Strona · s. 12strona oryginału ↗
ANATOLIJ SEMENIUK — STARSZYZNA UKRAIŃSKIEJ «PROSWITY»
Слово Просвіти, №45 за 2011 рік
Petro HONTARUK, dyrektor Literacko-Memorialnego Muzeum Ol. Nepryćkiego-Hranowskiego
Za pieniądze liceum uczył się na kursach mechanizacji rolnictwa we Lwowie — specjalizował się w zastosowaniu ciągników w rolnictwie, a kiedy wrócił, pracował w Krzemieńcu. We Lwowie młodzieniec zaprzyjaźnił się z patriotycznie nastawionymi lwowianami. Razem stworzyli demokratyczną organizację ukraińskiej postępowej młodzieży, która wzięła nazwę od słynnego poematu Iwana Franki „Kamieniarze”. „…Do tej grupy młodych ludzi należałem i ja. Już na pierwszym Walnym Zgromadzeniu wybrano mnie przewodniczącym tej organizacji. Od tego czasu rozpoczęła się energiczna praca, zorganizowano drużynę piłkarską i inne sekcje sportowe, przygotowywano referaty na różne tematy oraz inne imprezy. Na tym stanowisku pozostawałem do 1937 roku, to znaczy do swojego powrotu na Krzemieniecczyznę na Wołyniu” — wspomina A. Semeniuk.
W 1929 roku A. Semeniuk został zmobilizowany do Wojska Polskiego, ukończył z wyróżnieniem dwie szkoły podoficerskie. Dwaj starsi bracia Antona, Mychajło i Anastasij, brali aktywny udział w ukraińskim ruchu patriotycznym, za co prześladowały ich carskie, a później polskie władze. Brata Mychajła za to, że należał do partii RUP, carskie władze wtrąciły do więzienia. Był uczestnikiem wszystkich ukraińskich zjazdów wojskowych, kierował „Proświtą” w Bereżcach. Od jesieni 1941 roku A. Semeniuk pracuje w Krzemieńcu jako dyrektor powiatowego Związku Młynów. O warunkach pracy w ówczesnych młynach podczas okupacji pan Semeniuk opowiada tak: „…Wypłaty w młynach odbywały się wtedy nielegalnie, najczęściej mąką, i robotnicy z tego byli bardzo zadowoleni, bo pieniądze w tym czasie nie miały wielkiej wartości. To była niepisana umowa, o której Niemcy nic nie wiedzieli; moralnie było to uzasadnione tym, że Niemcy nas grabią, zabierają wszystko i w zamian za naszą pracę nie dają nic. I tu z przyjemnością można podkreślić, że do końca niemieckiej okupacji nikt Niemcom tej tajemnicy nie zdradził… My, ukraińscy demokraci,
Tetiana MYKYTIUK, Marjana DERDA, m. Czerniowce
Czym jest eurointegracja i jakie perspektywy ma wstąpienie Ukrainy do Unii Europejskiej, omawiali uczestnicy okrągłego stołu „Młode pokolenie w integracji z Europą”, który odbył się w Czerniowieckim Gimnazjum nr 1. Taką imprezę wspólnie zorganizowali pedagodzy oraz Czerniowieckie Obwodowe Zrzeszenie Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. O europejskiej integracji opowiadać uczniom przybyli naukowcy i działacze społeczni. Politolog Ihor Burkut wyraził opinię, że prowadzić Ukrainę do Europy powinno obecne pokolenie uczniów szkół. Ich poglądy na przeszłość i przyszłość naszego państwa są bowiem inne, niezaangażowane.
Ukraińcom samym warto jasno określić się: jaką…
Niemieckiemu przyjściu do Ukrainy nie wierzono i pisano, że od Niemców nie można spodziewać się niczego dobrego — znano dawne marzenie Niemców o „Drang nach Osten” (marszu na Wschód) w celu poszerzenia swojego terytorium, tym bardziej po dojściu do władzy Hitlera z jego zwyrodniałą polityką rasową…”
Patrioci z Bereżec utworzyli organizację melnykowską OUN. Antin Semeniuk został członkiem konspiracyjnej piątki powiatowej organizacji, którą kierował J. Pundyk (pseudonim „Gołub”). Na początku czerwca 1943 roku Semeniuka aresztowało gestapo. Najpierw przebywał w więzieniu w Kremeńcu, później w rówieńskim: „…Trzymano nas gorzej niż bydło. Wyżywienie, warunki sanitarne, brud (zjadały nas wszy) przypominały opisywane więzienia ze Średniowiecza. Jeden z niemieckich strażników pobił mnie do nieprzytomności tylko za to, że nie znając ich więziennych przepisów, spóźniłem się o kilka sekund, by stanąć w szeregu do apelu”.
Po pięciu tygodniach tułaczki A. Semeniuka zwolniono z więzienia. Był to pierwszy przypadek, kiedy gestapo nie rozstrzelało od razu ludzi podejrzanych o przestępstwa wobec Niemców.
W marcu 1944 roku Semeniuk wyjeżdża z Bereżec. Najpierw osiedla się we Lwowie, później w Przemyślu. Gdy front się zbliża, przenosi się na Słowację, do Bratysławy. W drodze do Ukraińskiego Zaporowego Komitetu w Bratysławie został aresztowany przez niemiecką żandarmerię. „…Nagle…
W Muzeum Literacko-Memorialnym im. Ol. Nepryckiego-Hranowskiego we wsi Wielkie Bereżce w rejonie kremienieckim obwodu tarnopolskiego działa wystawa o życiowej drodze starszyzny ukraińskiej „Proświty” Antona ZachaROWICZA SIEMIENIUKA. Antin Zachарowycz urodził się 2 listopada 1908 roku we wsi Wielkie Bereżce w powiecie kremienieckim guberni wołyńskiej w wielodzietnej rodzinie chłopskiej. Już od 1926 roku Antin był członkiem „Proświty” w mieście Kremieniec, gdzie uczył się w liceum; od 1942 roku był członkiem Towarzystwa „Proświta” w Bereżcach.
Ktoś za plecami krzyknął twardo niemieckie słowo „halt” (stój). Odwróciłem się i zobaczyłem trzech niemieckich żandarmów, którzy żądali dokumentów. Pokazałem. Po tym Niemcy zapytali: Ukrainiec ze Lwowa? Tak, odpowiedziałem. Zabrano mnie do samochodu i zawieziono na jakieś podwórze, gdzie zebrało się już wielu podobnych do mnie. Wśród nich Polacy, Włosi, Rosjanie i inni. Po kilku dniach załadowano nas do pociągu i zawieziono do najgorszego obozu przejściowego w Austrii, zwanego „Strassgaff”, w którym było ponad pięć tysięcy ludzi. Po kilku tygodniach męczących poniewierek wydzielono grupę liczącą 320 więźniów, przywieziono ich do fabryki „Sankt-Peltën”, gdzie zmuszano nas do wytwarzania części zapasowych do niemieckiej techniki wojskowej. W fabryce trzeba było pracować po 12 godzin dziennie…”
Później go ponownie aresztowano i wysłano do prac rolnych w niemieckim majątku. Po drugiej wojnie światowej Antin Siemieniuk przez trzy lata przebywał w obozie dla przesiedleńców w bawarskim Monachium. W 1947 roku na zaproszenie profesora Oleksija Hranowskiego, którego siostra była żoną rodzonego brata Antona Siemieniuka, pan Antin przeprowadził się do USA, do miasta Saint Paul. Pracował jako ślusarz w miejscowej fabryce, robotnik w zakładzie traktorowym w Minnesocie. Na emigracji Antin Siemieniuk zainicjował utworzenie komitetu osadniczego, który pomagał
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
