ratowaliśmy nie własny dom, a Ukrainę”. Wieś Starowyśnewećke (obwód kirowohradzki). Sierżant milicji na posterunku ochrony kart do głosowania przesadził z alkoholem i, że tak powiem, ni stąd, ni zowąd jednego nastolatka zranił, a drugiego zabił. Aresztowano strzelca dopiero po tym, jak wieśniacy zdecydowali się zablokować pracę lokalu wyborczego, jeśli sprawa miałaby zostać zamieciona pod dywan. Czerniowce: „Wielu ukraińskich polityków oszukuje ludzi – to styl ich pracy i kariery”. Osiedle Worszel (obwód kijowski). Niektórzy kandydaci podczas głosowania chodzili i agitowali za sobą. Dniepropietrowsk: „Komu wierzyć? Siły opozycyjne deklarują przygotowanie zakrojonej na szeroką skalę fałszerstwa wyborów”. Zaporoże: „Orientacja na nazwiska, a nie na partie. Wyborcy urządzili niemal największą sensację, głosując nie na »wyznaczonego« mera!”. Charków. W jednym z lokali krajowy obserwator pokazał wyborcom gest Kozakiewicza. Miasto Browary pod Kijowem. Do pomieszczenia lokalu wyborczego przez okno wrzucono butelkę z mieszanką zapalającą. Komentarze do tego działania „z góry” czy „z boku” są różnorodne, jednak w większości przypadków łatwo kwalifikują się jako azjatyckie lub europejskie. Nikołaj Azarow: „Wybory przebiegły absolutnie swobodnie i demokratycznie. Obywatele Ukrainy popierają Prezydenta i rząd”. Obserwator z RF S. Mirzojew: “To był rutynowy, spokojny proces, wybory były wystarczająco otwarte”. Przedstawiciel Europejskiej Partii Ludowej E. Brok: “Wątpliwa baza prawna i nieuczciwy proces wyborczy uniemożliwiają wybory według standardów europejskich”. Doradca Ambasady RF w Ukrainie W. Łoskutow: “Moim zdaniem to demokratyczny proces”. Ambasador Wielkiej Brytanii w Ukrainie Lee Turner: “Niektóre warunki kampanii wyborczej mogą nie odpowiadać standardom demokratycznym. Mam na myśli oświadczenia o tym, że ustawodawstwo dotyczące tworzenia komisji wyborczych, a także pewne działania SBU są niesprawiedliwe wobec opozycji”. Korespondent moskiewskich “Izwiestii” W. Mamontow: “Projekt ustawy o językach został już wniesiony pod obrady Rady Najwyższej. I właśnie pod wybory zniesiono obowiązkowy dubbing na język ukraiński filmów rosyjskich” (kłamstwo — chodzi o dubbing filmów zachodnich, przełożonych na język rosyjski. — Autorzy). Ambasador Francji w Ukrainie Jacques Faure: “W licznych wywiadach dla prasy wielokrotnie przypominałem o tym, że ważne jest, aby nie zmieniać reguł gry w przededniu wyborów, a także o tym, że trzeba grać według reguł, a nie bawić się regułami. Partie opozycyjne skarżyły się na liczne przeszkody związane z rejestracją swoich kandydatów”. Po tygodniu od wyborów (lub nieco później, jeśli będą pozwy sądowe) zainteresowanie tym wydarzeniem zniknie. Dokładniej — obecna władza jeszcze odegra sama dla siebie spektakl “Rewizor-2”, sama sobie oklaskuje i opuści kurtynę. A “Rewizor-2”, szanowni państwo, to sztuka, którą na zamówienie samozwańca napisał dworski dramaturg książę Cicianow. Grano ją obowiązkowo zaraz po zakończeniu sztuki Gogola, aby pokazać, jak nieudolność gubernialnej biurokracji szczęśliwie niweluje się interwencją z góry. Było to nudne, publiczność ziewała i uciekała, ale wiernopoddaństwo ponad wszystko. Tak samo jest z wyborami: one same, ich wyniki i komentarze do nich spychane są na marginesy historii. Ale istnieją liczby. 2. Liczby Za każdym razem, gdy mowa o matematycznej ekspertyzie wyników głosowania, pojawia się potrzeba opowiedzenia o jej zasadzie. W protokołach, które publikuje Centralna Komisja Wyborcza, fałszerze zostawiają coś na kształt odcisków palców. Aby wykonać ostatni krok, intuicja to za mało — potrzeba spostrzegawczości i skłonności do uogólnień, które zademonstrował amerykański naukowiec Francis Benford. Sformułowane przez niego prawo polega na tym, że zbiór liczb dowolnej długości (100, 900, 1 miliard czy 900 miliardów) można sprowadzić do krótkiego szeregu od 1 do 9, biorąc pod uwagę tylko pierwszą cyfrę. Kiedy mowa o utrwalaniu zdarzeń, które zachodzą “żywiołowo”, “same z siebie” (podobnie jak orzeł czy reszka), to liczby zaczynające się na 1 zdarzają się częściej niż liczby zaczynające się na 9 (odpowiednio 30,1% i 4,6%). Formuła Benforda pozwala określić “normalną” (w szczególności niesfałszowaną) częstotliwość wszystkich pierwszych cyfr. Dotyczy to liczb dowolnego pochodzenia, na przykład dokumentów finansowych (uczciwych deklaracji podatkowych, raportów “poprawnych” banków itd. (zob. naszą publikację w “Hołosie Ukrajiny”, 2009, nr 10). Sam Benford przekonał się o zgodności prawa z realiami życiowymi na 20 tys. różnorodnych zbiorów liczbowych. Dzisiaj w rosyjskojęzycznej wersji internetowego informatora Google mamy 178 tys. odnośników do tego prawa. W ostatniej publikacji, datowanej na październik br., mowa o tym, że formuła Benforda rozciąga się na materiały badań sejsmologicznych; charakterystyki promieniowania gamma, zarejestrowanego przez laboratorium kosmiczne “Fermi”; prędkość obrotu pulsarów i statystykę chorób zakaźnych. Przekonaliśmy się, że prawo Benforda doskonale współgra z wynikami wyborczymi partii czy kandydatów na prezydenta, którzy zdobywają tak mało głosów (100—200 tys. w całej Ukrainie), że fałszerze ich nie ruszają. Zrozumiałe, że i uczciwi zwycięzcy mogą mieć nienaganny cyfrogram, ale gdzież w Ukrainie takich znajdziesz? 3. Trudno być ekspertem My, autorzy, jesteśmy świadomi tego, że opublikowanie lub nieopublikowanie jakiegokolwiek artykułu samo w sobie nie może wpłynąć na przebieg wydarzeń w Ukrainie. Chodzi o co innego — o to, że egoizm, tchórzostwo i kłamliwość inteligentnych (rzekomo) ludzi są fundamentem bezkarnego fałszowania wyborów (w końcu i całego procesu politycznego). 1. runda. Jeśli dzwonicie do sekretariatu Przewodniczącego Rady Najwyższej i wyjaśniacie, co was do tego skłoniło, a Wołodymyr Mychajłowycz nie może odebrać słuchawki (lub w ogóle przebywa poza granicami Kijowa), sekretarz prosi o zostawienie swojego numeru telefonu. Uwaga: p. Łytwyn na pewno do was oddzwoni — zdarza się, że gdzieś o 22:00 z Winnicy czy Czerkas. Właśnie tak doszło do porozumienia w sprawie publikacji pod koniec 2009 roku materiałów eksperckich o przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 roku. Tym razem zdecydowaliśmy się opublikować taki materiał nie po urzędowym spektaklu “Rewizor-2”, a przed rozpoczęciem burzliwego “Rewizora-1”. Wszystko stało się tak, jak mieliśmy nadzieję: kiedy artykuł dotarł do “Hołosu Ukrajiny”, redaktor gazety A. Horłow już o nim wiedział i 24 grudnia materiał został wydrukowany (nr 245). Pan Łytwyn, przeczytawszy artykuł, zainteresował się przyczyną wysokiej anomalii liczbowej swoich wyników wyborczych, omówiliśmy to (przez telefon) i umówiliśmy się na przeprowadzenie i publikację ekspertyzy podczas wyborów prezydenckich w styczniu—lutym 2010 r. 2. runda. “Hołos Ukrajiny” to “gazeta polityczna”, która wychodzi pięć razy w tygodniu, zatem dla nas jest wydaniem i tematycznym, i operacyjnym. To ostatnie jest ważne dlatego, że między dwiema turami wyborów jest mało czasu: nie od razu CKW publikuje oficjalne materiały, a 2—3 doby potrzebują obliczenia eksperckie, ich przemyślenie i opisanie. Zatem (dla wspólnego dobra) umówiliśmy się z p. Łytwynem na zawarcie umowy o pracę dotyczącej przeprowadzenia ekspertyzy i publikacji jej wyników. Uwierzytelniony pieczątką i stemplem Zarządu Kadr aparatu Rady Najwyższej, ten dokument zaświadcza (punkt 3.2), że za wykonaną pracę Zleceniodawca płaci Wykonawcy środki w kwocie 1 UAH (jedna hrywna) bez VAT. 28 stycznia br. nasz raport p. Łytwyn i p. Horłow mieli na swoich stołach. Podczas rozmowy telefonicznej Wołodymyr Mychajłowycz wysunął propozycję naszej wspólnej konferencji prasowej w Radzie Najwyższej. A po 2 dniach stało się wiadomo, że Przewodniczący Rady Najwyższej gwałtownie zmienił orientację polityczną i pokochał donieckich; redaktor gazety parlamentarnej (rzekomo) poszedł na urlop, a nasz artykuł (rzekomo) został na stole w jego zamkniętym gabinecie itd. W leksykonie marynarzy wojennych jest komenda dla eskadry “zwrot wszystkimi naraz”… Wcześniej tak uprzejmy, Wołodymyr Mychajłowycz od tamtej pory nie znalazł ani chwili na rozmowę telefoniczną; swojej należnej 1 hrywny (bez VAT) wykonawcy również nie otrzymali. Ciekawe, że (według wstępnych danych) Partia Ludowa, kierowana przez spikera parlamentu, w wyborach 31 października faktycznie poniosła klęskę. Naród ma węch.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn