Strona · s. 2strona oryginału ↗
Stworzyć skonsolidowany
Слово Просвіти, №45 за 2012 рік
W Ukrinformie odbył się okrągły stół, na który przybyli przedstawiciele wielu organizacji społecznych, które weszły w skład Ogólnoukraińskiego forum na rzecz obrony języka i państwowości. Zorganizowany (a także żywiołowy) opór wobec rusyfikacji rośnie, liczba jego zwolenników stale się zwiększa. O tym mówili uczestnicy okrągłego stołu. Rozmowę rozpoczął przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, deputowany ludowy Ukrainy Pawło Mowczan: — Kiedy przeprowadziliśmy pierwsze zebranie Forum (25.09.2012 r. — Red.) w murach Domu Pisarzy, padła myśl, jakobyśmy wszystko zaczynali od zera. W rzeczywistości tak nie jest. Istnieje państwo ukraińskie, są nasze zasady konstytucyjne, to jest najważniejsze. Zatem ustawami zagwarantowano nam wszystkie te prawa, których zmuszeni jesteśmy obecnie dochodzić. Naród ukraiński historycznie pod każdym względem określa oblicze państwa ukraińskiego. Ale przeciwko nam rozpętano wojnę, która trwa codziennie. Jest ona obecna na każdym kanale radiowym i telewizyjnym. Wachtang Kipiani powiedział niedawno: „Nas już stopniowo wprowadzono w strefę rezerwatu”. Rozpoczynamy rozmowę w formacie okrągłego stołu, aby potwierdzić: za nami historia, za nami Konstytucja, mamy prawo do swojej perspektywy i musimy zwyciężyć w tej wojnie. Swego czasu Lew Gumilow, znany uczony, etnolog, którego stulecie obchodzi Rosja, zdefiniował pojęcie „chimery”. Chimera to dwa etnosy, które siłą połączono, zestawiono razem. Nigdy się nie godzą, nie przyjmują zasad wspólnej gry. Władza radziecka formowała wielką światową chimerę. Wysiłkami obecnych przywódców na terytorium Ukrainy również stworzono chimerę. Kiedy rozpadała się Ruś Kijowska, przychodzili najeźdźcy, przynosili tutaj swoje porządki, swoje postrzeganie świata, próbowali asymilować Ukraińców. To się nie udało, ale straty były kolosalne. Główną zasadą chimery jest wypieranie rodzimego pierwiastka narodowego, pojęcia patriotyzmu. Jak mówi Gumilow, na miejsce patriotyzmu, szczerości, wierności tradycjom przyszedł pryncypat nagiego zysku. Czyż to nie o naszej współczesności? Chimera w najbardziej jaskrawej postaci istnieje dzisiaj, ale jest skazana na zagładę. Gumilow na przykładzie wielu podobnych państw udowodnił, że długo się nie utrzymały. Włącznie ze Złotą Ordą. Po tym okrągłym stole sformułujemy żądania wobec prezydenta w związku z nową sytuacją. Grupa robocza na czele z wicepremier Raisą Bohatyriową przyjęła nową redakcję ustawy o językach i skierowała ją do prezydenta. Trzeba oddać sprawiedliwość przyzwoitości i uczciwości tych ludzi, którzy brali udział w posiedzeniu grupy roboczej. Tylko czworo (grupa Kolesniczenki) głosowało przeciwko przyjęciu nowego projektu ustawy. Zatem mamy podstawy do poważnej rozmowy. Musimy zdecydować, co zrobić z tymi dokumentami, które nabierają cech legalności — mam na myśli nową redakcję ustawy o językach. Ideologia „moja chata z kraja” i „na piecu przeczekam” w latach 1920—30. skończyła się wielkimi głodami, rozstrzeliwaniami, wywózkami, tym, że z już zimnych pieców ściągano martwych ludzi. Musimy wspierać idee i inicjatywy młodzieży. Obecna sytuacja dotyczy każdego bezpośrednio. Trzeba to uświadomić. Zapoczątkować ruch, który zapłonie. Moment organizacyjny jest bardzo istotny. Jestem wdzięczny młodzieży za inicjatywę. Jurij Chodariew, przedstawiciel organizacji „Ukraiński Dom. Nowa Fala”: — Chce się od każdego usłyszeć słowa, jak działać dla osiągnięcia celu, który deklarujemy: anulowania ustawy Kiwałowa—Kolesniczenki, ustanowienia języka ukraińskiego jako jedynego państwowego na całym terytorium Ukrainy. Jaką pracę weźmie każdy na siebie dla osiągnięcia tego. Wołodymyr Wasylenko, doktor nauk prawnych: — Obecnie zaistniała zagrażająca sytuacja, ponieważ przeciwko nam prowadzona jest szeroko zakrojona wojna na wyniszczenie nie tylko języka, ale Ukrainy jako takiej. Przeciwko Ukrainie prowadzona jest agresja humanitarna, wojna językowo-kulturowa jest tylko jej składową. Prowadzona jest w formie operacji specjalnej, zaangażowane są wszystkie rosyjskie służby specjalne i agenci wpływu na Ukrainie, w szczególności w ukraińskim parlamencie, kolosalne zasoby materialne. Polegać na tym, że język ukraiński, naród ukraiński jest niezniszczalny — nie można. Przy posiadaniu ogromnych zasobów, pragnienia i woli można zniszczyć wszystko, co tylko się chce. Eksperci uważają: jeśli sytuacja będzie rozwijać się z taką samą dynamiką, z jaką rozwijała się po przyjściu Janukowycza do władzy w sferze humanitarnej, to za jakieś 30 lat język ukraiński będzie na peryferiach. Jestem optymistą, wierzę, że wyjdziemy z tej sytuacji. Jednak nie należy liczyć tylko na wolę Bożą i szczęśliwy los. Dzisiaj niezbędna jest graniczna mobilizacja wszystkich naszych sił, aby przeciwstawić się istniejącemu zagrożeniu. Jeśli władza pozostanie w Partii Regionów, nie należy liczyć, że wypracowany przez nas projekt ustawy zostanie przyjęty. W programie Partii Regionów, pewne postanowienia której napisano pod dyktando Kremla, zapisano wprowadzenie drugiego języka państwowego na Ukrainie. Obecną ustawą wprowadzili prawny surogat, nadając oficjalny status językowi rosyjskiemu jako regionalnemu. Jeśli większość w Radzie Najwyższej będzie miała zjednoczona opozycja, czyli wszystkie partie opozycyjne, to projekt ustawy Kiwałowa—Kolesniczenki zostanie anulowany, być może przyjmą projekt ustawy, który zarejestrował deputowany ludowy Serhij Hołowatyj. Nawet przy takim scenariuszu musimy dołożyć maksimum wysiłków, aby polityka humanitarna państwa, w szczególności językowa, miała solidne podłoże i była realizowana tak, jak tego wymagają interesy narodu i państwa. Ponieważ, niestety, do tej pory wszystkie bez wyjątku ukraińskie rządy i prezydenci nie poświęcali temu należytej uwagi. Na Ukrainie nie było konsekwentnej systemowej polityki językowo-kulturowej. Stąd mamy taki rezultat. W tej sytuacji niezbędne jest połączenie wysiłków wszystkich partii opozycyjnych i organizacji społecznych oraz włączenie do tej współpracy przedstawicieli mniejszości narodowych Ukrainy, aby poważnie zająć się organizacją oporu wobec polityki deukrainizacji. Najskuteczniejszą metodą obrony języka ukraińskiego i ukraińskiej tożsamości jest usunięcie tego reżimu od władzy. Okrągłe stoły — to dobrze, wymieniamy się poglądami, ale jakiekolwiek byśmy mieli argumenty, rozsądne koncepcyjne podejścia, władza ich nie słyszy, nie chce słyszeć. Ona rozumie tylko prawo siły. Tylko systemowy nacisk zjednoczonej społeczności na władzę może przynieść pozytywny rezultat. Serhij Pantiuk, członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy: — Problem w tym, że stworzyliśmy co najmniej tuzin różnych struktur, do których wchodzi wielu tych samych ludzi, na Facebooku przekonujemy siebie nawzajem, agitujemy. Jednak zauważyłem, że obecnie więcej ludzi, w szczególności na ulicach, w transporcie publicznym zaczęło rozmawiać po ukraińsku. Kiedy prowadzony jest jakiś nacisk, powstaje wewnętrzny podświadomy opór. Jestem daleki od idealizowania naszego narodu, ale jednocześnie, kochając go jako swój rodzimy naród, jestem pewien, że musimy powrócić do idei pierwotnej oświaty. Iść do przedszkoli, szkół, do nauczycieli, wychowawców. Z dziecka formuje się Ukrainiec. Takie akcje są bardzo potrzebne i ważne. Wtedy śladem za nami przyjdą narodowo świadomi ludzie. Wołodymyr Bohajczuk, członek komisji praw ludzkich i obywatelskich Światowego Kongresu Ukraińców:
— Chcę zwrócić uwagę na przemilczany temat praw językowych Ukraińców oraz praw językowych mniejszości narodowych, zawartych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 roku oraz Ramowej konwencji o ochronie mniejszości narodowych, o której, poza panem Hołowatym, zdaje się, nikt więcej nie wspominał. Artykuł 10 przewiduje, że na obszarach, gdzie tradycyjnie zamieszkują osoby należące do mniejszości narodowych lub gdzie stanowią one znaczną część populacji, na prośbę takich osób, jeśli prośba ta odpowiada realnym potrzebom, strony starają się zapewnić w miarę możliwości warunki pozwalające na używanie języka danej mniejszości w komunikacji tych osób między sobą. W artykułach 20 i 21 Ramowej konwencji o ochronie mniejszości narodowych wyraźnie zaznaczono, że każdy przedstawiciel mniejszości narodowej jest zobowiązany szanować prawa innych, w tym również narodu rdzennego. Petro KONONENKO, akademik, doktor nauk filologicznych: — Jestem obecnie w stanie wielkiego niepokoju. Pamiętamy projekt ustawy językowej Jefremowa, Symonenki i Hryneweckiego. Napisaliśmy negatywną opinię o tym projekcie ustawy, było wyjaśnienie, że jest on niekonstytucyjny. Zniknął. Ale pojawiła się ustawa Kiwałowa-Kolesniczenki, niemal przepisana z tej pierwszej. W Konstytucji zapisano, że język ukraiński jest językiem państwowym, jego stosowanie jest obowiązkowe przy wykonywaniu aktów porządku państwowego. Przedstawiciel każdego etnosu może występować w innym języku, wtedy należy go tłumaczyć. Tłumaczenie zapewnia aparat Rady Najwyższej. U nas w Radzie Najwyższej większość nie przestrzega Konstytucji. I przewodniczący Rady Najwyższej ani razu nie postawił pytania w tej sprawie. Czego możemy wymagać od innych? Choćbyśmy nie wiem jak spierali się tutaj w teorii, trzeba przechodzić do konkretnych działań na wszystkich szczeblach. Powinien ożywić pracę Kongres Inteligencji Ukraińskiej. Kiedy zawisło zagrożenie nad Narodowym Związkiem Pisarzy Ukrainy, przed pałacem prezydenckim zebrało się tysiąc pisarzy. To był język ukraińskiej inteligencji. Trzeba koordynować pracę z Ukraińską Światową Radą Koordynacyjną, ze stowarzyszeniem „Ukraina-Świat” i innymi organizacjami. Kongres Inteligencji Ukraińskiej powinien zwrócić się do nauczyciela, agronoma, lekarza. Zacząć pracę z rodzicami. Mychajło RATUSZNYJ, przewodniczący Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej: — Po tym, jak dwukrotnie przegłosowano ustawę Kiwałowa-Kolesniczenki, sytuacja nieco się zmieniła. Obecnie z pięciu partii, które weszły do parlamentu, trzy deklarują, że będą dążyć do uchylenia tej ustawy. Wydaje się, że również w środowisku samej władzy uformowały się trzy grupy: moskiewskich pachołków, którzy już nawet nie ukrywają, że są na posługach Kremla, wykonują tutaj prorosyjską funkcję; jest grupa obojętnych i grupa Bohatyrowej, której członkowie skłonni są coś naprawiać. Przewodniczący Komisji Weneckiej jasno i jednoznacznie oświadczył, że ustawy Kiwałowa-Kolesniczenki nie popiera i uważa ją za polityczną. Najważniejsze, co osiągnęliśmy, to zaktywizowanie społeczeństwa. Obywatele Ukrainy za granicą określają się w swoich sympatiach wobec partii w zależności od ich stosunku do państwowego statusu języka ukraińskiego. Może być nieco inna sytuacja w Naddniestrzu czy w Rosji. Kiedy krajobraz polityczny po wyborach stanie się zrozumiały, trzeba przeprowadzić kolejny etap Forum z udziałem dużej liczby ludzi, zaprosić nowo wybranych deputowanych, liderów partii politycznych, które wejdą do parlamentu, zmusić do postawienia tej kwestii wśród pierwszych w porządku obrad, doprowadzić do uchylenia tej ustawy i przyjęcia nowych, które są już opracowane. Po naszej stronie jest prawda, jesteśmy na swojej ziemi i nie musimy zwalniać tempa, jesteśmy skazani na zwycięstwo. Taras KOMPANICZENKO, zasłużony artysta Ukrainy: — Chcę przypomnieć o tym czynniku, który pomaga realizować politykę prowadzoną przez Partię Regionów i promoskiewską piątą kolumnę. To te szkodniki, które gryzą gałęzie starego dębu, które przygotowują tutaj grunt, aby naród, który jeszcze nie wyszedł z postkolonialnych mitów, nadal w nich żył. Przede wszystkim są to media. Bardzo przykro, że za kadencji poprzedniej władzy fale radiowe, które mogłyby stać się ukraińskie, zwieńczono ich sprzedażą Alli. To hańba. Mamy sfery, które bardzo trzymają się postkolonialnej mitologemy. To kulturowa ekspansja przyjezdnych artystów, dlatego nie została poparta ustawa o działalności koncertowej na Ukrainie. Ci artyści wyprowadzają stąd ogromne środki, płacąc do państwowego skarbca grosze i dając ogromne łapówki organizatorom. To straszne zagrożenie. Oprócz prania pieniędzy, prowadzą oni jeszcze politykę obcego państwa. Jest to przedstawiane jako akcja artystyczna, inwestuje się w to ogromne środki.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
