Strona · s. 5strona oryginału ↗
Przedwczorajsze wciąż swoje
Слово Просвіти, №45 за 2020 рік
Wadym PEPA, pisarz
Właśnie w Kijowie odsłonięto pomnik wybitnego myśliciela Mahatmy Gandhiego. Powodem jest przypomnienie nieugiętego bojownika o jaśniejszy los rodzinnych mu Indii, które za jego życia z ostatnich sił wyzwalały się spod angielskiej kolonizacji: „Inteligencja wychowana przez okupanta jest największym wrogiem swojego narodu”. Z jakiejkolwiek strony spojrzeć, przy władzy nie brakuje niedawnych komunistów i wychowanych przez nich komsomolców. Spróbuj dopiec ich świadomości tyradą wodza, którego w XX wieku ubóstwiali? „Liberałowie, podchodząc do kwestii języka, jak i do wszystkich kwestii politycznych, zachowują się jak lichwiarze i kupcy, którzy jedną rękę wyciągają (otwarcie) do demokracji, a drugą (za plecami) do pańszczyźnianych panów i policjantów” (Lenin, 24, 1972, 115).
Dan prikaz jemu na zapad,
Jej – w drugą storonu,
Uchodili komsomolcy
Na grażdanskuju wojnu.
Dla najeźdźców nie ma nic świętszego niż rozniecanie „wojny domowej”. Jak bardzo są przekonani o swoich poglądach, sądźmy choćby po tym, jak od 1917 r. budowniczowie „jasnej komunistycznej przyszłości” podburzali ciemne masy do zrzucania z cerkwi krzyży i złoconych kopuł, rabowania świątyń, rozprawiania się z duchownymi z taką nienawiścią i wściekłością, by potomkowie zamordowanych i rozstrzelanych „drgali do dziesiątego kolana”. A na progu XXI wieku ci sami „prawowierni” z tym samym zapałem przerzucili się do prawosławia. Czym więc się kierują – ideami czy żądzą własnej korzyści? Sprawiedliwy Boże! Czy nie tonąłby w nieprzeniknionej ciemności biały świat, gdyby nie oświecała okrutnej ziemskiej doliny łez ofiarnej działalność Tarasa Szewczenki, Iwana Franki, Leśni Ukrainki, Wasyla Stusa, Wasyla Symonenki i równych im na wszystkich rozległościach kuli ziemskiej?
Naśladowców geniuszy i wybitnych osobistości pozawczorajsza komunistyczna i komsomolska wrogość hańbi dziś na lewo i prawo jako „radykałów”, „banderowców”, „faszystów”.
W 1494 r. w mieście Bazylea wydano satyryczny poemat Sebastiana Branta „Okręt głupców”, napisany wczesnym wysokoniemieckim językiem. Autor śmiało posługiwał się językiem odziedziczonym po swoim rodzimym rodzie, choć nim zakazywano traktować „przedmioty naukowe”. Jak wyjaśniają literaturoznawcy, Brant „jakby podaje ludziom do rąk lustro, by rozpoznawali samych siebie wśród głupców i, nabierając rozumu, stawali się lepsi”. Niestrudzony autor bezlitośnie wyśmiewał Durlandię „dla… zachęcenia do mądrości i… wykorzenienia głupoty, a w imię naprawy rodu ludzkiego”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
