Strona · s. 9strona oryginału ↗
Skrzydlata Kobieta-Proświta w parku Szewczenki
Слово Просвіти, №45 за 2017 рік
Czabana „Działacze Siczesławskiej Proświty”? — Tak, regularnie rozmawiam z Mykołą Petrowyczem w ciągu ostatnich tygodni. Kupiłem u niego cztery egzemplarze książki „Działacze Siczesławskiej Proświty”, które podarowałem producentowi Rostysławowi Martynjukowi, Wirze Wasylewskiej, Wachtangowi Kipiani i sobie. Porozumieliśmy się także w sprawie możliwości przeprowadzenia przez Mykołę Petrowycza wykładu w „Proświcie” o działaczach „Proświty” początku ubiegłego wieku. — Panie Jehorze! Pana twarz od razu wydała mi się znajoma. Czy myśmy się gdzieś wcześniej spotkali? — Tak, pani Lesiu! Słuchałem Pani wykładu „Egipskimi śladami Dmytra Jawornyckiego” w muzeum, widziałem Pani występy na innych wydarzeniach. — Dziękuję Panu za rozmowę. „Proświta” ma dużo pracy. Proponuję przyozdobić gołe ściany, wieszając portret wybitnego ukraińskiego przywódcy Stepana Bandery, i naprzód z Bożą pomocą! Życzę Panu radosnej, niestrudzonej i owocnej pracy na rzecz naszej wielostradalnej, pięknej i rozszarpanej Ukrainy! — Dziękuję, pani Lesiu, będziemy pracować! — Sława Ukrainie! — Bohaterom Sława! Rozpytywała Jehora Huskowa i analizowała sytuację w Dnieprzańskiej „Proświcie” Lesia STEPOWYCZKA, członkini Siczesławskiej „Proświty” od 1997 roku. Myrosława ŻOWTAN. Pomnik odsłonili mer Równego Wołodymyr Chomko oraz przewodnicząca organizacji społecznej „Rówieńskie miejskie zjednoczenie towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki” Kateryna Syczyk. Znak poświęcił sekretarz Rówieńskiej eparchii Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Kijowskiego protojerej Serhij Łuczanin. Uroczystości dodały występy małych proświtian, bandurzystek z miejskiego Domu Kultury, chóru „Weres” pod kierownictwem Petra Newirkowcia. Odsłonięcie znaku pamiątkowego zgromadziło proświtian i oświatowców, ludzi różnych pokoleń i poglądów politycznych. Ale połączyło ich jedno — nieobojętność na los Ukrainy, w obronie której stawali proświtianie w najbardziej dramatycznych, najtrudniejszych dla niej czasach. Obraz Kobiety-Proświty pojawił się w organizacji jeszcze na początku jej powstawania na Ukrainie, 150 lat temu. Rówieńska „Proświta” przeszła długą drogę, przeżyła aresztowania i śmierć najlepszych synów i córek, zakazy, represje i prześladowania, gdyż miała ochronę skrzydlatej Kobiety-Berehyni. Ten obraz, którego autorstwo nie jest dokładnie znane, jest niebiański i ziemski zarazem. Skrzydła za plecami — symbol wysokiej duchowości narodu, talentu jego ludzi i świętości idei narodowej. Kobieta niesie pochodnię jako symbol światła i oświaty. Wszak proświtianie uczyli czytać i pisać, otwierali biblioteki, organizowali kółka dramatyczne i chóry proświtiańskie. Kobieta pewnie stoi na ojczystej ziemi, co jest świadectwem jej niezłomnej wiary w soborowość i niepodległość państwa. Symbol odradzał się zawsze w czasach „odwilży” i uniesień. Istnieją dane, że figura skrzydlatej kobiety-Berehyni była w symbolice Lwowskiej „Proświty” w 1927 roku. Znak ten utwierdził się w Równem na fali narodowo-patriotycznego uniesienia pod koniec lat 80. Obraz był stale odnawiany: początkowo był emblematem na dokumentach proświtiańskich — dyplomach i podziękowaniach, później pojawił się wspaniały gobelin w centralnej ekspozycji muzeum-biblioteki Rówieńskiej „Proświty”, która znajduje się w Rówieńskiej szkole specjalistycznej nr 15. I oto skrzydlata „Proświta” w parku Szewczenki! Proświtianie mają nadzieję, że pomnik nie tylko będzie zdobił park, ale stanie się znakiem, który u mieszkańców Równego będzie wywoływał skojarzenie z Kobietą-Berehynią, z tymi ludźmi, którzy swoją pracą, przekonaniami, czynami dodają skrzydeł Ukrainie. naszą rozmową): — A zapytajcie mieszkańca rejonu wołodarskiego w obwodzie kijowskim Dmytra Herasymczuka — on wam opowie, jak ich dzieci zbierają się, żeby amatorsko grać na scenie wiejskiego klubu przedstawienia, i na te przedstawienia schodzą się ludzie z sąsiednich wsi. Ale zamiast kapeli bandurzystów, jeśli już przywiozą im kiedyś artystów, to „maskult”, choć za te pieniądze, które płacą rozkręconym pop-wykonawcom za koncert, całe kapele bandurzystów można by przywozić niemal co miesiąc przez cały rok. Ale dzieje się jakieś zboczenie — ludzie interesu z jakiegoś powodu zdecydowali, że ludność będzie im bardziej wdzięczna, jeśli zamiast sztuki da jej krzykliwy erzac. To ogromny problem i najważniejsze zadanie dla nas, „Wściekłych Ukrów” (wściekłych także dlatego, że władza nijak nie może pojąć, jaka powinna być polityka wobec kultury i sztuki) — dotrzeć do narodu z utalentowanymi przykładami ekspresji artystycznej, a do władzy — z koniecznością tego. Mam nadzieję, że porozumienie jednak przyjdzie, bo wojna nie tylko na froncie — ona jest wszędzie. Porozumienie z urzędnikami już znajdujemy. A my będziemy „wściekać się” na scenach wszystkich zakątków Ukrainy, dopóki takie zrozumienie nie stanie się normą. Rozmawiała Olha ŻMUDOWSKA. Właśnie na Pokrowę odbyło się uroczyste odsłonięcie znaku pamiątkowego jednej z najstarszych organizacji społecznych miasta i Ukrainy — „Proświty”. Wszak w tym roku Rówieńska „Proświta” świętuje 100-letni jubileusz. Z inicjatywy przewodniczącej miejskiego towarzystwa Kateryny Syczyk, przy wsparciu władz miejskich, korpusu deputowanych Rówieńskiej Rady Miejskiej, placówek oświatowych miasta, figura-znak Kobiety-Proświty została wzniesiona w parku imienia T. Szewczenki (autor projektu — rzeźbiarz Ołeksij Ohoń, projektant — Wiaczesław Jaroszyk). Wybór miejsca jej ustawienia też nie jest przypadkowy: park nosi imię Wielkiego Kobziarza, tak jak organizacja. Ponadto obok znajduje się jeszcze jeden znak — popiersie T. Szewczenki, które również zostało ustawione z inicjatywy proświtian w 1963 roku i odnowione w 2014 roku.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
