Strona · s. 16strona oryginału ↗
Niewiędnące drzewo ukraińskiego bytu
Слово Просвіти, №45 за 2012 рік
W miłości do Ukrainy, do rodzinnej ziemi tworzą obecni mistrzowie sztuki ludowej, którzy wyszyli, utkali, wycięli z drewna, ulepili z gliny, namalowali na płótnie niewiędnące drzewo ukraińskiego życia, które sięga wierzchołkiem w kosmos, a korzeniami przerasta w tysiąclecia, w Trypole, w siwy paleolit. Wystawę-konkurs otwiera przewodniczący Narodowego Związku Mistrzów Sztuki Ludowej Ukrainy Jewhen Szewczenko. Switłana Czorna. Zdjęcia autora. Jestem ukraińskiego rodu. A to, że nasza sztuka ludowa ma dawną historię i jest głęboko symboliczna, czyni ją ważnym składnikiem światowej kultury. Jeszcze rok temu, wspomina przewodniczący kijowskiego oddziału Związku Mistrzów Ludowych Ihor Poszywajło, przy okrągłym stole wśród historyków sztuki i pracowników muzeów toczyła się dyskusja o tym, czy aktualna w XXI wieku jest sztuka ludowa. Setki dzieł, przedstawionych na tegorocznej wystawie, zaświadczają o aktualności i potrzebie, bo pozytywnie wpływają, a z dalszym rozwojem będą jeszcze bardziej wpływać na procesy społeczno-polityczne, które zachodzą w kraju. Przecież kanon sztuki ludowej to wysoka moralność, religijność, ludzkość, ten fundament, na którym powinno utwierdzać się społeczeństwo, aby nie stoczyć się w przepaść hipokryzji i chciwości. Wystawy-konkursy na najlepsze dzieło roku mają na celu nie tylko znajdowanie i popularyzowanie mistrzów ludowych i ich wyrobów, ale także pomagają przeanalizować współczesny stan tradycyjnej sztuki ludowej. Znamienne, że na tegorocznej wystawie przedstawione są wszystkie regiony Ukrainy, szczególnie dużo prac z południowych i wschodnich obwodów. Mistrzowie z Doniecczyzny, Ługańszczyzny, Dniepropietrowszczyzny, Zaporoża wystawiają swoje prace w Kijowie. Wśród nich Iryna Zajcewa z Mariupola z tradycyjną odzieżą ludową, z wyszywanymi ręcznikami Ołena Specjalna z Krasnego Łucza, Ludmyła Melnyk, Switłana Ihnatczenko oraz Hanna Tymoszenko z Zaporoża, Nadija Denysiuk z Melitopola, Lidija Karpenko ze wsi Wasyliwka w obwodzie zaporoskim, Natalija Rybak z petrikiwskim „Kozakiem Mamajem”. Wśród uczestników wystawy są nie tylko tak znani mistrzowie, jak kilimiar Stepan Handża z Kijowa, hafciarki Hanna Hojda i Tamara Hłuszenok, mistrzowie ceramiki artystycznej z Opiszni Wałentyna Harmasz, Oksana Kalna i Switłana Motrij, których malowane polnymi kwiatami dzbany i talerze zachwycają doskonałością linii i czystością kolorów, ale także wiele nowych nazwisk, młodzież. Zarówno dorośli, jak i dzieci zatrzymują się przy witrynach z zabawkami ludowymi. Różnorodne gwizdki, baranki, ptaki, koniki zrobione z gliny przez rzemieślników z Krzywego Rogu, Połtawszczyzny, Czernihowa, Czerkas, Zaporoża, Chmielnickiego tak mistrzowsko, że wydaje się, iż jeszcze chwila, a skowronki machną skrzydłami, a gniade uderzą kopytami. Lecz najwięcej uwagi poświęca się wyszywankom. Jest ich w ekspozycji nie jeden dziesiątek, wyszytych białym na białym, jak od dawna zdobiono na Połtawszczyźnie, czarnymi, jak żyzna ziemia, nićmi, to borszcziwśka wyszywanka, tradycyjnymi czerwonymi i czarnymi kolorami, a jeszcze kolorami lata i jesieni w Karpatach, na Bukowinie, na Polesiu. Wyszywanki na święto i dzień powszedni, dla dzieci, młodych dziewcząt i kawalerów, dla starszych, już gospodarzy i gospodyń. Więc póki jedni oglądają wystawę, inni wymieniają się myślami i pomysłami. Dobrze byłoby uczynić taką ekspozycję wędrowną, aby z arcydziełami ukraińskiej sztuki ludowej mogli zapoznać się w każdym regionie. A jeszcze pokazać ją w Administracji Prezydenta, w Radzie Najwyższej. Może wtedy wyszywanka stanie się nieodłączną częścią stroju biznesowego ukraińskiego urzędnika i deputowanego. Wyroby mistrzów ludowych trzeba pokazywać także za granicą, przecież żaden kraj świata nie ma tak bogatej skarbnicy sztuki ludowej, jak Ukraina. W celu szerzenia wiedzy o kulturze etnicznej Ukraińców i włączenia w ten proces młodzieży dobrze byłoby przeprowadzać konkursy-wystawy wśród młodych mistrzów, których mogłyby wesprzeć nie tylko stypendia Prezydenckie (takie obecnie otrzymuje kilkudziesięciu rzemieślników), ale także stypendia merów dużych i małych miast, różnorodnych fundacji charytatywnych. Zgodnie z wynikami wystawy-konkursu na najlepsze dzieło 2012 roku planowane jest wydanie kolorowego albumu-katalogu, który pomieści wszystkie bez wyjątku prace wystawione w ekspozycji. Tradycyjną lalkę-motankę przywieziono do Kijowa z różnych zakątków Ukrainy. Słynne opiszniańskie dzbany Wałentyny Harmasz i Oksany Kalnej. PRZEDPŁATA—2013 Koszt przedpłaty (z dostawą i kosztami pocztowymi): TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO. Kod pocztowy — 30617, strona 71 w „Katalogu”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
