Strona · s. 6strona oryginału ↗
Wyjdźmy z cienia Nestora Kronikarza. Bądźmy jednością w pisaniu radiodyktanda 9 listopada
Слово Просвіти, №45 за 2017 рік
Kamieniem węgielnym odwiecznej walki Ukraińców o prawo do posiadania własnego państwa ze wszystkimi jego atrybutami zawsze był język. Możemy wymienić setki wybitnych nazwisk, które przyłączyły się do tych zmagań w taki czy inny sposób. Byli więźniami więzień, obozów, łagrów, niszczono ich fizycznie. Wystarczy wspomnieć Bykownię, Sandarmoch, którego 80-letni smutny jubileusz obchodzimy. Martyrologia jest porażająca. A ile jeszcze jest niesłusznie zapomnianych nazwisk na językowym polu zwycięstwa. I dzisiejsza wojna na wschodzie Ukrainy w znacznej mierze jest uwarunkowana kwestią językową. A batalie, które rozgorzały w niektórych krajach Europy w odniesieniu do siódmego artykułu niedawno uchwalonej ustawy oświatowej Ukrainy, świadczą o rosnącej aktualności kwestii językowej, zwłaszcza na polu politycznym. Natalia HUMNICKA, Lwów Właśnie dlatego aktualną inicjatywą jest propozycja Radia Narodowego, by przeprowadzić 9 listopada XVII Ogólnoukraińskie radiodyktando jedności narodowej. Taką praktykę radio ukraińskie wprowadziło po ustanowieniu święta państwowego — Dnia języka i pisma ukraińskiego 9 listopada na cześć uczczenia pamięci czcigodnego Nestora Kronikarza (Dekret Prezydenta nr 1241/97 „O Dniu języka i pisma ukraińskiego”). Imię Nestora Kronikarza (Kijów, ok. 1056 r. — ok. 1114 r.) — pisarza-hagiografa, założyciela staroukraińskiej (staroruskiej) historiografii, pierwszego historyka Rusi Kijowskiej, uczonego, myśliciela, mnicha Ławry Peczerskiej — znane jest chyba wszystkim. Przede wszystkim dzięki jego ponad dwudziestoletniej pełnej poświęcenia pracy — „Powieści minionych lat”. To wybitne dzieło kronikarskie (1113 r.) jest bezcennym dokumentem historycznym nie tylko Rusi Kijowskiej, ale i jednym z najwybitniejszych zabytków kultury światowej. Ta tytaniczna praca obejmuje wydarzenia historyczne na terenach Dawnej Rusi w kontekście ogólnoludzkich procesów historycznych, naświetla ogólnoludzkie wartości i problemy. Kronika, podobnie jak „Słowo o wyprawie Igora”, jest bezsprzeczną wizytówką ukraińskiej przynależności europejskiej. Nasz znany pisarz i krytyk Mychajło Słaboszpycki nazwał Nestora Kronikarza „ojcem ukraińskiej historii”, a jego twórczość scharakteryzował jako literacką i historyczną, artystycznie wyrazistą i skonkretyzowaną. Osobowość Nestora, według badań historyków, zachwyca swoim wykształceniem, pracowitością, moralnością, czystością, uczciwością, wytrwałością, ofiarnością i patriotyzmem. Był to stoik, który mężnie i niezachwianie osiągał szczyty duchowości. Dla potomnych jest wzorem prawdziwego Człowieka. Można do niego w pełni zastosować formułę Cycerona „Człowiek żyje, aby stać się Człowiekiem”. Warto wsłuchać się w jego myśli, w szczególności: „Wielka bywa korzyść z nauki księgowej… ze słów księgowych nabieramy mądrości i powściągliwości…”. Czcigodny Nestor należy do najbardziej wykształconych ludzi Rusi Kijowskiej końca XI — początku XII wieku. Bądźmy dumni, że mamy przykład takiego Humanisty. Starajmy się go naśladować, wzrastać jako monolityczny, wykształcony naród. Nestor Kronikarz orędował za jednością narodu, wyrzucał książętom nierozważne swary, ostrzegał przed niebezpieczeństwem. Nie był obojętny na los rodzinnej ziemi. Dlatego wyjdźmy z cienia tego Oświeciciela, prawdziwego syna ziemi ukraińskiej, i czyńmy tak, jak czynił on w swoim pełnym trudów życiu. Rozpocznijmy (kto wcześniej jeszcze nie pisał) od jednoczenia się w zgodny organizm narodowy poprzez udział w XVII Ogólnoukraińskim radiodyktandzie jedności narodowej, które odbędzie się w Dniu języka i pisma ukraińskiego 9 listopada (12.00), czyli w dniu uczczenia Nestora Kronikarza. Jest to unikalna okazja dla wszystkich Ukraińców (i tych, którzy czują się takimi) na Ukrainie i poza jej granicami, by zjednoczyć się w emocjonalnym porywie czczenia najważniejszego atrybutu naszej państwowości — ojczystego języka ukraińskiego! Odwagi i sukcesu wszystkim nieobojętnym! Z ROSY I WODY! Ołeksyj PANASIUK, krajoznawca Oprócz tego Nina Fedoriwna jest jeszcze wspaniałą poetką, która tworzy poezję wysokiej próby. W pierwszych zbiorach wierszy tęskni za swoim zmarłym byłym uczniem. Artystka odbiera cudzą biedę jako własny ból, w szczególności w wierszu o dziadku z chłopcem i harmonijką, którzy chodzą po bazarze, zarabiając na utrzymanie drobne kopiejki. Poza jej uwagą nie pozostaje los domowego psa, który stracił właściciela i zachorował z żalu oraz niedożywienia. Nic dla niej nie jest drobne i niewarte uwagi, bo widzi i czuje w każdym zjawisku to, czego nie widzą inni. To talent ludzkiego postrzegania świata, który dzisiaj tak rzadko zdarza się w społeczeństwie zajętym interesami materialnymi. Pod czujną uwagę poetki trafiają nie tylko zwykli ludzie czy codzienne zjawiska przyrody, ale i nasi sławni poeci, artyści od przeszłości do teraźniejszości. To przede wszystkim wiersz „Pamięci Wiaczesława Czornowoła”, poezje o Łesi Ukraince, Wasylu Stusie, Linie Kostenko, Katerynie Biłokur i innych. Do jej wierszy kompozytorzy piszą muzykę. Korespondowała ze znanym pisarzem Mychajłem Stelmachem, wybitnym pedagogiem Wasylem Suchomłynskim. Była osobiście znajoma z Olesiem Honczarem, gorąco broniła powieści pisarza „Sobór”, kiedy partyjna nomenklatura gromiła jego autora za „odchylenie ideowe”. Znają twórczość Niny Mykołajczuk i za granicą. Poetycki dorobek Niny
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
