Strona · s. 8strona oryginału ↗
Nowe wino w nowe bukłaki, albo Kapitalny remont dnieprzańskiej «Proświty»
Слово Просвіти, №45 за 2017 рік
Entuzjaści z Proświty. Trzeci od prawej — Jehor Huśkow
L. S.: — Szanowny Panie Jehorze, proszę opowiedzieć nieco szczegółowiej, czym zajmował się Pan w Wielkiej Brytanii? Je. H.: — Od 2006 do 2008 roku uczyłem się w placówce kształcenia techniczno-zawodowego Cambridge Regional College na kierunku technologie komputerowe i sieci, od 2009 do 2012 studiowałem na studiach licencjackich na University of Manchester na kierunku informatyka, a od 2012 do 2016 kontynuowałem naukę na studiach doktoranckich na Uniwersytecie Manchesterskim na kierunku logika i algorytmy. — Jaki wiatr przywiał Pana z brytyjskich wysp na ojczysty brzeg i do naszej „Proświty”? — Napatrzywszy się na angielskie życie przez dziesięć lat, musiałem się określić: jeśli zostaję w Manchesterze, to muszę stać się Brytyjczykiem, nauczyć się historii, tradycji. Zrozumiałem, że mnie to nie interesuje i nie jest mi potrzebne. I że dla mnie ważne jest powrócić na Ukrainę, zgłębiać jej historię, tradycje i właśnie tutaj zrealizować swoje możliwości i wiedzę. Bywając na różnych wydarzeniach, prezentacjach, zebraniach w Dnieprze, poznałem niektórych prośwician, w szczególności Ołeksandra Zerkala, i poczułem, że ludzie są każdy sam sobie, zebrali się i rozeszli, i że potrzebne jest stałe pomieszczenie do komunikacji. Tak trafiłem do biura „Proświty”, gdzie my, młodzi ludzie miasta, spotkaliśmy się trzynaście razy i postanowiliśmy, że w tak zaniedbanym pomieszczeniu nie wypada nam się zbierać. Trzeba je wyremontować! Zebrawszy się po raz czternasty, zrobiliśmy to! Chcę dołożyć sił do rozwoju tego ukraińskiego projektu narodowego. — Serdecznie gratuluję Panu wyboru na przewodniczącego miejskiej organizacji „Proświty”! Od tego wydarzenia minęło kilka tygodni. Czy jest Pan zadowolony ze wszystkich zaplanowanych na pierwszy czas Pana przewodniczenia działań? — Dziękuję, tak. Odbyło się spotkanie aktywistów „Ruchu obrony języka ukraińskiego”. Z sukcesem wykład historyczny w „Proświście” wygłosił przewodniczący obwodowej organizacji Związku Krajoznawców Ukrainy, doktor nauk historycznych Ihor Koczerhin, profesor NGU, który opowiedział nam o postaci Ołeksandra Pola, jego związku z narodem ukraińskim, jego kulturą i historią. Wykład odwiedziło dwadzieścia osób. W sobotę odbyło się posiedzenie rady „Proświty”, na którym oprócz mnie było czterech członków rady i jeden zaproszony gość — omówiliśmy stworzenie wydawnictwa proświciańskiego oraz kwestię pozyskania finansowania na dalszą działalność organizacji. Również na dniach odbył się wspaniały wieczór literacki i koncert, zorganizowany przez młode wolontariuszki Anastasiję Teplykową z Pawłohradu i Jewheniję Jaworską z Kamjanskeho. W pierwszej części koncertu poeci Siczosławszczyzny czytali swoje wiersze, a w drugiej części dnieprzański zespół Vetka zagrał kilka własnych piosenek rockowych oraz utworów popularnych ukraińskich zespołów rockowych. Ten koncert charytatywny zebrał 1834 hrywny na potrzeby wojskowych. — Czy młodzi proświcianie zgłaszają się z inicjatywami dotyczącymi wydarzeń, które warto przeprowadzić w pomieszczeniu „Proświty”? — Wśród członków rady „Proświty” miasta Dniepr młodymi można nazwać chyba mnie, Wiktora Jekszowa oraz Ihora Łekszczyszyna (mamy około trzydziestu lat). Radzimy się nawzajem i wspólnie rozwiązujemy wiele pilnych kwestii, stale pracujemy nad udoskonaleniem infrastruktury „Proświty”. Wiktor Jekszow zaproponował rozpoczęcie cotygodniowych przeglądów kina ukraińskiego. Zna on osobę, która studiuje kinematografię zawodowo i może wziąć na siebie odpowiedzialność za prowadzenie klubu filmowego. Zaczęły do nas napływać propozycje przeprowadzenia wydarzeń czy spotkań od poszczególnych ukraińskich organizacji społecznych i aktywistów miasta. Z radością witamy wszystkie takie inicjatywy, wszak remont w „Proświście” przeprowadzany był w szczególności w celu stworzenia przestrzeni roboczej dla wszystkich ukraińskich organizacji miasta, które tego potrzebują. Obecnie czuję, że utrzymujemy dobry balans między wspieraniem regularnych projektów, takich jak wykłady historyczne w „Proświście” i spotkania w „Proświście”, a także organizacją nowych wydarzeń. — Proszę opowiedzieć o Pana działalności w Ogólnoukraińskim Zjednoczeniu „Ruch obrony języka ukraińskiego”. — Ogólnoukraińskie Zjednoczenie „Ruch obrony języka ukraińskiego” ma przedstawicielstwa obwodowe w całej Ukrainie. Jeszcze od zeszłego roku współpracuję z koordynatorem tej organizacji społecznej w naszym mieście Ołeksandrem Pafomkinem. W tej organizacji nie ma szczególnych wymagań co do uczestnictwa, dlatego osiągnięcia wszystkich aktywistów organizacji zaliczane są jako wspólne osiągnięcie. Zanim zostałem wybrany na przewodniczącego miejskiej „Proświty”, przedstawiałem się w wywiadach w telewizji czy radiu jako aktywista „Ruchu obrony języka ukraińskiego”, gdyż otrzymałem na to zgodę zarówno od Ołeksandra Pafomkina, jak i od przewodniczącego organizacji Iwana Omelaniuka. Ogólnie staram się otrzymywać usługi i informacje w języku państwowym wszędzie tam, gdzie mam potrzebę komunikowania się z ludźmi czy pracy z tekstem. Kiedy narzuca mi się rosyjski, dopominam się otrzymania należnego serwisu w języku ukraińskim. W ten sposób w ciągu ostatniego roku wywalczyłem dla siebie i innych Ukraińców miasta przestrzenie publiczne, gdzie z szacunkiem traktuje się państwowy status języka narodu ukraińskiego. Teraz w większości placówek, które odwiedzam, pracownicy nie pozwalają sobie na komunikowanie się ze mną po rosyjsku. Wojna rosyjsko-ukraińska trwa. I trwa walka o język ukraiński. Język rosyjski brzmi w szkołach. To, myślę, do niczego się nie nadaje. Oto zaczęliśmy jakieś półtora roku temu prowadzić pracę nad wykorzenieniem języka agresora w naszych szkołach. Ostrożnie, stopniowo, planowo, ale pewnie. Przekonywaliśmy, rozmawialiśmy… Najpierw w jednej szkole popracowaliśmy z rodzicami, potem — w innej. I wyszło. Żadnych skandali z tego powodu nie było. Powoli rodzice sami zaczęli pisać oświadczenia o tym, że nie chcą, aby ich dzieci uczyły się w języku rosyjskim. Nauczyciele też nie są obrażeni: będą prowadzić lekcje literatury światowej. Nikt nie został zwolniony, liczba lekcji u nich pozostała taka, jaka była. Bez problemów. — Jakie ciekawe propozycje pomocy dla rozwoju organizacji już do Pana wpłynęły? — Na moją prośbę o pomoc w zebraniu środków na remont „Proświty” odpowiedzieli ludzie dobrej woli z całej Ukrainy (łącznie wpłynęło ponad 12000 hrywien). Niedawno nieznajoma kobieta, która mieszka obecnie w Izraelu, przesłała mi 150 dolarów przez serwis MoneyGram. Za te pieniądze kupiliśmy wspaniały komplet stołów. Ta kobieta obiecała również przysłać nam do „Proświty” projektor. Propozycje dotyczące rozwoju organizacji słyszymy często, ale w większości przypadków ich realizacja ogranicza się do tego, że małe pokoje w „Proświście” nie są jeszcze wyremontowane i oprócz dużego pokoju na wykłady i zebrania ogólne nie mamy przestrzeni roboczej do wcielenia tych inicjatyw w życie. Gdybyśmy zrobili remont jeszcze w dwóch małych pokojach, łatwo byłoby nam znaleźć ludzi, którzy zaczęliby od razu pracować tam nad czymś pożytecznym dla życia ukraińskiej społeczności miasta. Ale do tego trzeba znaleźć jeszcze około 30—40 tysięcy hrywien. — A co teraz z Pana studiami doktoranckimi na Uniwersytecie Manchesterskim na kierunku logika i algorytmy? Czym się zakończyły? — Trwa proces obrony rozprawy doktorskiej — pierwszy wariant wysłałem do rozpatrzenia egzaminatorom 20 września 2016 roku, kiedy już na stałe mieszkałem w tym czasie na Ukrainie. A 19 stycznia 2017 roku odbyła się moja obrona rozprawy doktorskiej w Manchesterze. W wyniku tej obrony dano mi 6 miesięcy na dopracowanie tekstu rozprawy. Dopracowany wariant wysłałem do ostatecznego rozpatrzenia 3 sierpnia 2017 roku. Teraz czekam, aż wyznaczą mi datę finałowej drugiej obrony w Manchesterze, w wyniku której powinni mi albo nadać, albo nie nadać stopień naukowy. — Jakie są algorytmy rozwoju „Proświty” na 2018 rok? — Algorytmy są takie: 1. Wyremontować dwa małe pokoje pomieszczenia „Proświty”. Wypełnić całe pomieszczenie wysokiej jakości meblami. 2. Ustanowić dostęp do internetu w pomieszczeniu „Proświty”. 3. Stworzyć bibliotekę, wymianę książek, które znajdowałyby się na sąsiadujących ze sobą półkach. Stworzyć księgarnię w „Proświście”. 4. Zapewnić pracę „Proświty” w trybie otwartym od 10:00 do 22:00 codziennie, kiedy każdy może przyjść do nas popracować, poczytać książkę, porozmawiać. 5. Przyciągnąć uwagę co najmniej 10 000 mieszkańców miasta do działalności miejskiej „Proświty”. Obecnie bardzo mało ludzi w Dnieprze w ogóle wie o naszym istnieniu. 6. Zaangażować do pracy miejskiej „Proświty” natchnionych młodych ludzi, którzy zapewniliby przyszłość organizacji w naszym mieście. — Wspaniały scenariusz! Podobnie było już na naszych terenach ponad sto lat temu… Z młodym zapałem zabrali się wtedy do tworzenia „Proświty” ukraińscy patrioci. Czy znana jest Panu kapitalna praca pisarza-krajoznawcy Mykoły
Na początku października zadzwonił do mnie przewodniczący Dnieprzańskiej Miejskiej „Proświty” Wiktor Taratuszka i poinformował, że w niedzielę o jedenastej odbędzie się zebranie i wybory przewodniczącego organizacji oraz że na to stanowisko proponowany jest młody człowiek o imieniu Jehor Huśkow. Starsi proponują na fotel młodych — to coś nowego! Wreszcie! Czegoś takiego od dawna nie obserwowano na naszych terenach. Zrobiło się ciekawie i postanowiłam pójść do starodawnego budynku, który wcześniej mieścił się przy ulicy Moskiewskiej, a teraz przy ulicy Wołodymyra Monomacha. Tym bardziej, że imię Jehora jasno zabłysło w ostatnim czasie w związku z modernizacją, że tak powiem, centralnego biura „Proświty”. Znany dziennikarz Borys Kowtoniuk przyjechał na to zebranie z żoną specjalnie z Krzywego Rogu. „Zmieniwszy plany, o północy dotarliśmy do domu, żeby rano pojechać na zebranie — wspomina pan Borys. — Biorąc pod uwagę, że Siczesławska „Proświta” szczególną aktywnością się nie wyróżnia, ważna była nasza obecność jako weteranów-prośwician. Kiedy przyszliśmy na kilka minut przed wyznaczonym czasem, na podwórku spotkaliśmy jedynego dawnego proświcianina, a drzwi wejściowe były zamknięte. Zaczęli podchodzić też inni ludzie. I wtedy okazało się, że zebranie przeniesiono z powodu jakichś ważniejszych spraw z inicjatywy przewodniczącego „Proświty” W. Taratuszki. Rzekomo poinformował ludzi, ale okazało się — nie wszystkich. Zadzwoniliśmy do Jehora, ten wkrótce podszedł i doszło do bliższego poznania. Nas wtedy przyszło dziesięcioro prośwician-weteranów — dziennikarze Borys i Ludmyła Kowtoniukowie, nasz ulubiony akordeonista Tola Dowhozwiaga, kierownik-proświcianin Ołeksandr Zerkal, bloger Serhij Filipenko, autorka tych słów, a innych nazwisk, wybaczcie, nie znam. To ci, których nie uprzedzono, że zebranie „odnowionej „Proświty” przenosi się na inny dzień. Świetlica „Proświty” teraz naprawdę ma wspaniały wygląd: świeżo pomalowane ściany, parkietowa podłoga, szerokie, czyste okna. Ten remont przeprowadzono kosztem dobroczyńcy Jehora Huśkowa oraz ze środków ludzi, które zebrał w tym szlachetnym celu. I skąd on taki szlachetny i działający się wziął? Brakowało nam go od dawna jak obfitego deszczu w upalny lipcowy dzień. Poprosiliśmy go, żeby się przedstawił. Opowiedział swoją historię. Urodzony w Dnieprze, ma dwadzieścia dziewięć lat. Z nich dziesięć spędził u taty w Wielkiej Brytanii. A ja myślałam o początkach Siczesławskiej „Proświty”, u której źródeł ponad sto lat temu stała konstelacja utalentowanych świadomych Ukraińców — historycy D. Jawornycki, D. Doroszenko, W. Bidnow i A. Syniawski, malarz M. Pohribniak, Ju. Mahalewski, aktorka Natalka Doroszenko, profesor-literaturoznawca P. Jefremow, pisarz A. Kaszczenko. Jak zbadał w swojej gruntownej pracy „Działacze Siczesławskiej „Proświty” (1905—1921) nasz rodak pisarz-krajoznawca Mykoła Czaban, „Proświta” cały czas doznawała ucisku od władzy — najpierw od carskiej, która zamknęła miejscową „Proświtę” w 1916 roku. Potem — od denikinowców, którzy aresztowali szereg ukraińskich działaczy. Lecz najokrutniej obeszła się z „Proświtą” władza radziecka: wielu prośwician, jako nacjonalistów, wtrącono do obozów, na Sołowki, dziesiątkami i setkami rozstrzeliwano w latach 1937—38. Mrokiem zapomnienia były pokryte do niedawna ich imiona. Już w niepodległej Ukrainie nadszedł czas opowiedzieć o męczennikach za wolność Ukrainy. Wskrzesił i podniósł z niebytu ich imiona Mykoła Czaban, który przez długi czas po okruszynie zbierał informacje, czego wynikiem stał się wyżej wskazany, bezcenny „Słownik biobibliograficzny” (2002). Pod koniec lat 80. i na początku 90. przeżyliśmy na naszych terenach risorgimento „Proświty” w burzliwo-burleskowo-patriotycznym stylu Wołodymyra Zaremby, i znów wszystko ucichło. Głuchy mur, a dokładniej, zamknięte pomieszczenie w centrum miasta próbował przebić nie bez pomocy milicji aktywista, filolog i prawnik Serhij Dowhal z towarzyszami. Obecnie pojawiła się nowa siła, która, jak się wydaje, jest gotowa pracować i brać na siebie odpowiedzialność. Wreszcie Pan Bóg spojrzał łaskawym okiem na siczesławską „Proświtę” i po wieloletnim zastoju, zamkniętych drzwiach, zgubionych kluczach i iluzjach, coś poruszyło się, z czego wszyscy jesteśmy niezwykle zadowoleni. Ze strony weteranów „Proświty” obiecujemy wszelkie wsparcie i pomoc młodym. 21 października odbyła się sprawozdawczo-wyborcza konferencja Dnieprzańskiej Miejskiej „Proświty”, gdzie wszyscy z ponad dwudziestu delegatów zagłosowali za kandydaturą Jehora Huśkowa jako jej szefa. Na konferencji została sformowana rada Proświty miasta Dniepr, do której, co prawda, weszło niemało „staruszków”, ale są też dwaj młodzi. Nowy przewodniczący poinformował o tygodniowym rozkładzie wydarzeń „Proświty”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
